Phó thủ tướng Lê Tiến Châu phát biểu tại cuộc họp - Ảnh: THU SA
Ngày 26-6, Phó thủ tướng Lê Tiến Châu chủ trì họp triển khai kết quả buổi làm việc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm với ngành giáo dục và đào tạo.
Bộ Giáo dục và Đào tạo nghiên cứu có mẫu thống nhất về các khoản thu đầu năm học
Kết luận cuộc họp, Phó thủ tướng Lê Tiến Châu ghi nhận sự nỗ lực của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đặc biệt có nhiều chuyển biến từ sau buổi làm việc với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Tuy nhiên ông cũng thẳng thắn lưu ý cần phải nỗ lực nhiều hơn mới có thể đáp ứng yêu cầu đặt ra.
Theo đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo cần phối hợp với Bộ Nội vụ, Ban Tổ chức Trung ương và các địa phương báo cáo chi tiết số liệu thừa, thiếu giáo viên. Trên cơ sở đó, đề xuất phương án giải quyết cho năm học 2026-2027 và báo cáo Thủ tướng trước ngày 10-7.
Về chuẩn bị khai giảng năm học mới, Bộ Giáo dục và Đào tạo cần phối hợp với các địa phương rà soát kỹ từng nội dung: Giáo viên, phòng học, sách giáo khoa, thiết bị dạy học tối thiểu, an toàn trường học và những học sinh có nguy cơ bỏ học...
Trên cơ sở đó, yêu cầu các địa phương cam kết và chịu trách nhiệm chuẩn bị đầy đủ các điều kiện phục vụ khai giảng năm học mới.
Bên cạnh các chính sách của Trung ương, khuyến khích các địa phương chủ động sử dụng ngân sách địa phương và các nguồn lực hợp pháp khác để hỗ trợ thiết thực cho học sinh trong năm học mới, nhất là học sinh vùng khó khăn, vùng sâu, vùng xa và khu công nghiệp.
Về vấn đề lạm thu, Phó thủ tướng đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo nghiên cứu ban hành mẫu công khai thống nhất trên toàn quốc về các khoản thu đầu năm học. Trong đó phân biệt rõ khoản thu bắt buộc, khoản thu dịch vụ và khoản đóng góp tự nguyện.
"Việc này phải thống nhất trên phạm vi cả nước", Phó thủ tướng yêu cầu.
Ngoài ra Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng được yêu cầu nghiên cứu lập đường dây nóng tiếp nhận phản ánh về lạm thu, ép học thêm, dạy thêm trá hình; đồng thời công khai quy trình và thời hạn xử lý phản ánh.
Theo Phó thủ tướng, hướng nghiệp hết sức quan trọng, định hình lộ trình cuộc đời của người học và cũng là một trong những giải pháp để giảm áp lực thi cử.
Bộ Giáo dục và Đào tạo cần rà soát tổng thể chương trình, nội dung dạy học, kiểm tra, đánh giá theo tinh thần cắt giảm tối đa những yêu cầu, thủ tục, hồ sơ không cần thiết. Thậm chí nghiên cứu cắt giảm những môn học không còn phù hợp trong bối cảnh hiện nay, khi trí tuệ nhân tạo đang hỗ trợ rất tích cực cho việc dạy và học.
Về thi cử, cần chủ động lựa chọn phương án tổ chức, vừa giảm áp lực cho học sinh vừa bảo đảm chất lượng và sự công bằng.
Về an toàn trường học, Phó thủ tướng đề nghị phải xử lý nghiêm các hành vi bạo lực học đường, mua bán, sử dụng thuốc lá điện tử trong và xung quanh trường học. Đồng thời tăng cường xử lý các vấn đề về vệ sinh an toàn thực phẩm tại các hàng quán trước cổng trường và ngay trong các trường.
Đáng chú ý, Phó thủ tướng thống nhất với đề xuất nghiên cứu phương án quản lý việc sử dụng mạng xã hội theo hướng có kiểm soát.
Về các trường phổ thông liên cấp nội trú tại các xã biên giới, theo rà soát của Văn phòng Chính phủ, hiện nay có 13/21 địa phương gửi cam kết bằng văn bản. Như vậy vẫn còn 8 địa phương chưa thực hiện đầy đủ. Phó thủ tướng phê bình Chủ tịch UBND các địa phương này.
Còn thiếu 110.930 giáo viên các cấp
Theo báo cáo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, tính đến hết năm học 2025-2026, tổng số giáo viên mầm non, phổ thông là trên 1,27 triệu giáo viên mầm non, phổ thông và 98.477 cán bộ quản lý cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông.
Cả nước hiện còn thiếu 110.930 giáo viên các cấp học mầm non, phổ thông trong biên chế so với định mức quy định.
Về việc xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền, với 100 trường thí điểm đầu tư năm 2025 (giai đoạn 1), các địa phương đang tập trung huy động mọi nguồn lực, chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ thi công, có phương án bù tiến độ đối với những dự án chậm tiến độ, bảo đảm đầu tư hoàn thành 100 trường trước ngày 30-8, vận hành ngay trong năm học 2026-2027.
Phương án tổ chức đồng loạt lễ khai giảng năm học 2026-2027 và lễ khánh thành các trường phổ thông liên cấp nội trú xã biên giới đất liền cũng đang được gấp rút chuẩn bị, triển khai.
