Theo đề dẫn hội thảo của ban tổ chức, cuộc đấu tranh tư tưởng hôm nay không chỉ diễn ra trên mặt báo hay các diễn đàn truyền thống mà đang hiện diện từng giờ, từng phút trên không gian mạng.
Các diễn giả tham gia phiên thảo luận
ẢNH: L.Q.P
Các thế lực thù địch lợi dụng internet, mạng xã hội, công nghệ số và trí tuệ nhân tạo để phát tán thông tin sai trái, xuyên tạc, kích động chia rẽ, gây nhiễu loạn nhận thức và làm xói mòn niềm tin xã hội.
Đáng chú ý, nhiều luận điệu chống phá hiện nay không còn xuất hiện dưới dạng trực diện mà được ngụy trang dưới danh nghĩa phản biện, nghiên cứu học thuật hoặc đấu tranh chống tiêu cực. Điều đó đặt ra nhiều câu hỏi lớn đối với báo chí cách mạng Việt Nam.
Theo PGS-TS Đỗ Chí Nghĩa, Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội, vấn đề lớn nhất đối với báo chí trong nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là sự quan tâm đến vận mệnh đất nước của nhân dân. Người dân có xu hướng quan tâm đến đời sống hằng ngày. Cần phải làm thế nào để công chúng bình tĩnh lại để thoát khỏi những câu chuyện đời thường và so sánh sự phát triển của đất nước hôm qua và ngày nay, so sánh sự phát triển của đất nước với các quốc gia khác.
Nhà báo Ngô Minh Tuấn, Trưởng ban Xây dựng Đảng, Tạp chí Cộng sản
ẢNH: L.Q.P
Nhà báo Ngô Minh Tuấn, Trưởng ban Xây dựng Đảng, Tạp chí Cộng sản, thì cho rằng thách thức lớn nhất là sự thu hút công chúng đến với thông tin báo chí. Nhưng hiện nay có sự cạnh tranh gay gắt giữa báo chí với mạng xã hội. Trong đó báo chí thường thông tin chậm hơn so với mạng xã hội do phải kiểm chứng theo một quy trình chặt chẽ.
Tương tự, PGS-TS Phạm Minh Sơn, Giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền, cho rằng thách thức hiện nay đến từ môi trường truyền thông đã thay đổi, với các nền tảng, các công cụ kỹ thuật… làm thông tin đa chiều hơn trước. Vì vậy, vấn đề với báo chí không chỉ là phản bác các thông tin xấu mà còn là việc chủ động xây dựng niềm tin.
Báo chí phải nhanh hơn, đúng hơn
Nêu ý kiến tại phiên thảo luận, nhà báo Đỗ Phú Thọ, Tổng biên tập Báo Cựu chiến binh Việt Nam, ví von việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng như một trận đánh, vừa phải phòng ngự, vừa phải tấn công, muốn chiến thắng thì phải có đầy đủ thông tin. Ông Đỗ Phú Thọ cho rằng, các cơ quan báo chí cần nhanh hơn và đúng hơn.
Thiếu tướng, PGS-TS Nguyễn Văn Sáu, Phó viện trưởng Viện Chiến lược và Lịch sử quốc phòng (Bộ Quốc phòng), thì cho rằng trong thời đại bùng nổ các nền tảng truyền thông, làm gia tăng tốc độ lan truyền của thông tin xấu độc, quan điểm sai trái thì báo chí phải nâng cao trình độ, năng lực, để đăng nhanh, đăng đúng để không còn chỗ cho thông tin xấu độc.
Đồng tình quan điểm này, PGS-TS Đặng Thị Thu Hương, Phó hiệu trưởng Trường đại học Khoa học xã hội và nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội), cho rằng báo chí phải đổi mới để tìm đến với công chúng. Trong khi đó, theo nhà báo Phạm Văn Xướng, Phó giám đốc Báo và PT-TH Hưng Yên, chúng ta phải có chiến lược để bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, phải có đội ngũ chuyên nghiệp để phản bác các thông tin xấu độc.
Khơi dậy lòng yêu nước, tinh thần cống hiến, khát vọng phát triển đất nước
Phát biểu kết luận, đại tá - nhà báo Lê Ngọc Long, Phó tổng biên tập Báo Quân đội nhân dân, người chủ trì phiên thảo luận, cho biết, các tham luận đã khẳng định bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng hôm nay không đơn thuần là phản bác cái sai. Quan trọng hơn, đó là quá trình củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa.
Nhà báo Lê Ngọc Long, Phó tổng biên tập Báo Quân đội nhân dân, người chủ trì phiên thảo luận
ÀNH: L.Q.P
Thứ hai, trong môi trường truyền thông số, báo chí muốn giữ vai trò dẫn dắt dư luận xã hội thì phải đổi mới mạnh mẽ cả về tư duy, công nghệ và phương thức truyền tải. Nhanh nhưng phải đúng, hiện đại nhưng phải nhân văn, hấp dẫn nhưng phải chuẩn mực.
Thứ ba, mỗi tác phẩm báo chí có giá trị không chỉ là một sản phẩm truyền thông mà còn phải góp phần xây dựng nền tảng tinh thần của xã hội. Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ được thực hiện bằng các tác phẩm phản bác trực diện các quan điểm sai trái, mà còn bằng những tác phẩm lan tỏa giá trị tốt đẹp của chế độ, khơi dậy lòng yêu nước, tinh thần cống hiến và khát vọng phát triển đất nước.
Thứ tư, trí tuệ nhân tạo (AI) vừa là cơ hội, vừa là thách thức đối với báo chí. AI có thể hỗ trợ người làm báo trong nhiều công đoạn, nhưng không thể thay thế bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm xã hội của người làm báo.
Thứ năm, cần xây dựng đội ngũ nhà báo trong thời đại số có bản lĩnh chính trị vững vàng cũng trình độ nghiệp vụ hiện đại.
