Phiến quân Mali tuyên bố bắn rơi trực thăng Nga

Phiến quân ở Mali công bố video trực thăng đang rơi, cho biết phi cơ thuộc biên chế Quân đoàn châu Phi do Bộ Quốc phòng Nga quản lý.

Mặt trận Giải phóng Azawad (FLA), liên minh nổi dậy do người Tuareg dẫn đầu tại Mali, tuyên bố đã bắn rơi trực thăng vũ trang Mi-24P của Quân đoàn châu Phi hôm 5/7, trong cuộc giao tranh xung quanh một đoàn xe quân sự gần thành phố Gao ở miền bắc đất nước.

Trong video do FLA công bố, một trực thăng xoay vòng trong lúc rơi tự do, sau đó nhiều tay súng tụ tập xung quanh xác máy bay đang bốc cháy dưới mặt đất. Hình ảnh hiện trường không cho thấy rõ ký hiệu trên trực thăng, nên chưa thể xác định phi cơ thuộc biên chế Quân đoàn châu Phi hay quân đội chính phủ Mali.

FLA và phiến quân al-Islam wal-Muslimin (JNIM), có liên hệ với tổ chức khủng bố al-Qaeda, hôm 4/7 tiến hành đợt tấn công mới tại nhiều khu vực trên khắp Mali. Lực lượng này tập kích một số thị trấn quan trọng ở miền bắc và miền trung, cũng như một trong các nhà tù lớn nhất Mali, nằm cách thủ đô Bamako vài chục km về phía nam.

Hãng tin Al Jazeera cho biết trực thăng khi đó đang cơ động từ thành phố Gao tới thị trấn Anefis để củng cố phòng tuyến.

DD Geopolitics, tài khoản X chuyên đăng tư liệu về các lực lượng Nga, cùng ngày công bố video cho thấy máy bay không người lái và thiết bị bay không người lái góc nhìn thứ nhất (drone FPV) của Quân đoàn châu Phi tập kích các đoàn xe của FLA và JNIM.

"JNIM cùng đồng minh FLA đã phát động cuộc tiến công nhằm vào thị trấn Gao, Anefis và Agelhok. Quân đoàn châu Phi và lực lượng vũ trang Mali đã đẩy lùi cuộc tấn công, gây thiệt hại nặng cho phiến quân", tài khoản này cho hay.

Quân đoàn châu Phi và giới chức Mali chưa bình luận về thông tin.

Đợt tấn công diễn ra hơn hai tháng sau khi liên quân JNIM - FLA phát động chiến dịch quy mô lớn và chiếm được thị trấn chiến lược Kidal, cũng như hạ sát bộ trưởng quốc phòng Mali khi đó là ông Sadio Camara.

Rida Lyammouri, chuyên gia tại viện nghiên cứu Trung tâm Chính sách về Phương nam Mới (PCNS) ở Morocco, nhận định JNIM và FLA phối hợp tấn công nhằm mục đích "áp đảo quân đội Mali cũng như Quân đoàn châu Phi", đồng thời bào mòn sức mạnh của lực lượng chính phủ.

Bakary Sambe, giám đốc Viện Timbuktu có trụ sở ở Senegal, cho rằng chính quyền quân sự Mali đang phải chật vật tìm cách duy trì tình hình, hiện chỉ nắm quyền kiểm soát thủ đô Bamako và một vài khu vực chiến lược trên lãnh thổ.

Tướng Assimi Goita, lãnh đạo chính quyền quân sự ở Mali, nắm quyền sau hai cuộc đảo chính năm 2020 và 2021. Dưới thời ông Goita, nước này đã quay lưng với Pháp, quốc gia từng cai trị Mali và duy trì hiện diện quân sự tại đây. Chính quyền quân sự Mali sau đó chuyển hướng sang hợp tác với các lực lượng bán quân sự Nga.

Quân đoàn châu Phi là tổ chức do Bộ Quốc phòng Nga trực tiếp quản lý nhằm thay thế vai trò của tập đoàn Wagner ở châu Phi, sau khi người sáng lập Wagner là Yevgeny Prigozhin tiến hành cuộc nổi dậy bất thành hồi tháng 6/2023. 70-80% thành viên Quân đoàn châu Phi được cho là từng làm việc cho Wagner.

Phạm Giang (Theo Defence Blog, Al Jazeera, AFP)