Liên tiếp tập kích Kuwait, Tehran dường như muốn gửi thông điệp rằng mọi đòn đánh của Mỹ vào lãnh thổ Iran đều sẽ khiến vùng Vịnh phải hứng chịu hỗn loạn.
Tuần này, Kuwait vừa mới mở cửa trở lại sân bay quốc tế bị hư hại do xung đột Iran thì một chiếc máy bay không người lái (UAV) lao trúng nhà ga số 1 vào rạng sáng 3/6. Bộ Quốc phòng Kuwait cho biết nước này bị tấn công bằng 30 tên lửa đạn đạo và UAV từ Iran trong cuộc tập kích này.
Đòn tấn công diễn ra sau khi quân đội Mỹ phóng tên lửa vào một con tàu mà họ cho rằng đang hướng đến cảng Iran. Mỹ đã áp lệnh phong tỏa các cảng biển của Iran kể từ ngày 13/4, động thái nhằm đáp trả việc Iran siết chặt eo biển chiến lược Hormuz.
Iran cho rằng Kuwait phải "chịu trách nhiệm trực tiếp" vì cho phép Mỹ sử dụng lãnh thổ, căn cứ để phát động cuộc tấn công. Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã thực hiện các cuộc tấn công bằng tên lửa chính xác và tập trung vào các căn cứ quân sự của Mỹ ở Kuwait ngày 3/6, để trả đũa các cuộc không kích mới nhất của Mỹ vào Iran.
Video do cơ quan hàng không dân dụng Kuwait công bố ngày 4/6 cho thấy vật thể trông giống như UAV Shahed của Iran lao vào mái nhà ga Sân bay Quốc tế Kuwait và bùng nổ thành quả cầu lửa.
Khoảnh khắc UAV đánh trúng sân bay quốc tế Kuwait ngày 3/6. Video: Kuwait DGCA
Hình ảnh bên trong tòa nhà cho thấy kính bay tung tóe và những cột khói bốc lên tại sảnh hành khách rộng lớn, khiến mọi người tháo chạy tìm chỗ ẩn nấp. Một lỗ hổng lớn xuất hiện trên mái nhà ga, các mảnh vỡ vương vãi trên sàn và các kết cấu chịu lực bị lộ ra ngoài. Một người thiệt mạng và 63 người khác bị thương trong đòn tấn công.
Đây là lần thứ ba Kuwait, vương quốc dầu mỏ giàu có ở vùng Vịnh, bị tấn công trong khoảng một tuần qua, bất chấp thỏa thuận ngừng bắn đang được duy trì giữa Mỹ và Iran kể từ đầu tháng 4.
Chiến thuật tấn công này giống những gì Iran từng thực hiện trong giai đoạn đầu chiến sự, khi họ phóng tên lửa, UAV vào các sân bay và cơ sở hạ tầng kinh tế tương đối dễ bị tổn thương của các nước trong khu vực nhằm gây áp lực buộc Mỹ và Israel phải chấm dứt chiến dịch.
Stephen Kalin, nhà bình luận của WSJ, nhận định cuộc tấn công cho thấy Iran sẵn sàng leo thang để chống lại lệnh phong tỏa mà Mỹ áp đặt với các cảng biển quan trọng của nước này. Tuy nhiên, việc chọn Kuwait làm mục tiêu cũng cho thấy Iran đã tránh các nước láng giềng quyền lực hơn từng tiến hành không kích đáp trả cuộc tấn công của Tehran.
Truyền thông Mỹ dẫn lời các quan chức phương Tây và Iran cho biết không quân Arab Saudi, Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) hồi cuối tháng 3, đầu tháng 4 đã nhiều lần bí mật tập kích Iran nhằm "trả đũa những cuộc tấn công trước đó". Hai quốc gia sau đó đã cảnh báo Iran về khả năng tiếp tục trả đũa, điều có thể đã khiến Tehran chùn bước.
"Iran coi Kuwait là quốc gia vùng Vịnh dễ đối phó và dễ bị tổn thương hơn so với các nước khác trong khu vực như Arab Saudi hay UAE", Umer Karim, chuyên gia tại Trung tâm Nghiên cứu và Khảo cứu Hồi giáo Vua Faisal, nhận định.
