Ít ngày sau khi công bố quy định siết thẻ xanh khiến các doanh nghiệp lo lắng, chính quyền Tổng thống Trump phát tín hiệu xuống thang.
Ngày 22/5, Cơ quan Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS) bất ngờ công bố bản ghi nhớ mới, yêu cầu người nước ngoài phải trở về quê nhà để nộp đơn xin tư cách thường trú nhân (thẻ xanh) "ngoại trừ một số trường hợp đặc biệt".
Đây được xem là thay đổi lớn về chính sách thẻ xanh của Mỹ, tác động đến rất nhiều người, gồm nhóm kết hôn với công dân Mỹ, người sở hữu visa lao động hoặc du học, người tị nạn, người xin tị nạn chính trị và nhiều diện khác. Trong hơn nửa thế kỷ qua, người nước ngoài cư trú hợp pháp tại Mỹ đều được phép nộp hồ sơ và hoàn tất toàn bộ quy trình xin thẻ xanh ngay tại Mỹ.
Chính sách mới có nguy cơ khiến các doanh nghiệp hàng đầu của Mỹ gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận nguồn lao động chất lượng cao, khi các ứng viên phải về nước để nộp hồ sơ cho cơ quan lãnh sự và chờ đợi được phê duyệt. Điều này có thể làm đứt gãy nguồn lao động mà các doanh nghiệp Mỹ đang tận dụng từ những chương trình thị thực như visa H1B.
Trong những ngày sau đó, các doanh nghiệp, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ và trí tuệ nhân tạo, đã thực hiện những cuộc vận động hậu trường để thuyết phục chính quyền Tổng thống Donald Trump tháo gỡ điểm nghẽn này.
"Các doanh nghiệp đã tiếp cận chính quyền một cách thẳng thắn để chia sẻ lo ngại của họ về chính sách thẻ xanh", Jennie Murray, chủ tịch Diễn đàn Nhập tịch Quốc gia, một nhóm vận động đại diện cho các công ty trong danh sách Fortune 500, cho biết.
Tổng thống Donald Trump tại Nhà Trắng ngày 4/6. Ảnh: AP
Họ từ lâu đã nêu lên những lo ngại về chính sách siết nhập cư trong các cuộc trò chuyện với những người thân tín của Tổng thống Trump, vốn được xem là thân thiện hơn với cộng đồng doanh nghiệp, bao gồm Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick và các thành viên của gia đình Kushner, theo hai nguồn tin nói với Washington Post.
Các lãnh đạo doanh nghiệp cũng đã liên lạc trực tiếp với Nhà Trắng, cụ thể là Hội đồng Chính sách Nội địa, thông qua các kênh riêng tư để bày tỏ phản đối với các chính sách siết thẻ xanh khiến doanh nghiệp khó tiếp cận nguồn lao động hơn.
Chris Thomas, luật sư di trú ở Denver đại diện cho các chủ doanh nghiệp trên toàn quốc, xác nhận đã có "sự phản đối dữ dội đối với bản ghi nhớ mà họ cho là có lỗ hổng", đề cập tới hướng dẫn cấp thẻ xanh mới.
"Giới doanh nghiệp và các hiệp hội kinh doanh coi bản ghi nhớ này là giọt nước tràn ly, động thái có thể buộc họ phải đưa thêm việc làm ra nước ngoài thay vì tuyển dụng nhân sự tại Mỹ", Thomas nói.
Phòng Thương mại Mỹ cũng tuần trước kêu gọi quan chức chính quyền đưa ra hướng dẫn thêm về quy định mới và cảnh báo về những tác động tiêu cực đối với lực lượng lao động của họ.
Vấn đề này còn được đưa tới Đồi Capitol. Thượng nghị sĩ Cộng hòa Bill Cassidy, người được xem là có quan hệ gần gũi với cộng đồng doanh nghiệp, đã đề xuất sửa đổi dự luật ngân sách mà đảng Cộng hòa đang tranh luận, về cơ bản nhằm đảo ngược chính sách thẻ xanh mới đối với người nhập cư hợp pháp.
Dự luật nói trên vốn nhằm mục tiêu cấp kinh phí cho các cơ quan liên bang phụ trách thực thi luật nhập cư. Hiện vẫn chưa rõ đề xuất sửa đổi này có được đưa ra bỏ phiếu hay không.
