Thứ ba, 7/7/2026, 00:00 (GMT+7)
Anh Quyết ở Hoài Đức mong metro hoàn thành để thuận lợi đi làm, nhiều người khác mong sớm công bố quy hoạch chi tiết để xem nhà mình có phải di dời hay không.
Triển lãm Tổng thể quy hoạch Hà Nội tầm nhìn 100 năm khai trương cuối tháng 6, mỗi ngày thu hút hàng trăm người dân. Quy hoạch áp dụng cho toàn bộ địa giới hành chính Thủ đô với diện tích 3.359 km2, dân số dự báo đạt 15 triệu vào năm 2035 và tối đa 19 triệu năm 2065. Tầng 4 - nơi trưng bày sa bàn tổng thể, sơ đồ, bản đồ quy hoạch từng hạng mục về cơ sở hạ tầng, trục giao thông, đường sắt đô thị, cây xanh, cảnh quan mặt nước... hút người xem nhất.
Anh Dương Quyết chở bố từ Hoài Đức tới bảo tàng, trước hết mong muốn xem nhà mình có nằm trong diện quy hoạch hay không, sau để tham quan. Quan sát rất lâu trước các bản vẽ giấy, đặc biệt là mạng lưới đường sắt đô thị.
Trong quy hoạch tổng thể, Hà Nội giới thiệu mạng lưới đường sắt đô thị với 18 tuyến dài tổng cộng 979 km. Tương lai, việc xây dựng sẽ theo mô hình tích hợp gồm đường sắt quốc gia, đường sắt vùng, liên vùng với đường sắt đô thị. Mạng lưới khoảng 1.200 km được tổ chức theo cấu trúc vòng - xuyên tâm - đa cấp kết nối trung tâm Hà Nội với các đô thị vệ tinh, các tỉnh trong vùng Thủ đô.
Một số mẫu tàu điện metro được trưng bày tại triển lãm. Ảnh: Hồng Chiêu
Nhà ở Hoài Đức và làm việc ở Ba Đình, anh Quyết mất gần hai tiếng rưỡi mỗi ngày cho hai lượt đi về 36 km. Anh thường rời nhà lúc 6h, đi hết 45 phút tới cơ quan vào ngày trời không mưa. Nếu mưa, đường sá ken đặc, thời gian di chuyển có thể gấp đôi. Nhiều ngày anh chọn đi đại lộ Thăng Long thay vì qua quốc lộ 32 - đường Hồ Tùng Mậu để tránh đông đúc. Tan làm, anh Quyết thường nán lại cơ quan chờ qua giờ cao điểm mới về nhà. Đi sớm về khuya nhưng anh vẫn chấp nhận khi nhà ở ngoại thành, giảm chi phí sinh hoạt và được ăn cơm với vợ con.
Anh Quyết cho rằng hệ thống đường sắt đô thị kết nối nội - ngoại thành là phương án khả dĩ giải bài toán ách tắc giao thông Hà Nội. Một số đồng nghiệp của anh hiện đi làm bằng metro Cát Linh - Hà Đông. Có người mang theo xe đạp gấp lên tàu, xuống ga Cát Linh rồi đến cơ quan rất tiện lợi. Nếu metro Nhổn - ga Hà Nội đoạn ngầm khánh thành, anh cũng có thể di chuyển từ nhà đến ga Nhổn, bắt tàu xuống ga Văn Miếu rồi đi bộ đến cơ quan.
Ông Quỳnh, bố anh Quyết, dò dẫm xem từng bản quy hoạch từ định hướng phát triển hạ tầng kỹ thuật toàn thành phố đến mô hình làng trong phố, phố trong làng của Thủ đô. Gần hai thập niên trước ông từng chứng kiến quê mình sáp nhập thành một phần của Thủ đô Hà Nội.
"Đi xem cho biết, 86 tuổi rồi, mình cũng khó hưởng thụ được thành quả trăm năm nhưng cũng rất kỳ vọng cho con cháu mai sau", ông nói.
Ông mong các tuyến giao thông, đặc biệt là đường sắt đô thị hoàn thành đúng tiến độ, đúng quy hoạch để người dân tiện di chuyển. Từ ngoại thành, người dân có thể bắt tàu lên trung tâm phố cổ chơi mà không lo mưa nắng, tắc đường. Theo quy hoạch mạng lưới đường sắt đô thị, Sơn Đồng quê nhà ông sẽ là nơi khởi phát của tuyến metro số 8 đi Mai Dịch - vành đai 3 - Lĩnh Nam - Dương Xá.
TS.KTS Ngô Trung Hải, Phó chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam, đánh giá Hà Nội đã tạo dấu ấn khi đồng loạt khởi công 5 tuyến metro với tổng chiều dài hơn 300 km - bước ngoặt mà Thủ đô đã theo đuổi suốt gần hai thập kỷ. Hệ thống metro nếu hoàn thành sẽ là động lực quan trọng trong 5 năm tới để phát triển các đô thị vệ tinh vốn "bất động" vì thiếu kết nối hạ tầng giao thông.
"Đây là tín hiệu mừng" ông nói.
