Tên lửa Trường Chinh 3B bị sét đánh trúng trong lúc bay lên quỹ đạo, song vẫn triển khai thành công một vệ tinh viễn thông.
Theo Space, hôm 23/7, tên lửa đẩy Trường Chinh 3B cất cánh từ Trung tâm phóng vệ tinh Tây Xương, chở vệ tinh viễn thông Tianlian II-06 lên quỹ đạo địa tĩnh. Khoảng 30 giây sau khi rời bệ phóng, phương tiện bị sét đánh trúng giữa không trung, nhưng vệ tinh vẫn tiến vào quỹ đạo theo đúng kế hoạch, giúp chuyển tiếp thông tin tới trạm vũ trụ Thiên Cung và các nhiệm vụ có người lái khác. Tập đoàn Khoa học và Công nghệ Hàng không Vũ trụ Trung Quốc (CASC) thông báo nhiệm vụ thành công.
Theo CGTN, có thể chính tên lửa đã kích hoạt sét đánh. Khi phần thân dài và luồng khí xả dẫn điện của tên lửa bay xuyên qua đám mây tích điện, chúng có thể tạo ra một đường dẫn qua điện trường xung quanh, thúc đẩy hình thành sét. Do đó, tên lửa hiện đại thường được thiết kế để chịu nhiễu điện. Phần lớn dòng điện từ cú sét có thể truyền dọc theo lớp vỏ ngoài dẫn điện của tên lửa, đồng thời tấm chắn và biện pháp bảo vệ chống quá áp giúp giảm thiểu rủi ro đối với hệ thống máy tính điều khiển bay, vệ tinh và những thiết bị điện tử khác.
Do cả sét tự nhiên và sét kích hoạt bởi tên lửa đều có thể gây nguy hiểm cho phương tiện cùng hàng hóa đi kèm, các bãi phóng áp dụng tiêu chuẩn nghiêm ngặt về thời tiết. Nhà chức trách có thể hoãn phóng nếu phát hiện giông bão, sét hoặc điện trường nguy hiểm trong khí quyển gần đường bay. Quyết định còn phụ thuộc vào điều kiện mây, số liệu đo điện trường và dữ liệu thời tiết khác. Dù hệ thống bảo vệ có thể hạn chế tác động của sét, ưu tiên hàng đầu vẫn là tránh những điều kiện nguy hiểm.
Lần phóng vệ tinh này sẽ giúp tăng cường mạng lưới chuyển tiếp dữ liệu không gian thế hệ hai của Trung Quốc. Tianlian II-06 sẽ cung cấp dịch vụ theo dõi, đo lường từ xa và chuyển tiếp dữ liệu cho trạm vũ trụ Thiên Cung, tàu vũ trụ có người lái, vệ tinh tài nguyên và các vụ phóng tên lửa. Hệ thống Tianlian II bao gồm 6 vệ tinh phóng từ năm 2019 đem tới dung lượng truyền tải lớn, độ phủ sóng rộng và hỗ trợ tốt hơn cho nhiều tàu vũ trụ.
Khoảnh khắc sét đánh trúng khi tên lửa Trường Chinh 3B đang bay lên. Video: The Lauch Pad
Đây không phải lần đầu tiên sét đánh trúng tên lửa không lâu sau khi cất cánh. Tháng 11/1969, tên lửa Saturn V chở phi hành đoàn Apollo 12 của NASA hai lần bị sét đánh sau khi phóng, làm rối loạn một số hệ thống điện tử và định vị. Phi hành đoàn và đội điều khiển nhiệm vụ đã khôi phục dữ liệu quan trọng để tàu vũ trụ tiếp tục hành trình và hạ cánh xuống Mặt Trăng.
Tai nạn nghiêm trọng hơn cả xảy ra vào tháng 3/1987 khi tên lửa Atlas/Centaur-67 của United Launch Alliance bị sét đánh khoảng 48 giây sau khi rời bệ phóng, khiến một trong những máy tính điều khiển bị trục trặc và cả phương tiện phát nổ. Sự cố này đã thúc đẩy NASA áp dụng quy tắc nghiêm ngặt về điều kiện thời tiết Lightning Launch Commit Criteria (LLCC) để hạn chế nguy cơ do sét đánh.
Gần đây hơn, năm 2019, sét đánh trúng một tên lửa Soyuz của Nga không lâu sau khi cất cánh nhưng phương tiện vẫn đưa vệ tinh liên lạc Glasnost lên quỹ đạo thành công.
An Khang tổng hợp
