Toàn bộ người dân trên địa bàn sẽ được cập nhật thông tin sức khỏe vào hồ sơ sức khỏe điện tử (HSSKĐT). Và TYT không dừng lại ở việc khám ban đầu mà sẽ chuyển sang vai trò quản lý sức khỏe toàn diện cho người dân trên địa bàn phụ trách.
TYT sẽ làm những gì ?
Kế hoạch 228 của UBND TP.HCM ban hành ngày 25.5 đặt mục tiêu 100% người dân đang sinh sống trên địa bàn 168 phường, xã được KSK định kỳ ngay trong năm 2026. Toàn bộ kết quả khám sẽ được cập nhật vào HSSKĐT, tạo nền tảng để quản lý sức khỏe người dân suốt vòng đời, đồng thời liên thông với dữ liệu khám chữa bệnh tại các cơ sở y tế. Khi có đầy đủ dữ liệu sức khỏe, TYT sẽ quản lý toàn bộ dân số trên địa bàn, biết rõ ai đang khỏe mạnh, ai có yếu tố nguy cơ, ai mắc bệnh mạn tính, ai đang điều trị, ai bỏ điều trị hoặc gián đoạn điều trị để chủ động nhắc nhở, theo dõi và quản lý.
Người dân sau khi khám sức khỏe sẽ được tạo lập hồ sơ sức khỏe điện tử để quản lý và chăm sóc
ẢNH: DUY TÍNH
Theo TS-BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu, đây là sự chuyển đổi căn bản của y tế cơ sở từ mô hình "ngồi chờ người bệnh đến" sang mô hình "chủ động đến với người dân"; từ điều trị triệu chứng ngắn hạn sang quản lý sức khỏe và phòng bệnh suốt đời; từ quản lý bằng sổ giấy sang quản lý bằng HSSKĐT và các công cụ y tế thông minh.
Trong mô hình mới, TYT sẽ phối hợp chặt chẽ với bệnh viện và trung tâm y tế khu vực theo mô hình "kiềng ba chân". TYT sẽ là nơi quản lý sức khỏe ban đầu; bệnh viện hỗ trợ chuyên môn, hội chẩn từ xa, đào tạo và thực hiện chuyển tuyến hai chiều; khi người bệnh điều trị ổn định sẽ được chuyển về địa phương để tiếp tục quản lý lâu dài.
Để hiện thực hóa mục tiêu trên, Sở Y tế TP.HCM đã thí điểm mô hình đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn dân cư. Theo đó, thay vì chỉ làm việc tại TYT, các đội sẽ trực tiếp đến hộ gia đình, cập nhật HSSKĐT, tư vấn dinh dưỡng, vận động, phòng bệnh, theo dõi bệnh mạn tính, truyền thông giáo dục sức khỏe và kết nối người dân với hệ thống y tế.
Sau gần 3 tháng triển khai, đã có 33 phường, xã đăng ký thực hiện mô hình, trong đó 21 đội đã hoạt động, 12 đội đang chuẩn bị ra quân. Kết quả bước đầu cho thấy các đội đã tiếp cận 18.500 hộ gia đình, khám sàng lọc và tư vấn cho 33.501 người dân, tiếp cận 17.778 người cao tuổi, phát hiện 757 trường hợp mắc bệnh mạn tính, trong đó có 186 trường hợp phải chuyển tuyến cấp cứu hoặc điều trị. Đồng thời các đội cũng quản lý theo dõi liên tục các bệnh như tăng huyết áp, đái tháo đường và nhiều bệnh mạn tính khác.
Theo đánh giá của Sở Y tế, mô hình bước đầu đã giúp thay đổi nhận thức của người dân từ "có bệnh mới đi khám" sang chủ động phòng bệnh. Bên cạnh đó nâng cao năng lực quản lý của TYT khi nắm chắc dữ liệu từng hộ gia đình, từng nhóm nguy cơ và tăng cường phối hợp với tuyến trên cũng như chính quyền địa phương.
Để nhân rộng mô hình này, Sở Y tế đang phối hợp với Sở Tài chính tham mưu cơ chế chi thường xuyên, tạo điều kiện để UBND các phường, xã trang bị máy tính bảng, vật tư tiêu hao, kinh phí di chuyển cho các đội chăm sóc sức khỏe tại cộng đồng. Mặt khác, Sở Y tế cũng đang làm việc với BHXH TP.HCM để thí điểm thanh toán BHYT đối với hoạt động khám chữa bệnh tại nhà cho người cao tuổi và nhóm yếu thế hạn chế đi lại. Tiếp tục hoàn thiện việc liên thông HSSKĐT với bệnh án điện tử của các bệnh viện.
Giải quyết nguồn lực BS cho TYT
Theo Sở Y tế, khó khăn lớn nhất hiện nay vẫn là nhân lực y tế cơ sở. Sau khi sắp xếp lại hệ thống, toàn bộ nhân lực từ các trung tâm y tế đã được điều chuyển về TYT. Tổng số nhân lực tuyến y tế cơ sở tăng từ 3.403 người lên 6.603 người, tăng 94,6%; 100% TYT đều có BS làm việc thường xuyên. Mặc dù vậy, BS hiện chỉ chiếm 20,76% tổng nhân lực, dược sĩ chiếm 13,3%, nhiều chuyên ngành vẫn còn thiếu. Hiện tuyến y tế cơ sở còn thiếu 578 biên chế so với chỉ tiêu được giao. Nếu tính theo nhu cầu thực tế của một đô thị đặc biệt như TP.HCM thì cần bổ sung thêm 1.313 nhân lực, tức còn thiếu 1.891 người.
Sở Y tế đề xuất tiếp tục tuyển đủ 578 biên chế còn thiếu, ưu tiên 128 phường, xã đông dân, đồng thời duy trì các chính sách hỗ trợ đã ban hành. Ngành y tế TP.HCM cũng đề xuất bổ sung ngay 300 BS luân phiên từ các bệnh viện đa khoa, chuyên khoa tuyến cuối, bệnh viện tuyến 2, trung tâm y tế khu vực và đội ngũ BS trẻ mới hoàn thành thực hành về công tác tại TYT. Đồng thời huy động sự tham gia của các bệnh viện bộ, ngành trên địa bàn TP. Mục tiêu lâu dài là bảo đảm mỗi TYT có tối thiểu 5 BS, tiến tới 7 - 10 BS ở những địa bàn đông dân.
Song song đó, Sở Y tế cũng đề xuất chính sách hỗ trợ đặc thù từ ngân sách địa phương đối với BS, dược sĩ và nhân viên y tế luân phiên về tuyến cơ sở. Theo đề xuất, trong thời gian luân phiên, tiền lương và các chế độ phụ cấp sẽ do ngân sách bảo đảm thay vì để bệnh viện tự chủ chi trả.