Ông Hà và ông Trường trước sa bàn một khu đô thị hiện đại trong triển lãm. Ảnh: Hồng Chiêu
Ngoài tìm hiểu định hướng phát triển thành phố, nhiều người dân đến với mong muốn tra cứu xem đất nhà mình có nằm trong diện quy hoạch hay không. Ông Đỗ Cao Trường, 65 tuổi, cùng người bạn thân tới Bảo tàng Hà Nội từ sớm, đi xem hết các gian trưng bày từ sa bàn đến sơ đồ, bản đồ quy hoạch. Gia đình họ đều cư trú ở phường Vĩnh Hưng - khu vực ven sông Hồng. Theo định hướng trăm năm, hai bên sông Hồng sẽ phát triển các đô thị hiện đại.
Ông Trường dò trên giấy, áng chừng xem vị trí nhà mình ở đâu. Song các bản trình chiếu chỉ thể hiện tổng thể nên ông chưa xác định được khu vực mình sống sẽ thay đổi ra sao trong tương lai. Ông mong sớm được tra cứu quy hoạch "càng chi tiết càng tốt" bởi điều này ảnh hưởng đến các giao dịch liên quan bất động sản, mua bán nhà hay đất thổ cư "dính quy hoạch cũng khó".
Chung mục đích, ông Hà - bạn đồng hành với ông Trường, rất mong chờ quy hoạch chi tiết chính thống từ cơ quan chuyên môn. Hiện, ông tham khảo các thông tin về quy hoạch trên mạng xã hội, từ trang bất động sản, nhà đất. "Nếu có người phân tích hoặc thuyết minh ở đây thì người dân dễ hiểu hơn, xem tổng thể chung chung hơi khó hiểu", ông góp ý, nói rằng đã gần 70 tuổi, không được chứng kiến Thủ đô trăm năm sau thay đổi ra sao, nhưng vẫn mong thành phố xây dựng đẹp được như trong bản vẽ.
Theo Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội, quy hoạch tổng thể chỉ xác định định hướng phát triển chung, còn thông tin cụ thể đối với từng khu vực sẽ được thể hiện trong quy hoạch phân khu và quy hoạch chi tiết. Đơn vị này đang xây dựng phần mềm tra cứu để người dân tiếp cận thông tin quy hoạch trên nền tảng chính thức. Theo kế hoạch, hệ thống sẽ được công khai vào tháng 11/2026.
Trong thời gian phần mềm chưa hoàn thiện, người dân có thể tham khảo dữ liệu trên phiên bản thử nghiệm. Nếu cần thông tin phục vụ giao dịch hoặc các thủ tục pháp lý, người dân gửi đề nghị đến UBND cấp phường hoặc Sở để được cung cấp thông tin chính thức.
Nhiều người dân đi xem quy hoạch tổng thể để kiểm tra xem khu vực nơi mình sống có vướng quy hoạch không. Ảnh: Hồng Chiêu
KTS Ngô Trung Hải đánh giá những bố cục, tầm nhìn, dự án lớn để Hà Nội phát triển mạnh mẽ với diện mạo mới đều tốt. Song cần thận trọng khi triển khai "quá mạnh mẽ" với những nơi người dân đã ổn định, đã sống tốt khiến họ lo lắng không biết số phận nhà mình thế nào. Ngoài ra, phát triển không phải bỏ qua mà cần thể hiện sự tôn trọng lịch sử.
"Để biến quy hoạch thành hiện thực thì điều quan trọng nhất hiện nay là trả lời được câu hỏi: nguồn lực tài chính sẽ đến từ đâu?", ông đặt vấn đề.
Chuyên gia góp ý muốn khả thi phải đi đúng quy luật phát triển, nhưng đồng thời phải có những cơ chế đủ mạnh để rút ngắn thời gian thực hiện, đồng nghĩa Hà Nội cần chấp nhận những giải pháp huy động vốn quyết liệt hơn. Thực tế cho thấy nhiều quốc gia khi phát triển hạ tầng quy mô lớn đều phải chấp nhận giai đoạn đầu tư lớn, thậm chí khoản vay dài hạn. Nếu không có cơ chế huy động vốn đủ mạnh thì rất khó triển khai hàng loạt dự án quy mô lớn như quy hoạch đặt ra.
Nếu nguồn lực tài chính là điều kiện cần thì bộ máy quản trị đô thị phù hợp mới là điều kiện đủ để quy hoạch trăm năm có thể thành hiện thực. Theo ông Hải, thành phố nên nghiên cứu mô hình "thành phố trong thành phố" hoặc các đơn vị hành chính đô thị có quy mô đủ lớn, được trao thẩm quyền rõ ràng để chủ động quản lý phát triển không gian, đầu tư hạ tầng và huy động nguồn lực. Ngoài xây dựng đô thị mới, cần ưu tiên tạo việc làm, phát triển khu công nghiệp, đại học, trung tâm sản xuất và dịch vụ để tạo sinh kế, nâng thu nhập cho người dân.
Thống kê từ ngày 29/6 đến hết 5/7, hơn 20.000 người vào tham quan triển lãm Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm - một trong những sự kiện đông khách nhất tại Bảo tàng Hà Nội những năm gần đây. Triển lãm sẽ kéo dài đến hết 29/8, thời gian mở cửa đón khách 9h-17h hàng ngày, trừ thứ hai.
Phương Hải - Đoàn Loan
