Các cổ phiếu vẫn có thể ra khỏi danh sách vốn hóa tỉ USD khi gặp biến động - Ảnh: HỮU HẠNH
Mốc vốn hóa 1 tỉ USD liên tục xáo trộn
Tháng 6-2026 ghi nhận hai sự trở lại đáng chú ý của VND và NAB vào nhóm doanh nghiệp có vốn hóa trên 1 tỉ USD sau thời gian đứng ngoài "câu lạc bộ" này. Đây được xem là tín hiệu khởi sắc sau giai đoạn giao dịch trầm lắng của quý 2-2026.
VND của CTCP Chứng Khoán VNDIRECT và NAB của Ngân hàng TMCP Nam Á là những cổ phiếu làm dày danh sách vốn hóa tỉ USD trong tháng 6-2026.
Tuy nhiên, diễn biến chỉ ít ngày sau đó khiến danh sách của HOSE đang đứng trước nguy cơ xáo trộn. Cụ thể, phiên giao dịch ngày 7-7, PNJ đã đánh mất mốc vốn hóa 1 tỉ USD sau phiên giảm sàn thứ ba liên tiếp.
Đà lao dốc của cổ phiếu xuất hiện sau thông tin ông Đặng Ngọc Thảo - nguyên Giám đốc Công ty TNHH MTV Giám định PNJ (P-Lab), công ty con do PNJ sở hữu 100% vốn - bị khởi tố, bắt tạm giam trong vụ án buôn lậu kim cương xuyên quốc gia.
Trước đó, PNJ đã có 14 tháng liên tiếp nằm trong nhóm vốn hóa tỉ USD. Việc "lung lay" vị trí vốn hóa tỉ USD tiếp tục cho thấy sự biến động mạnh của danh sách doanh nghiệp quy mô lớn trên sàn chứng khoán.
Thực tế, không phải doanh nghiệp nào từng vượt mốc 1 tỉ USD cũng có thể duy trì vị thế này.
KDH của CTCP Đầu tư và Kinh doanh Nhà Khang Điền hiện vẫn chưa lấy lại cột mốc vốn hóa trên 1 tỉ USD sau 2 tháng vắng mặt. Trong khi đó, FRT của CTCP Bán lẻ Kỹ thuật số FPT đang có 3 tháng liên tiếp đứng ngoài, còn DGC đã có 4 tháng không góp mặt.
Dài hơn là VGC của Tổng công ty Viglacera đã có 10 tháng liên tiếp chưa thể trở lại nhóm vốn hóa trên 1 tỉ USD. Trong khi đó, nhiều cổ phiếu như DIG, PDR, DXG chưa "hẹn" ngày trở lại sau nhiều năm khó khăn của thị trường bất động sản.
Diễn biến trên cho thấy việc gia nhập nhóm vốn hóa tỉ USD từng là đích đến của nhiều doanh nghiệp nhưng không đồng nghĩa với một "tấm vé" bền vững.
Trong bối cảnh dòng tiền trên thị trường liên tục biến động và tâm lý nhà đầu tư thay đổi nhanh, chỉ một nhịp điều chỉnh của giá cổ phiếu cũng có thể khiến doanh nghiệp đánh mất cột mốc quan trọng.
Mốc 10 tỉ USD càng không dễ với các Bluechips
Nếu nhóm vốn hóa 1 tỉ USD thường xuyên thay đổi thành viên thì "mâm trên" với các doanh nghiệp có vốn hóa trên 10 tỉ USD còn khắt khe hơn.
Đã có thời điểm chỉ BID của BIDV và VCB của Vietcombank duy trì quy mô vốn hóa trên 10 tỉ USD. Sau đó, cặp đôi VIC và VHM của nhóm Vingroup cũng gia nhập với đà tăng ấn tượng trong 2 năm trở lại đây.
Cao điểm cuối tháng 8-2025, HOSE từng ghi nhận tới 7 doanh nghiệp có vốn hóa vượt 10 tỉ USD. Ngoài VIC, VHM, BID và VCB còn có sự góp mặt của VPB, TCB và CTG, phản ánh giai đoạn tăng trưởng mạnh của nhóm cổ phiếu ngân hàng.
Tuy nhiên, việc duy trì quy mô này không hề dễ dàng khi thị trường bước vào giai đoạn điều chỉnh và thanh khoản suy giảm trong quý 2-2026.
Đến cuối tháng 6-2026, chỉ còn 4 doanh nghiệp giữ được vốn hóa trên 10 tỉ USD gồm VIC, VHM, BID và VCB.
Trong đó, CTG - Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam giảm khoảng 4,2% từ đầu năm (đến hết phiên 7-7). Hai cổ phiếu VPB - Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng và TCB - Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam chỉ còn giảm nhẹ, song vẫn chưa thể trở lại nhóm vốn hóa trên 10 tỉ USD.
Vốn hóa toàn thị trường chứng khoán đạt 82,3% GDP
Theo báo cáo của Ủy ban Chứng khoán, đến cuối tháng 6-2026, vốn hóa thị trường cổ phiếu trên HOSE, HNX và UPCoM đạt hơn 10,57 triệu tỉ đồng, tăng 6% so với cuối năm 2025, tương đương 82,3% GDP ước tính năm 2025.
Trong khi đó, thị trường chứng khoán Việt Nam đang được đặt mục tiêu nâng quy mô vốn hóa lên mức tương đương 100% GDP ngay trong năm 2026 và 120% GDP vào năm 2028, sớm hơn hai năm so với kế hoạch trước đây.
Với quy mô thị trường tiếp tục mở rộng, số doanh nghiệp đạt vốn hóa hàng tỉ USD được kỳ vọng sẽ gia tăng trong thời gian tới. Tuy nhiên, việc đạt cột mốc 1 tỉ USD hay 10 tỉ USD không đồng nghĩa với "tấm vé" đảm bảo vị thế vững vàng trên thị trường chứng khoán.
