Thời tiết nóng ẩm là điều kiện thuận lợi để nhiều virus, vi khuẩn gây bệnh truyền nhiễm phát triển, trong khi trẻ nghỉ học, đi du lịch, đến các nơi đông người làm tăng nguy cơ nhiễm bệnh.
Theo tài liệu của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật, Sở Y tế TP HCM, não mô cầu (hoặc viêm màng não mô cầu, bệnh viêm màng não do não mô cầu) là một bệnh truyền nhiễm cấp tính. Bệnh do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra, với nhiều thể bệnh từ nhẹ đến nặng như gây viêm màng não mủ hoặc nhiễm trùng huyết. Triệu chứng khởi đầu giống cảm cúm bao gồm sốt cao đột ngột, đau đầu, buồn nôn, nôn, tử ban (nốt đỏ bầm tím, lan nhanh trên da), cứng cổ, co giật, hôn mê. Ở thể nặng, bệnh có thể gây sốc nhiễm trùng, tổn thương đa cơ quan, tử vong nhanh trong vòng 24 tiếng. Còn tài liệu của Cục Y tế dự phòng cho biết, nếu bệnh não mô cầu được phát hiện sớm và điều trị tích cực thì tỷ lệ tử vong từ 5% đến 15%.
Bệnh lây truyền chủ yếu do tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết mũi, hầu, họng của người bệnh hoặc người lành mang trùng. Thời gian ủ bệnh khoảng 2-10 ngày, thông thường 3-4 ngày. Người mang vi khuẩn có thể không có triệu chứng nhưng vẫn là nguồn lây cho cộng đồng.
Trẻ em và thanh thiếu niên là nhóm tuổi có nguy cơ mắc bệnh viêm màng não mô cầu cao nhất. Ảnh: Long Châu
Mặc dù tất cả nhóm tuổi đều có nguy cơ mắc bệnh, nhiễm trùng não mô cầu là nguyên nhân hàng đầu gây viêm màng não do vi khuẩn ở trẻ em và thanh thiếu niên, theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO).
ThS.BS Lê Thanh Khôi - Phó giám đốc y khoa, trực thuộc Hội đồng y khoa Hệ thống Nhà thuốc và Tiêm chủng Long Châu phân tích, trẻ em dưới 5 tuổi là nhóm dễ bị tổn thương nhất do hệ miễn dịch chưa phát triển đầy đủ, nguy cơ nhiễm vi khuẩn não mô cầu cao hơn.
Viêm màng não mô cầu có tỷ lệ tử vong cao thứ hai sau bệnh dại. Theo số liệu từ ngành y tế, tỷ lệ tử vong có thể lên đến 50% nếu không được điều trị kịp thời. "Ngay cả khi được cứu chữa, cứ 5 người sống sót thì có 1 người để lại di chứng nặng nề như điếc, tổn thương thần kinh, đoạn chi hoặc sẹo vĩnh viễn", ThS.BS Thanh Khôi cho biết thêm.
Trước bối cảnh dịch bệnh mùa hè diễn biến phức tạp, bác sĩ khuyên gia đình nên sẵn sàng các biện pháp phòng bệnh và chủ động tiêm phòng. "Tiêm phòng vẫn là chiến lược y tế công cộng hiệu quả nhất để phòng ngừa bệnh não mô cầu", theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO). Vaccine giúp giảm thiểu nguy cơ mắc và biến chứng nặng cũng như ngăn ngừa bệnh lan rộng trong cộng đồng.
Vi khuẩn não mô cầu có 13 nhóm huyết thanh. Theo WHO, các nhóm huyết thanh A, B, C, W, X và Y là nguyên nhân gây ra hơn 95% trường hợp viêm màng não do não mô cầu trên toàn cầu. Việc di chuyển thường xuyên, vui chơi trong mùa hè có thể khiến trẻ đối mặt với nguy cơ tiếp xúc nhiều nhóm vi khuẩn viêm não mô cầu khác nhau.
Theo chuyên gia dịch tễ, để bảo vệ con trước nguy cơ não mô cầu, phụ huynh cần chú ý phòng ngừa đầy đủ các nhóm vi khuẩn não mô cầu gây bệnh phổ biến như A, C, Y, W... Hiện nay, một mũi vaccine não mô cầu tứ giá giúp chống lại 4 nhóm huyết thanh A, C, Y, W, có thể tiêm cho trẻ nhỏ từ 9 tháng tuổi.
Tiêm vaccine não mô cầu nhóm A, C, Y, W giúp trẻ có thêm "áo giáp" phòng bệnh nguy hiểm. Ảnh: Long Châu
Bước vào mùa hè, Hệ thống Nhà thuốc và Tiêm chủng Long Châu ghi nhận nhu cầu tư vấn và tiêm vaccine phòng não mô cầu gia tăng rõ rệt. Phần lớn khách hàng là các gia đình. "Điều này cho thấy người dân ngày càng nâng cao nhận thức và chủ động hơn trong việc phòng ngừa bệnh truyền nhiễm nguy hiểm", đại diện Long Châu cho biết.
Theo Cục Y tế dự phòng, bệnh viêm màng mô cầu xuất hiện tản phát trong suốt năm. Tuy nhiên, thời tiết nắng nóng kèm mưa bất chợt trong mùa hè dễ khiến cơ thể mất nước; cộng thêm nếu trẻ ăn uống thất thường, ngủ không đủ giấc... dễ khiến hệ miễn dịch suy giảm, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn có sẵn ở vùng hầu họng tấn công các cơ quan gây bệnh.
Phụ huynh rà soát lại lịch tiêm chủng của con khi bước vào hè. Ảnh: Long Châu
Long Châu đã chủ động triển khai các phương án vận hành phù hợp, đảm bảo nguồn cung vaccine, bảo vệ toàn diện cho mọi lứa tuổi từ trẻ nhũ nhi, trẻ nhỏ, thanh thiếu niên đến người trưởng thành và người cao tuổi. Toàn bộ quy trình tiêm chủng thực hiện nghiêm ngặt theo quy định chuyên môn của Bộ Y tế, nhằm đảm bảo an toàn tối đa. Đồng thời, hệ thống bảo quản vaccine được quản lý theo tiêu chuẩn GSP của Bộ Y tế, sử dụng thiết bị đạt chuẩn WHO với công nghệ tiên tiến từ châu Âu, giám sát thông minh 24/7 giúp duy trì chất lượng vắc xin luôn ổn định.
Bên cạnh tiêm phòng, ThS.BS. Lê Thanh Khôi còn lưu ý các biện pháp phòng bệnh khác cho cả gia đình như vệ sinh cá nhân, thường xuyên rửa tay bằng xà phòng, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, súc miệng họng bằng dung dịch sát khuẩn thông thường; giữ gìn vệ sinh nơi ở, nơi làm việc, đảm bảo thông thoáng không khí. Đồng thời, cả gia đình cần duy trì chế độ ăn uống đủ chất, nghỉ ngơi hợp lý, tăng cường sức đề kháng để giúp cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh.
Kim Anh
