
Những phiên livestream bán váy của tiểu thương U60 tại chợ truyền thống thu hút hàng ngàn lượt xem, chốt hàng trăm đơn mỗi tối - Ảnh: NHẬT XUÂN
Khó ai nghĩ những lời chào hàng đậm chất Gen Z ấy lại được cất lên bởi một người đàn ông gần 60 tuổi. Mỗi tối, các phiên livestream bán hàng của ông Trần Quang Sỹ, tiểu thương tại chợ đêm Bắc Ninh (TP.HCM), thu hút hàng ngàn lượt xem và bán hàng chục, hàng trăm đơn hàng.
Một góc chợ đìu hiu, một phiên live rộn ràng
19h, chợ đêm Bắc Ninh (TP.HCM) lên đèn. Khu chợ từng được xem là "thiên đường mua sắm sinh viên" khi nằm cạnh nhiều trường đại học lớn như Đại học Sư phạm kỹ thuật TP.HCM, Đại học Kiến trúc TP.HCM và khu làng đại học.
Có thời, các lối đi luôn ken đặc người mua, nhộn nhịp đến tận khuya. Nhưng vài năm trở lại đây, khung cảnh ấy dần lùi vào ký ức. Nhiều sạp đóng cửa hoặc trả mặt bằng sau thời gian dài buôn bán ế ẩm.
Giữa cảnh chợ đìu hiu, một góc nhỏ sâu trong dãy sạp lại rộn ràng khác thường. "Studio" của ông Trần Quang Sỹ chỉ vỏn vẹn một chiếc điện thoại, hai bóng đèn livestream, vài ma nơ canh và những chồng váy áo treo san sát.
Không ê kíp chuyên nghiệp, không thiết bị cầu kỳ. Người đàn ông gần 60 tuổi nheo mắt nhìn màn hình điện thoại, nở nụ cười tươi rồi cất giọng đầy hào hứng: "Mới đầu chương trình, ông già béo đẹp chào tất cả mọi người trên live. Chúc các tình yêu buổi tối thật nhiều niềm vui nha…".
Vừa dứt lời, ông nhanh tay thay chiếc váy đang mặc bằng một mẫu khác. Nào đầm dạ hội, váy hai dây, đầm lụa… chiếc nào ông cũng sẵn sàng mặc thử ngay tại sạp phục vụ khách hàng mạng.
"Chất lụa mượt mà, mát mẻ. Thời tiết nào mặc lụa cũng đẹp. Thích thì nhích một cái nhe các con. Hàng mới keng xà beng, chỉ có chú là ông già cũ kỹ thôi…".
Đến cuối buổi, chiếc áo ông mặc lấm tấm kim tuyến từ những bộ váy dạ hội. "Hôm nay được khoảng 60 đơn, cũng ít đó. Có hôm mọi người thương chú già, lại thấy hay hay vì ông già bán váy hai dây, bán đầm đi tiệc nên chốt nhiều lắm, được cả trăm đơn con ạ", ông cười khoe.
Con số ấy, theo ông, "là mơ" nếu chỉ ngồi bán ở chợ. "Giờ cả tháng chắc chỉ bán được vài ba cái váy. Chợ đâu còn khách vãng lai như trước, chủ yếu khách quen ghé ủng hộ thôi", ông Sỹ trải lòng.
Nhìn dọc khu chợ đã gắn bó hàng chục năm, ông Sỹ không giấu được sự chạnh lòng. "Giờ sức mua giảm sâu lắm, tới 70%. Nhiều người trả sạp vì không cầm cự nổi sau dịch COVID-19. Kinh tế khó, buôn bán ngày càng khó".

