Nhà nghiên cứu Phạm Hoàng Quân sở hữu bộ sưu tập sơn mài Nam Bộ hiếm có

il y a 2 heures 19

Từ ý định tìm kiếm tư liệu phục vụ nghiên cứu, nhà nghiên cứu Phạm Hoàng Quân gầy dựng nên bộ sưu tập sơn mài đồ sộ với hàng trăm tác phẩm độc đáo.

Sáng 4-7, triển lãm sơn mài Chu tất bình dân khai mạc tại Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ (200-202 Võ Thị Sáu, phường Xuân Hòa, TP.HCM).

Đi tìm tư liệu, rồi bén duyên với sơn mài

Triển lãm giới thiệu bộ sưu tập hàng trăm tác phẩm và vật dụng sơn mài truyền thống Nam Bộ, được chế tác từ năm 1950 đến 1990 tại vùng đất Thủ Dầu Một - Sài Gòn - TP.HCM của nhà nghiên cứu Phạm Hoàng Quân và Công ty Sách Huyền Đức.

Bộ sưu tập này được nhà nghiên cứu sưu tầm từ năm 2016 đến nay.

"Tôi nghĩ đơn giản, mình nghiên cứu lịch sử thì phải mua sách sử để đọc. Khi muốn nghiên cứu về làng nghề sơn mài, tôi phải tìm mua những sản phẩm của chính làng nghề đó để làm tư liệu trực quan. Mục đích ban đầu chỉ có vậy", ông Phạm Hoàng Quân chia sẻ với Báo điện tử Tuổi Trẻ.

Ban đầu ông sưu tầm với tư cách là một người nghiên cứu lịch sử, nhưng càng dấn thân, ông càng bị cuốn vào thế giới của sơn mài. Đến nay, ông sở hữu khoảng 200 tranh sơn mài và 150 món đồ mỹ nghệ gia dụng, trang trí nội thất.

Bộ sưu tập quy tụ dấu ấn sáng tạo của hơn 140 nghệ nhân và hãng xưởng lừng danh một thời như Thành Lễ, Trần Hà, Trương Văn Thanh, Văn Thoát, Phát Anh, Cảnh An, Năm Biểu, Ngọc Lợi, Sáu Lực Sĩ (Nguyễn Quang Thy)…

Do hạn chế về không gian, triển lãm chỉ trưng bày được khoảng một nửa số lượng tranh, hiện vật. Nhà nghiên cứu Phạm Hoàng Quân cho biết trong thời gian ba tháng diễn ra triển lãm, ban tổ chức sẽ thay đổi tranh và các vật phẩm trưng bày thường xuyên, để mỗi dịp ghé thăm, du khách sẽ được thưởng lãm một diện mạo khác của bộ sưu tập.

Gìn giữ ký ức sơn mài Nam Bộ

Bộ sưu tập của ông có những món đồ thuộc hàng độc bản, cực kỳ quý hiếm. Điển hình là chiếc tủ nhỏ vẽ hình hai con sư tử.

Ông cho biết: “Có những món đồ lùng sục trên khắp các sàn thương mại điện tử quốc tế lẫn trong nước tuyệt đối không thấy món thứ hai xuất hiện. Những món đồ này không chỉ quý ở góc độ nghiên cứu mà còn có giá trị bảo tồn rất cao”.

Để có chiếc tủ nhỏ vẽ hình hai con sư tử, người thợ mộc phải đóng một khung sườn cực khéo, sau đó đến tay người thợ sơn, rồi đến lượt họa sĩ thể hiện những nét vẽ độc đáo.

Phạm Hoàng Quân cho biết ông đang biên soạn sách Vựng tập (sách tư liệu hệ thống hóa) cho bộ sưu tập này.

“Tôi mong muốn triển lãm này giúp nhiều người tiếp cận sơn mài và giới nghiên cứu có cơ hội tham khảo. Khi nhiều người cùng nhìn nhận, cùng nghiên cứu với mình, giá trị của bộ sưu tập sẽ được nhân lên và mang lại tác dụng xã hội tốt hơn rất nhiều", ông bày tỏ.

Tiến sĩ Nguyễn Thị Hậu nhận định bộ sưu tập không chỉ có giá trị về mặt mỹ thuật mà còn là nguồn tư liệu quý, phản ánh khá đầy đủ sự phát triển của kỹ thuật sơn mài Nam Bộ qua nhiều giai đoạn. Bà kỳ vọng nhà sưu tập sẽ lập hồ sơ đề nghị công nhận một số hiện vật là bảo vật quốc gia, góp phần tôn vinh và bảo tồn di sản văn hóa của làng nghề sơn mài.

Triển lãm sơn mài Chu tất bình dân diễn ra từ ngày 4-7 đến 4-10, tại Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ.

Theo ban tổ chức, nhà nghiên cứu Phạm Hoàng Quân chuyên nghiên cứu về lĩnh vực cổ sử và cổ địa dư.

Ông có nhiều năm kinh nghiệm nghiên cứu thư tịch cổ Việt Nam và Trung Quốc, đóng góp những phát hiện đặc biệt quan trọng khẳng định chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, nay là đặc khu Hoàng Sa (Đà Nẵng) và đặc khu Trường Sa (tỉnh Khánh Hoà).

Nhà nghiên cứu Phạm Hoàng Quân là người hiệu đính, chú giải cho nhiều bộ biên niên sử quý như Minh Thực lục, Gia Định thành thông chí và là tác giả của nhiều cuốn sách lịch sử, văn hóa. Hiện ông đang sống và làm việc tại Cái Bè, Tiền Giang (nay là tỉnh Đồng Tháp).