
Nhóm người nước ngoài nghi điều hành các trung tâm lừa đảo ở Sri Lanka bị bắt hồi tháng 5-2026 - Ảnh: AFP
Cảnh sát Sri Lanka cho biết nước này đang chứng kiến sự gia tăng đáng báo động của các hoạt động lừa đảo trực tuyến xuyên quốc gia, làm dấy lên lo ngại quốc gia Nam Á này có thể trở thành điểm nóng mới của tội phạm mạng trong khu vực.
Báo Guardian ngày 16-6 dẫn lời người phát ngôn Fredrick Wootler của cảnh sát Sri Lanka cho biết ngày càng nhiều người nhập cảnh vào nước này dưới danh nghĩa khách du lịch, rồi bí mật thiết lập các đường dây lừa đảo nhắm vào nạn nhân khắp thế giới.
Báo động
Từ đầu năm đến nay, cảnh sát Sri Lanka đã tiến hành hơn chục cuộc truy quét nhằm vào các mạng lưới lừa đảo trực tuyến, bắt giữ gần 700 người nước ngoài bị nghi có liên quan.
Phần lớn số này sau đó bị trục xuất. Cảnh sát cho biết tất cả những người bị bắt đều nhập cảnh bằng visa du lịch.
Tuần trước, cảnh sát đột kích một địa điểm tại thủ đô Colombo, bắt giữ 18 người Trung Quốc và một người Lào. Tại hiện trường, lực lượng chức năng thu giữ hàng chục giấy tờ giả, gồm giấy chứng nhận pháp lý, giấy tờ kho bạc Mỹ và giấy đăng ký công ty - với giá trị khống lên đến 10 tỉ USD.
Một sĩ quan thuộc cục điều tra tội phạm cho biết cơ quan này cũng thu giữ 62 hộ chiếu, chủ yếu của công dân Trung Quốc.
"Họ có điện thoại, máy tính xách tay, USB, RAM, bộ xử lý, con dấu để làm giả giấy tờ và nhiều tài liệu giả mạo khác. Chúng tôi còn phát hiện một giấy chứng nhận bị làm giả nhằm chứng minh họ là doanh nghiệp đăng ký tại Mỹ", sĩ quan này cho biết.
Theo các chuyên gia, khi hoạt động truy quét tội phạm ở Đông Nam Á ngày càng siết chặt, Sri Lanka nổi lên như điểm đến mới của các mạng lưới lừa đảo.
Nước này thu hút tội phạm nhờ thủ tục xin visa du lịch dễ dàng, chính sách visa mới thông thoáng, ít quy định về thẻ SIM và internet, cùng nguồn cung văn phòng và khách sạn cho thuê giá rẻ dồi dào.
Sri Lanka cũng đã nới lỏng quy định về cờ bạc và trò chơi trực tuyến. Lượng khách quốc tế lớn càng giúp người nước ngoài dễ hòa vào cộng đồng mà không gây chú ý.
Phần nổi của tảng băng

Các nhóm tội phạm xem Sri Lanka như một điểm đến hấp dẫn mới sau khi bị truy quét ở Đông Nam Á - Ảnh: AFP
Nhiều nhóm tội phạm nước ngoài nhập cảnh vào Sri Lanka dưới danh nghĩa khách du lịch hoặc nhà đầu tư, sau đó thuê khách sạn, căn hộ hoặc văn phòng để thiết lập các trung tâm điều hành lừa đảo.
Khác với mô hình khu phức hợp lừa đảo quy mô lớn từng xuất hiện ở một số nước Đông Nam Á, các nhóm hoạt động tại Sri Lanka có xu hướng phân tán hơn.
Thay vì lập tổ chức lớn, chúng hoạt động theo nhóm nhỏ khoảng 5 người, thường xuyên luân chuyển giữa các khách sạn, căn hộ và văn phòng khác nhau mỗi ba tháng để tránh bị phát hiện.
Theo cảnh sát Sri Lanka, các đường dây bị triệt phá gần đây rõ ràng được rót vốn rất lớn - có nhóm thậm chí thuê hẳn tám tầng của một tòa nhà chung cư.
Các chuyên gia an ninh mạng nhận định đây là chiến thuật giúp giảm nguy cơ bị phát hiện và khiến công tác điều tra trở nên phức tạp hơn.
Hiện Sri Lanka chưa phải trung tâm lừa đảo quy mô lớn như Campuchia hay Myanmar, song các dấu hiệu gần đây cho thấy nguy cơ này đang gia tăng.
Tờ The Diplomat nhận định Sri Lanka đang đứng trước thời điểm có tính quyết định. Quốc gia này có thể chỉ là nơi trú ẩn tạm thời của các nhóm tội phạm đang tháo chạy khỏi Đông Nam Á, nhưng cũng có thể trở thành mắt xích mới trong mạng lưới lừa đảo xuyên quốc gia nếu không sớm kiểm soát được tình hình.
Kinh nghiệm từ Campuchia cho thấy các đường dây lừa đảo thường khai thác khoảng trống trong quản lý, tài chính và thực thi pháp luật để mở rộng hoạt động. Một khi đã xây dựng được cơ sở hạ tầng hỗ trợ, các tổ chức này có thể bành trướng rất nhanh.
Thách thức đối với Sri Lanka không chỉ nằm ở việc phát hiện và bắt giữ nghi phạm. Cơ chế xử lý tội phạm mạng ở nước này hiện còn hạn chế - chủ yếu là trục xuất người nước ngoài bị phát hiện, thay vì đưa ra truy tố.
Khó khăn khác đến từ tính chất xuyên biên giới của loại tội phạm này: nạn nhân có thể ở một quốc gia, kẻ thực hiện hành vi lừa đảo ở quốc gia thứ hai, còn dòng tiền lại được chuyển qua nhiều nước khác nhau. Điều đó đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều cơ quan và nhiều quốc gia trong quá trình điều tra.