Studio của ông Sỹ chỉ là khoảng rộng hành lang chưa đầy 1m giữa hai dãy sạp chợ, với một chiếc điện thoại, hai cây đèn và vài con ma nơ canh làm mẫu - Ảnh: NHẬT XUÂN
Vượt qua nỗi sợ công nghệ, không muốn mình bị thời đại bỏ lại
Điều khó nhất với ông Trần Quang Sỹ không phải là mặc váy hai dây, livestream trước hàng ngàn người, mà là học cách dùng chiếc điện thoại thông minh.
"Người ta làm được thì mình cũng phải làm được".
Đó là câu ông Trần Quang Sỹ luôn tự nhủ mỗi lần loay hoay với chiếc điện thoại thông minh. Để có những phiên livestream thu hút hàng ngàn người xem hôm nay, người đàn ông U60 cũng không ít lần muốn bỏ cuộc.
Điều giúp ông đi tiếp, theo cách nói mộc mạc của chính ông, chỉ đơn giản là "được cái lì".
Ở tuổi gần 60, ông Sỹ mang trong mình đủ thứ bệnh của tuổi già như tiểu đường, gan nhiễm mỡ, huyết áp cao. "Chú có tuổi rồi, mắt kém lắm. Đứng live hai tiếng là mệt chứ", ông tâm sự.
Những ngày đầu tập live, ông nói liên tục từ 19h đến 22h nhưng không có người xem, cũng chẳng có nổi một đơn hàng, ông chia sẻ cũng nản lắm.
Thế nhưng, có được đơn hàng đầu tiên rồi, lại còn… nản hơn.
Ông Sỹ vẫn nhớ như in đơn hàng đầu tiên gửi cho khách ở Tây Ninh. Để nhận được tiền, ông phải tự mày mò tải ứng dụng, tạo tài khoản và xác thực thông tin. Với nhiều người trẻ, những thao tác ấy chỉ mất vài phút, còn với ông là cả ba ngày loay hoay.
"Chú mất tới ba hôm mới làm xong thủ tục. Làm tới đầu óc quay cuồng, nhức đau giựt giựt, điền thông tin không hiểu sao cứ lỗi hoài, mò mãi, sai mãi mới được", ông nhớ lại.

Sau mỗi phiên live, ông Sỹ lại cẩn thận xếp từng chiếc váy lên kệ, chuẩn bị cho một ngày bán hàng mới - Ảnh: NHẬT XUÂN
Từ những buổi livestream không một người xem, đến nay mỗi tối ông Sỹ chỉ cần mở điện thoại là có hơn 1.000 người theo dõi. Có những phiên livestream đạt tới 7.000 lượt xem, có hôm gần 23h ông vẫn chưa thể tắt sóng vì khách liên tục hỏi mua.
Livestream cũng khiến ông thay đổi cách kinh doanh. Từ chỗ chỉ bán quần áo trung niên, ông chuyển sang nhập thêm váy, đầm và các mẫu áo kiểu theo xu hướng để phục vụ khách trẻ.
Theo ông Sỹ, điều khó nhất với nhiều tiểu thương lớn tuổi như ông là vượt qua tâm lý ngại thay đổi. "Tôi cũng già, nhưng thời đại này mình phải học, chậm còn hơn bị bỏ lại", ông Sỹ chia sẻ.
Theo Sở Công Thương TP.HCM, thành phố hiện có 233 chợ truyền thống, vẫn cung ứng khoảng 60-65% lượng hàng hóa tiêu dùng. Tuy nhiên, lượng khách đến chợ đã giảm 20-30% so với trước dịch COVID-19 và giảm 30-50% so với năm 2019.
Dù vậy, chợ truyền thống vẫn giữ vai trò quan trọng trong hệ thống phân phối của thành phố, không chỉ bảo đảm nguồn cung hàng hóa thiết yếu mà còn tạo việc làm cho hàng chục ngàn tiểu thương.
TP.HCM định hướng tái cấu trúc, hiện đại hóa và thúc đẩy chuyển đổi số để giúp các chợ thích ứng với xu hướng tiêu dùng mới và nâng cao sức cạnh tranh.








