Con trai tôi 3 tuổi, vừa được phẫu thuật đóng thông liên thất. Bệnh tim bẩm sinh có ảnh hưởng đến tuổi thọ của con sau này không? (Phương Tú, TP HCM)
Trả lời:
Bệnh tim bẩm sinh là những bất thường về cấu trúc hoặc hoạt động của tim hình thành từ khi trẻ còn trong bụng mẹ. Bệnh có thể liên quan đến vách ngăn giữa các buồng tim, van tim hoặc các mạch máu lớn nối với tim.
Nhiều phụ huynh lo con mắc bệnh tim bẩm sinh sẽ giảm tuổi thọ hoặc không thể sống như người bình thường. Thực tế nhờ những tiến bộ trong chẩn đoán, thông tim can thiệp và phẫu thuật, phần lớn trẻ mắc bệnh tim bẩm sinh hiện có thể sống đến tuổi trưởng thành.
Tiên lượng cụ thể phụ thuộc vào loại dị tật, mức độ nặng, thời điểm điều trị và các bệnh lý đi kèm. Trường hợp mắc dị tật nhẹ như thông liên thất, thông liên nhĩ lỗ nhỏ, còn ống động mạch... nếu được điều trị đúng phác đồ, trẻ có thể sống gần như người bình thường. Với dị tật phức tạp như tứ chứng Fallot hoặc tim một thất, trẻ thường phải phẫu thuật nhiều lần và theo dõi lâu dài.
BS.CKII Vũ Năng Phúc siêu âm tim theo dõi sức khỏe cho trẻ mắc bệnh tim bẩm sinh. Ảnh minh họa: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Nhiều dị tật tim bẩm sinh có thể được sửa chữa hoàn toàn hoặc gần hoàn toàn bằng các phương pháp như thay van tim bệnh lý bằng van nhân tạo, sửa chữa khuyết tật bất thường trong tim như đóng lỗ thông liên nhĩ, thông liên thất, đóng ống động mạch qua thông tim...
Việc sửa chữa này nhằm mục đích ngăn ngừa biến chứng lâu dài do bệnh gây ra, chẳng hạn như rối loạn nhịp tim, viêm nội tâm mạc, suy tim... Với những bệnh phức tạp hơn, trẻ có thể cần can thiệp nhiều lần hoặc phẫu thuật, được theo dõi chuyên khoa lâu dài.
Trường hợp con bạn, nếu lỗ thông liên thất được đóng hoàn toàn, áp lực động mạch phổi và chức năng tim bình thường, không có tổn thương van tim hoặc rối loạn nhịp đáng kể, tiên lượng rất khả quan. Trẻ có thể phát triển thể chất, trí tuệ, học tập, vui chơi và sinh hoạt như trẻ cùng tuổi. Tuy nhiên, trẻ vẫn cần tái khám tim mạch theo lịch hẹn để bác sĩ kiểm tra sự hồi phục của tim, phát hiện luồng thông tồn lưu hoặc những bất thường hiếm gặp sau phẫu thuật.
Sau khi vết mổ ổn định, bạn có thể tham vấn với bác sĩ tim mạch hình thức vận động phù hợp cho trẻ. Phần lớn trẻ đã đóng thông liên thất thành công không cần hạn chế vận động lâu dài. Phụ huynh chỉ cần tránh hoạt động có nguy cơ va đập mạnh vào vùng ngực trong thời gian xương ức và vết mổ chưa lành hoàn toàn.
Về dinh dưỡng, trẻ nên ăn đa dạng, đủ các nhóm chất gồm tinh bột, đạm, chất béo phù hợp với tuổi. Không cần sử dụng sữa cao năng lượng hoặc chế độ ăn đặc biệt nếu trẻ đang tăng trưởng bình thường. Nếu trẻ thiếu cân, chậm tăng trưởng hoặc ăn uống kém, bạn nên trao đổi với bác sĩ để xây dựng khẩu phần riêng.
Một số trẻ cần dùng thuốc trong giai đoạn sau phẫu thuật, nhưng nhiều trường hợp có thể giảm hoặc ngưng thuốc khi tim ổn định. Phụ huynh không nên tự ý ngưng thuốc, đổi liều hoặc sử dụng lại toa thuốc cũ mà chưa có ý kiến của bác sĩ.
Nếu trẻ xuất hiện triệu chứng như thở nhanh, khó thở hoặc tím tái, mệt bất thường, giảm khả năng vận động, ăn uống kém kéo dài, nôn nhiều, không tăng cân, tiểu ít..., bạn nên đưa con đi khám ngay.
BS.CKII Vũ Năng Phúc
Trưởng khoa Tim bẩm sinh, Trung tâm Tim mạch
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh tim mạch tại đây để bác sĩ giải đáp