Tổng thống Donald Trump giờ sẽ phải cân nhắc nguy cơ dẫn đến những hậu quả lớn hơn với các đồng minh ở vùng Vịnh nếu Mỹ tiếp tục ngăn cản các tàu đi và đến từ Iran, theo Kalin.
Vị trí Kuwait và các nước trong khu vực. Đồ họa: Guardian
Amine Ayoub, nhà bình luận của Ynet Global, nhận xét việc UAV Iran lao vào sân bay Kuwait đã cho thấy Tehran không đơn thuần là "trừng phạt" quốc gia vùng Vịnh vì đã cho lực lượng Mỹ đồn trú.
"Họ đang chứng minh một cách rõ ràng rằng mọi cuộc tấn công của Mỹ vào lãnh thổ Iran đều sẽ lập tức vấp phải đòn đáp trả vào cơ sở hạ tầng dân sự gần nhất mà Tehran có thể tiếp cận", Ayoub cho hay.
Trong nhiều năm, các nhà phân tích phương Tây mô tả cách tiếp cận của Iran là gia tăng áp lực từng bước, củng cố sức mạnh mà không làm bùng phát xung đột toàn diện, tránh đối đầu với các quốc gia vùng Vịnh. Họ mô tả đây là "sự kiên nhẫn chiến lược" của Tehran.
Chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng và hệ quả của nó đã cho thấy sự kiên nhẫn chiến lược chỉ khả thi chừng nào quân đội Iran còn có thể chịu đựng tổn thất và mạng lưới lực lượng dân quân ủy nhiệm trong khu vực vẫn hoạt động hiệu quả.
Khi các nhóm dân quân do Iran hậu thuẫn suy yếu và kho vũ khí bị các đòn không kích của Mỹ phá hủy phần lớn, Tehran buộc phải lựa chọn phản ứng trực diện hơn.
"Năng lực tên lửa của Iran đã suy yếu nhưng vẫn rất nguy hiểm, và họ sẵn sàng triển khai chúng nhằm vào mục tiêu chiến lược trong khu vực bất cứ khi nào Iran phải chịu áp lực trực tiếp lên lãnh thổ của họ", nhà bình luận Ayoub cho hay.
Thông điệp mà Tehran đang truyền tải là các cuộc tấn công chiến thuật nhằm vào lãnh thổ Iran sẽ tạo ra sự hỗn loạn quy mô lớn tại các trung tâm dân sự của vùng Vịnh.
"Thông điệp này không chỉ được gửi tới Kuwait, mà còn là mọi quốc gia đang cân nhắc xem có nên ủng hộ, tạo điều kiện hoặc thực thi thêm áp lực quân sự đối với Iran hay không, đặc biệt nhất là Mỹ và Israel", chuyên gia này nhận định.
Cuộc tấn công mới của Iran vào Kuwait cũng đặt ra những câu hỏi mới về cam kết an ninh của Washington đối với các đồng minh vùng Vịnh. Mối lo ngại của họ đã gia tăng vào tháng trước, khi ông Trump gần như không đả động gì đến những cuộc tấn công của Iran vào hoạt động vận tải hàng hải và một cảng dầu chiến lược của UAE.
Khói bốc lên từ sân bay quốc tế Kuwait sau đòn tập kích của Iran ngày 1/4. Ảnh: AFP
Bader Al-Saif, chuyên gia về các vấn đề vịnh Ba Tư và Arab tại Đại học Kuwait, cho hay bên cạnh nỗi bất bình đối với Iran, tâm trạng của Kuwait và phần còn lại của vùng Vịnh đối với Mỹ là sự thất vọng.
"Chúng tôi đã trở thành những con cừu hiến tế", Al-Saif nói.
Chuyên gia này thêm rằng việc Mỹ và Iran chưa thể đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột là tín hiệu không mấy tích cực đối với quan hệ giữa Washington và các đồng minh vùng Vịnh.
"Chúng ta đang chứng kiến nước Mỹ thay đổi, và kéo theo đó là một Kuwait cũng đang thay đổi. Mối quan hệ theo cách thức cũ sẽ không thể tiếp tục duy trì được nữa", Al-Saif nói.
Thanh Tâm (Theo WSJ, Ynet Global)