Hành khách tại sân bay quốc tế Los Angeles, bang California tháng 11/2025. Ảnh: AFP
Tới cuối tuần trước, chính quyền bất ngờ thay đổi đáng kể thông điệp của mình. Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) ngày 29/5 cho biết không có thay đổi nào lớn trong chính sách thẻ xanh và chỉ một số ít người nhập cư phải về quê nhà nộp đơn.
Theo DHS, chính sách thẻ xanh mới không áp dụng trên diện rộng và quyết định liệu một người có bị buộc phải trở về quê nhà nộp đơn hay không sẽ do viên chức di trú xem xét. Bộ này nhấn mạnh các viên chức từ lâu đã có quyền quyết định như vậy, tùy từng trường hợp cụ thể.
"Chúng tôi rất vui khi biết rằng chính quyền đang lắng nghe những lo ngại đó và sẵn sàng hợp tác với cộng đồng doanh nghiệp Mỹ", Murray nói.
Những người đang nộp hồ sơ xin thẻ xanh tuần này được thông báo rằng việc thực thi chính sách cứng rắn hơn đã được "tạm dừng" cho đến khi nhận được hướng dẫn chi tiết hơn về cách triển khai, các luật sư di trú cho hay.
Neil Bradley, giám đốc chính sách tại Phòng Thương mại Mỹ, cho biết một số người nộp đơn xin gần đây đã không bị yêu cầu phải quay trở lại quê hương để làm hồ sơ.
"Đây là một tin đáng mừng và chúng tôi khuyến khích chính quyền cung cấp nhiều thông tin rõ ràng hơn nữa", ông Bradley nói.
Trong khi đó, nhiều lãnh đạo doanh nghiệp cho biết thông báo mới chỉ khiến họ thấy nhẹ nhõm một phần, bởi chính quyền Trump vẫn chưa ban hành hướng dẫn chính thức chi tiết về việc ai sẽ bị ảnh hưởng. Các luật sư đại diện cho chủ doanh nghiệp lớn cho biết họ vẫn trong trạng thái chờ đợi và xem xét tình hình.
Mùa hè năm ngoái, chính quyền ông Trump đã thông báo tạm dừng các cuộc truy quét nhập cư trong các lĩnh vực nhà hàng - khách sạn và nông nghiệp sau làn sóng phản đối dữ dội từ các doanh nghiệp về việc mất công nhân do các cuộc truy quét. Chính quyền năm ngoái cũng đã phải làm rõ rằng mức phí mới 100.000 USD đối với thị thực H1B sẽ chỉ ảnh hưởng đến thị thực mới, sau sự phẫn nộ từ cộng đồng doanh nghiệp.
Tổng thống Trump từng cho biết ông "rất phản đối" cuộc truy quét nhập cư quy mô lớn tại một nhà máy của Hyundai ở bang Georgia vào mùa thu năm ngoái, sau khi vấp phải sự bất bình từ các nhóm doanh nghiệp và nhà đầu tư.
Jeremy Beck, đồng chủ tịch của NumbersUSA, nhóm ủng hộ việc giảm người nhập cư, cho biết ông không ngạc nhiên trước sự phản đối của các doanh nghiệp đối với chính sách mới về thẻ xanh.
"Hướng dẫn này thực sự có nguy cơ làm gián đoạn lợi thế tiếp cận nguồn lao động mà các doanh nghiệp đang được hưởng từ những chương trình như visa H1B", Beck nói.
Lễ tuyên thệ trung thành dành cho người nhập cư được cấp quốc tịch Mỹ tại Chicago, bang Illinois, ngày 25/6/2025. Ảnh: AP
Theo Lauren Kaori Gurley, nhà bình luận của Washington Post, chính quyền Trump có một số tính toán nhất định khi đưa ra những động thái xoa dịu nỗi bất bình liên quan đến chính sách thẻ xanh, nhưng lại chưa đưa ra hướng dẫn cụ thể về cách thức thực hiện.
Điều đó cho phép chính quyền tiếp tục gây áp lực vô hình với những người nhập cư, đồng thời ghi điểm với nhóm cử tri chống nhập cư của mình và xoa dịu các nhóm doanh nghiệp.
"Họ đang cố gắng vẹn cả đôi đường. Họ có thể nói với cử tri ủng hộ mình rằng 'chúng tôi chưa loại trừ bất kỳ biện pháp nào', đồng thời trấn an giới doanh nghiệp 'đừng lo, mọi chuyện rồi sẽ ổn thôi'", Doug Rand, cựu quan chức cấp cao của USCIS dưới thời chính quyền tổng thống Joe Biden, nói.
Thanh Tâm (Theo Washington Post, AP)
