Người đàn ông gần 4 thập kỷ kéo chuông nhà thờ trăm tuổi ở TP.HCM

il y a 5 heures 16

Người đàn ông gần 40 năm lặng lẽ kéo chuông nhà thờ Hạnh Thông Tây hơn 100 năm tuổi ở TP.HCM, gìn giữ thanh âm thiêng liêng giữa nhịp sống hiện đại.

Giữa những xóm đạo tại TP.HCM, tiếng chuông nhà thờ từ lâu đã trở nên thân thuộc. Thanh âm ấy đã ôm ấp bao thế hệ từ thuở ấu thơ, đồng hành qua năm tháng trưởng thành và sưởi ấm cả những tuổi về chiều xế bóng.

Đó là thanh âm báo lễ, là tiếng lòng hân hoan reo vui cùng đôi lứa ngày chung đôi, đón chào một sinh linh qua bí tích rửa tội, và cũng là tiếng trầm buồn tiễn đưa một người quen về cõi vĩnh hằng.

Ngày nay, khi nhiều nhà thờ ở TP.HCM đã thay thế chuông kéo tay bằng hệ thống chuông điện tử hẹn giờ, việc tìm lại những tháp chuông cổ cùng những kéo chuông nhà thờ trở thành một hành trình không dễ.

"Bí mật" của ông từ kéo chuông nhà thờ ở TP.HCM

Một chiều cuối tháng 6.2026, trong cơn mưa bất chợt ở phố thị TP.HCM, PV Thanh Niên tìm đến nhà thờ Hạnh Thông Tây (phường Thông Tây Hội), hỏi thăm người gác chuông, nhiều giáo dân chỉ quen gọi bằng cái tên giản dị là ông từ, ít ai biết tên thật hay tuổi tác của ông.

Người giữ công việc thầm lặng ấy là ông Lương Văn Thơ (77 tuổi). Ông hơi gầy, làn da sạm nắng nhưng luôn nhanh nhẹn, hoạt bát. Sinh ra trong một gia đình Công giáo nhiều đời gắn bó với giáo xứ, ông Thơ lớn lên cùng tiếng chuông nhà thờ.

Ông không nhớ rõ mình bắt đầu bén duyên với nghề gác chuông từ năm nào, chỉ biết đó là một ngày không lâu sau khi đất nước thống nhất.

Ngày ấy, ông mưu sinh bằng nghề chạy xích lô, nhưng sức khỏe ngày một hao mòn không gánh nổi gánh nặng cơm áo. Thấy người đàn ông luống tuổi vẫn phải vất vả dầm mưa dãi nắng, giáo xứ thương tình đã ngỏ lời mời ông về giữ tiếng chuông nhà thờ.

Khi được hỏi về lý do gắn bó với tháp chuông gần nửa đời người, ông Từ cười hiền từ nhớ lại: "Khi ấy tôi chỉ nghĩ có thể góp chút công sức cho nhà thờ là vui rồi".

Đều đặn 3 giờ 30 phút, ông đã có mặt để quét sân, gom lá, mở cửa thánh đường chuẩn bị cho lễ đầu ngày. Đúng 4 giờ, 12 giờ và 17 giờ, ông lại lầm lũi bước lên gác chuông, nắm chặt sợi dây thừng nhẵn bóng theo thời gian để rung lên những nhịp chuông vang khắp vùng.

Những ngày đầu nhận việc, ông không khỏi bỡ ngỡ trước những quả chuông nặng hàng trăm kg. "Chuông lớn, kéo chưa quen nên cực lắm. Nhưng làm riết rồi thành quen", ông Thơ cười.

Vừa dứt lời, ông Thơ chậm rãi mở khóa cánh cửa gỗ dẫn lên tháp chuông. Đôi bàn tay nhăn nheo siết chặt lấy sợi dây thừng. Ông kể: "Mỗi lần như thế, phải dùng 2 tay nắm 2 dây chuông, dây còn lại tôi xỏ vào bàn chân để đạp vì chuông rất nặng".

Ngày thường, ông chỉ kéo quả chuông nhỏ nhất. Đến các dịp lễ trọng, cả 3 quả chuông đều được kéo cùng lúc. "Thấy tôi kéo nặng, mấy cháu học giáo lý cũng xông xáo chạy lên phụ một tay, chủ nhật nào cũng vậy", ông Thơ nói.

Bộ chuông cổ hơn 100 năm ở nhà thờ Hạnh Thông Tây có gì đặc biệt?

