Thứ ba, 14/7/2026, 06:23 (GMT+7)
Trước cuộc đại chiến ở bán kết World Cup 2026 hôm nay, Tây Ban Nha là đối thủ mà Pháp chạm trán nhiều thứ năm trong lịch sử, với nhiều kỷ niệm, huy hoàng lẫn đắng cay.
Đây là một cặp đấu vốn mang tính chất giao hữu suốt thời gian dài trước khi trở thành cuộc đối đầu sinh tử vì những danh hiệu lớn. Theo trang thông tin chuyên sâu về lịch sử bóng đá Pháp Chroniques Bleues, hai đội đã gặp nhau tổng cộng 38 lần. Trong đó, trận đầu tiên diễn ra vào năm 1922, khi Pháp thua đậm 0-4.
Cán cân hiện nghiêng về phía Tây Ban Nha với 18 thắng, trong khi Pháp thắng 13 lần và còn lại là 7 trận hòa. Nhưng vượt lên trên những con số đơn thuần là các kỷ niệm, được chia làm hai giai đoạn hoàn toàn tách biệt.
Lamine Yamal (trái) đối đầu với William Saliba và Eduardo Camavinga ở trận bán kết Euro 2024 giữa Pháp và Tây Ban Nha trên sân Munich Football Arena, Munich, Đức ngày 9/7/2024. Ảnh: Reuters
Giai đoạn Pháp trên cơ
Chưa từng chạm trán nhau tại một giải đấu chính thức nào trước đó, Pháp và Tây Ban Nha có trận quyết chiến đầu tiên ở chung kết Euro 1984. Thời điểm ấy, "Les Bleus" được đánh giá cửa trên, trong khi "La Roja" là một hiện tượng đầy bất ngờ.
Ở lượt cuối vòng loại Euro 1984, Tây Ban Nha buộc phải thắng Malta với cách biệt tận... 11 bàn, mới có thể lách qua khe cửa hẹp để đến vòng chung kết. Để rồi cuối cùng, thầy trò Miguel Munoz thắng... 12-1 trong một trận cầu đến nay vẫn gây tranh cãi và nhiều bí ẩn.
Ở vòng bảng, họ thắng sát nút Tây Đức 1-0 ở phút 90, qua đó loại chính đối thủ để cùng Bồ Đào Nha vào bán kết (thời ấy giải đấu chỉ có 8 đội tuyển), trước khi đánh bại Đan Mạch trên chấm luân lưu ở bán kết.
Nhưng ở chung kết, thủ thành Luis Arconada lóng ngóng bắt trượt cú sút phạt của Michel Platini, mở toang cánh cửa đưa Pháp đến danh hiệu lớn đầu tiên trong lịch sử, trước khi Bruno Bellone ấn định chiến thắng 2-0.
Khúc khải hoàn này, dù nhọc nhằn hơn dự kiến, vẫn phản ánh rõ cách biệt trình độ giữa hai nền bóng đá thời đó. Bất chấp những vinh quang ở cúp châu Âu của Real Madrid, Tây Ban Nha ngày ấy vừa trải qua một giai đoạn tăm tối: vắng mặt tại các kỳ World Cup 1954, 1958, 1970, 1974 và bị loại ngay từ vòng bảng các năm 1962, 1966, 1978.
Lilian Thuram (số 15) và Pedro Munitis (số 9) trong trận tứ kết Euro 2000 giữa Pháp và Tây Ban Nha trên sân Jan Breydel, Bruges, Bỉ ngày 25/6/2000. Ảnh: AFP
Trong suốt một thời gian dài, "Les Bleus" luôn cho thấy thế thống trị trước người hàng xóm, khi thắng 6 trong 8 cuộc đối đầu tiếp theo, chỉ để hòa một trận ở vòng bảng Euro 1996 và thua một trận giao hữu năm 2001. Trong số các thắng lợi ấy, có hai chương đáng nhớ.
Ở tứ kết Euro 2000, dù Pedro Munitis từng gieo nên một trong những trận đấu vất vả nhất sự nghiệp cho Lilian Thuram, nhưng nhờ pha sút phạt đền lên trời của Raul Gonzalez ở phút 89, Pháp vẫn thắng 2-1 và thẳng tiến đến chức vô địch.
Sáu năm sau, báo chí và người hâm mộ Tây Ban Nha ngạo nghễ tuyên bố sẽ "tiễn Zinedine Zidane giải nghệ". Thế nhưng, chính tiền vệ nhạc trưởng tài hoa ấy đã đạo diễn trận thắng 3-1 ở vòng 1/8 World Cup. Tây Ban Nha ôm hận ra về, dù Pháp cuối cùng gục ngã ở chung kết trên chấm luân lưu trước Italy trong ngày "Zizou" khép lại sự nghiệp với tấm thẻ đỏ.
Thời kỳ của Tây Ban Nha
Từ sau cột mốc ấy, đồ thị hình sin của hai nền bóng đá bước vào giai đoạn đảo chiều. Một thế hệ vàng ra đời, cộng với phong cách bóng đá tiki-taka, "La Roja" thống trị thế giới và giành thắng tới 7 trong 10 cuộc đối đầu tiếp theo trước kẻ thù cũ.
