Nguồn hình ảnh, Quốc hội
Được đăng 21 phút trước
Thời gian đọc: 6 phút
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn khẳng định kỳ họp lần này thể hiện quyết tâm chính trị và tinh thần chủ động của chính quyền trong việc thể chế hóa và thực thi ngay chủ trương của Đảng.
Dự kiến, kỳ họp sẽ diễn ra trong khoảng 17 ngày, từ 3/8 đến 24/8.
Dù không phải kỳ họp "phi thường" kéo dài 40 ngày với số luật cần thông qua lên tới 51, kỳ họp lần này vẫn có nhiều điều đáng chú ý.
"Quốc hội khóa XVI khai mạc kỳ họp không thường lệ thứ nhất để xem xét, cho ý kiến, quyết định nhiều nội dung quan trọng, cấp bách, đáp ứng yêu cầu thực tiễn vì sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước," ông Mẫn khẳng định khi phát biểu khai mạc.
"Không thường lệ" là cách mà chính quyền gọi các kỳ họp bất thường.
Nội dung họp
Theo chương trình kỳ họp, Quốc hội sẽ xem xét, thông qua 15 luật và 4 nghị quyết quy phạm pháp luật, cho ý kiến lần đầu đối với 7 dự án luật để làm cơ sở cho các cơ quan hoàn thiện và trình Quốc hội thông qua tại kỳ họp thứ 2.
Một số dự án luật được người dân chú ý nhiều bao gồm: Bộ luật Hình sự (sửa đổi); Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi); Luật Đất đai (sửa đổi); Luật Nhà ở (sửa đổi).
Bộ luật Hình sự (sửa đổi) có một số điểm mới như bỏ hình phạt tử hình với sáu tội danh; bổ sung trường hợp loại trừ trách nhiệm hình sự, bổ sung các tội danh liên quan đến dữ liệu cá nhân, tăng cường các quy định nhằm bảo vệ Đảng Cộng sản Việt Nam.
Luật Đất đai được quan tâm nhiều trong bối cảnh Hà Nội và TP HCM đang trong quá trình lên kế hoạch, thực hiện quy hoạch tầm nhìn 100 năm với quy mô giải tỏa vô cùng lớn, gây ra nhiều tranh cãi và bất đồng về giải tỏa, đền bù, tái định cư.
Trong một diễn biến liên quan, vào ngày trước đó, Trung ương Đảng đã khẳng định tuyệt đối không được tư nhân hóa về đất đai, Nhà nước điều tiết, kiểm soát và quyết định giá đất… Đây là những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến người dân.
Do quy định đất đai thuộc sở hữu toàn dân và do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý, nên về mặt luật, người dân không thực sự sở hữu mảnh đất mà họ sử dụng và Nhà nước hoàn toàn có thể thu hồi quyền sử dụng đất của người dân. Trong quá khứ đã có nhiều xung đột, thậm chí dẫn tới đổ máu, liên quan đến quy định này.
Nội dung sửa đổi Luật Nhà ở được chú ý nhất là việc bổ sung loại hình chung cư có thời hạn.
Ngoài các dự án luật, Quốc hội cũng sẽ xem xét một số dự án đầu tư xây dựng như đường Vành đai 5 - Vùng thủ đô Hà Nội, tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận... Đề án thành lập 2 thành phố Quảng Ninh và Bắc Ninh cũng sẽ được xem xét.
Quốc hội cũng sẽ xem xét quy định cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ vướng mắc trong thực hiện các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang.
Đây đều là những nội dung do Đảng ra chủ trương, hoặc được cụ thể hóa từ định hướng của Đảng.
Về nhân sự, Quốc hội sẽ xem xét phê chuẩn chức danh bộ trưởng Bộ Nội vụ nhiệm kỳ 2026-2031 theo giới thiệu của Bộ Chính trị sau khi Trung ương Đảng đồng ý trong Hội nghị Trung ương 3 diễn ra vào cuối tháng Bảy. Không có thông tin chính thức về giới thiệu của Bộ Chính trị.
'Nâng cao chất lượng' và 'đổi mới tư duy làm luật'
Khi phát biểu khai mạc, ông Mẫn khẳng định Quốc hội không xây dựng luật để hoàn thành chương trình mà là mở đường cho phát triển. Ông cũng yêu cầu các đại biểu nâng cao chất lượng và đổi mới mạnh mẽ tư duy làm luật, nhấn mạnh rằng chính sách, pháp luật được ban hành thực sự bám sát thực tiễn; đi trước, mở đường cho phát triển.
Quốc hội nhiều năm qua đã dịch chuyển từ chỗ là cơ quan giám sát, phản biện các chủ trương, quyết sách, sang chạy hết tốc lực để đảm bảo tiến độ thể chế hóa ý chí của Đảng.
Ở Việt Nam, các dự thảo luật do các bộ soạn thảo, dạo gần đây chủ yếu là Bộ Công an chủ trì, sau đó Quốc hội sẽ xem xét, thông qua. Việc thiếu sự soi xét và phản biện ở cơ quan lập pháp khiến cho các quy định có nguy cơ thiên về phản ánh ý chí của cơ quan quản lý nhiều hơn là mở rộng, bảo vệ quyền lợi của người dân.
Chất lượng của đại biểu Quốc hội khóa này cũng đang bị đặt nhiều câu hỏi.
Quốc hội năm nay có sự góp mặt của một số lãnh đạo doanh nghiệp – điều được cho là thể hiện sự tập trung vào kinh tế tư nhân trong thời gian tới – nhưng lại không có một đại biểu nào là luật sư đang hành nghề.
Theo bình luận vào tháng 4/2026 của Giáo sư Carl Thayer, nhà quan sát chính trị Việt Nam lâu năm, việc này có thể dẫn tới khả năng không ai đủ năng lực tranh luận thực chất về tác động của chính sách như thế nào hay ảnh hưởng đến người dân ra sao về mặt pháp lý.
Quốc hội hiện tại có tới hơn 96% là đảng viên. Mà đảng viên thì bắt buộc phải chấp hành chỉ đạo của Đảng Cộng sản. Do đó, những gì mà Đảng Cộng sản đã quyết thì khi sang Quốc hội thường các đại biểu sẽ bỏ phiếu để thông qua. Điều này cũng được thể hiện rõ trong phát biểu chỉ đạo của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn về việc thực thi chủ trương của Đảng.