Cha Giuse Phạm Đức Tuấn (Chánh xứ Giáo xứ Hạnh Thông Tây) cho biết nhà thờ hiện vẫn lưu giữ bộ chuông cổ được đúc tại Pháp do hãng Paccard chế tác năm 1925.

Ba quả chuông có trọng lượng lần lượt 900 kg, 650 kg và 450 kg. Nhờ kỹ thuật cân bằng đặc biệt, mỗi khi vang lên, âm thanh có thể vang rất xa, trầm hùng và ngân lâu.

Để giữ được chất âm gần như nguyên bản, giáo xứ đã nhiều lần tân trang, sửa chữa bộ chuông qua nhiều năm.

Bộ chuông cổ đúc tại Pháp năm 1925 vẫn được kéo bằng tay

ẢNH: HÀ THƯƠNG

Bên cạnh việc kéo chuông nhà thờ, ông Thơ còn gánh vác các công việc không tên khác trong giáo xứ, từ dọn dẹp bàn thờ, chuẩn bị lễ vật đến hỗ trợ các nghi thức phụng vụ cưới hỏi, tang lễ. "Các cha hay nói khó nhất là làm ông từ. Cái gì cũng phải biết, từ đọc kinh, dọn lễ cho tới gõ chuông", ông Thơ cười xòa.

Khoảng 8 năm trước, tai nạn bất ngờ khiến ông Thơ bị chấn thương nặng. Nhiều người nghĩ người đàn ông luống tuổi ấy sẽ phải từ giã công việc. Thế nhưng, ngay khi sức khỏe vừa ổn định, ông lại lật đật trở về với ngọn tháp quen thuộc.

Thấy sức khỏe ông không còn như trước, cha xứ đã tâm lý sắp xếp để ông phụ trách các giờ chuông vào thứ ba, thứ năm, thứ bảy, chủ nhật và giờ chuông chính Ngọ hằng ngày.

Ông Thơ nói: "Cha thấy sức khỏe mình yếu nên giao bớt công việc, chứ giờ mà nghỉ là mình nhớ tiếng chuông lắm".

"Khi nào không kéo nổi chuông nữa mới nghỉ"

Mỗi tháng, ông Thơ nhận khoản sinh hoạt phí khoảng 2,5 triệu đồng từ giáo xứ. Vợ ông năm nay 72 tuổi, trước đây là công nhân may, nay mắt đã yếu nên ở nhà nội trợ.

Khi được hỏi số tiền ấy liệu có đủ trang trải cuộc sống không, ông chỉ cười hiền hậu: "Làm ở nhà thờ thì xác định lương sẽ không cao, giáo xứ còn nhiều khoản phải lo lắm. Tôi chỉ mong còn đủ sức khỏe để tiếp tục làm, đến khi nào không kéo nổi chuông nữa thì mới nghỉ".

Điều níu chân ông Thơ gần 4 thập kỷ qua chính là tình cảm của giáo xứ và giáo dân nơi đây. Có người lặng lẽ đặt vào tay ông chai nước sau giờ lễ, có người gửi chiếc bánh còn nóng, cũng có người dừng lại hỏi thăm vài câu.

Nhắc đến người cộng sự thầm lặng, cha Giuse Phạm Đức Tuấn chia sẻ: "Hơn 7.000 giáo dân đang chờ chiếc đồng hồ báo giờ dự lễ này. Chỉ cần tôi còn làm thì tôi không cho ông Từ nghỉ đâu".

Câu nói đùa vui nhưng chứa đựng niềm tin cậy tuyệt đối dành cho người đàn ông đã lặng lẽ giữ nhịp thở cho giáo xứ suốt nửa cuộc đời.

Kiến trúc nhà thờ Hạnh Thông Tây

ẢNH: HÀ THƯƠNG

Bà Phan Thị Mai (46 tuổi), một giáo dân lâu năm chia sẻ: "Đối với người Công giáo, tiếng chuông là một phần của đời sống. Mỗi ngày nghe chuông ngân, tôi biết đã đến giờ về với nhà thờ. Tôi biết ơn những người như ông Thơ, vì nếu không có họ, có lẽ tiếng chuông kéo tay thiêng liêng ấy đã không còn được giữ nguyên vẹn như hôm nay".

Nhà thờ Hạnh Thông Tây được xây dựng năm 1921 nhờ sự tài trợ của gia đình ông Denis Lê Phát An, con trai Huyện Sỹ - một trong "tứ đại phú hộ" Sài Gòn xưa.

Công trình mang phong cách kiến trúc Byzantine với mái vòm, các chi tiết kiến trúc cổ điển đã trở thành một trong những nhà thờ có kiến trúc nổi bật tại TP.HCM.

Lire l'article complet