Những đòn trả thù ngọt ngào nhất đều diễn ra ở Euro. Đầu tiên là tại tứ kết năm 2012 với thắng lợi 2-0, trong một trận đấu mà HLV Laurent Blanc của Pháp quyết định gia cố hành lang phải đầy cực đoan khi xếp cả Mathieu Debuchy lẫn Anthony Reveillere đá chính.
Bàn thắng của Dani Olmo trong trận bán kết Euro 2024 giữa Pháp và Tây Ban Nha trên sân Munich Football Arena, Munich, Đức ngày 9/7/2024. Ảnh: Reuters
Tiếp đó là ở bán kết năm 2024, bàn mở tỷ số sớm của Randal Kolo Muani chỉ như cơn gió thoảng qua. Tây Ban Nha được đánh thức và Pháp chấp nhận thua ngược 1-2 với dấu son là cú cứa lòng của Lamine Yamal. Trong cả hai kỳ Euro đó, đại diện bán đảo Iberia đều bước lên đỉnh châu Âu.
Xét trong khoảng 10 năm qua, hai đội mới gặp nhau bốn lần. Đầu tiên là trận thắng giao hữu 2-0 của Tây Ban Nha vào tháng 3/2017, thời kỳ của những thế hệ cũ đến từ cả hai đội tuyển. Dàn cầu thủ được ra sân hôm đó của Pháp thì ở World Cup 2026 chỉ còn Kylian Mbappe, Ousmane Dembele, Adrien Rabiot và N’Golo Kante. Tây Ban Nha thì chẳng còn ai.
Lần thứ hai là chung kết Nations League 2021, có lẽ cũng không mang nhiều giá trị tham chiếu, bởi đấy là giai đoạn chuyển giao của cả hai đội tuyển. Pháp vô địch sau chiến thắng 2-1 qua sơ đồ 3-4-1-2 được thiết kế riêng cho bộ ba Antoine Griezmann – Karim Benzema – Mbappe. Phong độ của Upamecano bấy giờ còn là dấu hỏi lớn, trong khi Jules Kounde vẫn đá trung vệ lệch. Giờ đây, hệ thống ấy đã đắp chiếu, nhường chỗ cho 4-2-3-1 và nhiều một thế hệ tài năng trẻ ở cả ba tuyến.
HLV Luis de la Fuente ăn mừng sau trận Tây Ban Nha – Bỉ ở tứ kết World Cup 2026 trên sân Los Angeles, Inglewood, Mỹ ngày 10/7/2026. Ảnh: Reuters
Bên kia chiến tuyến, dù Unai Simon, Aymeric Laporte, Rodri, Ferran Torres và Mikel Oyarzabal vẫn còn hiện diện trên đất Mỹ, nhưng ghế thuyền trưởng đã chuyển từ Luis Enrique sang Luis de la Fuente. Lối vận hành dựa trên cả ngàn đường chuyền nhưng thường bế tắc ở một phần ba cuối sân về sau cũng được giải quyết bởi sự trỗi lên của hai mũi khoan Nico Williams và Yamal.
Do đó, chính hai lần đụng độ gần nhất mới là hệ quy chiếu chính xác nhất làm thước đo trước thềm bán kết World Cup 2026. Có tới 9 cầu thủ Pháp ở bán kết Euro 2024 là nòng cốt và nhân tố đá chính của "Les Bleus" hiện thời.
Về phía Tây Ban Nha, dù có sự thay đổi nhân sự nhiều hơn một chút – nhất là ở hàng thủ, cộng với tính trực diện giảm đi sau chấn thương của Williams, nhưng triết lý cốt lõi vẫn là kiểm soát bóng, áp đặt nhịp chơi để tránh rơi vào thế phải phòng ngự khi không bóng.
Sự tổng hòa ấy chính là kịch bản của lần chạm trán gần nhất vào tháng 6/2025 ở bán kết Nations League, nơi mang đến màn thư hùng điên rồ. Tây Ban Nha từng dẫn trước 4-0 rồi 5-1, nhưng rốt cuộc chỉ có thể đi tiếp bằng chiến thắng nghẹt thở 5-4.
HLV Didier Deschamps ăn mừng sau trận Pháp – Morocco ở tứ kết World Cup 2026 trên sân Boston, Foxborough, Mỹ ngày 9/7/2026. Ảnh: Reuters
Khi đó, Didier Deschamps đã bắt đầu cuộc cách mạng cho "Les Bleus" với sơ đồ 4-2-3-1 và trao vai trò nhạc trưởng cho Michael Olise. Ngoại trừ bộ tứ vệ, bộ khung còn lại của Pháp giống như trận gặp Morocco mới đây. Tuy nhiên, cách vận hành lúc ấy chưa được "khoác" lên mình cường độ pressing tuyến đầu như ở World Cup này, và hàng thủ thì liên tục mắc những sai lầm cá nhân.
Rodri của Tây Ban Nha lúc ấy đang phải dưỡng thương dây chằng ACL. Họ đã chấp nhận đánh đổi khả năng kiểm soát để đổi lấy sự sắc bén trong các pha hãm thành. Trận đấu đó đã chứng minh tính hiệu quả của phương án này.
Hơn một năm đã trôi đi từ sau trận cầu chứng kiến 9 bàn thắng ấy, cán cân có vẻ đang dần "hồi quy về mức trung bình". Một thời điểm thích hợp để hai người hàng xóm phân cách nhau bởi dãy Pyrenees làm nên cuộc đọ sức ở bán kết World Cup 2026.
Hoàng Thông tổng hợp
