Tôi bệnh đái tháo đường type 2. Con gái 13 tuổi, cao 1,45 m, nặng 58 kg, có cần kiểm tra đường huyết, xét nghiệm tiền đái tháo đường? (Tuấn Anh, Hải Phòng)
Trả lời:
Con bạn 13 tuổi, cao 1,45 m, nặng 58 kg, chỉ số BMI 27,6 kg/m². Đối với trẻ em và trẻ vị thành niên, BMI này trong nhóm béo phì. Thêm nữa, gia đình có thành viên trực hệ (bố - con) mắc đái tháo đường type 2 nên con bạn thuộc nhóm nguy cơ cao rối loạn đường huyết, cần được kiểm tra.
Tiền đái tháo đường là tình trạng đường huyết cao hơn bình thường hoặc rối loạn điều hòa đường huyết, nhưng chưa đến mức chẩn đoán đái tháo đường. Giai đoạn này, bệnh chưa có triệu chứng rõ ràng, trẻ vẫn ăn uống, sinh hoạt bình thường nên gia đình dễ bỏ qua. Nếu không phát hiện và điều chỉnh, tiền đái tháo đường có thể tiến triển thành đái tháo đường type 2.
Bạn nên đưa con đi khám tại chuyên khoa Nhi hoặc Nội tiết nhi. Bác sĩ sẽ đánh giá tình trạng thừa cân, nguy cơ rối loạn đường huyết và các vấn đề chuyển hóa đi kèm.
Bác sĩ Sơn giải thích kết quả khám cho phụ huynh. Ảnh minh họa: Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy
Khi đi khám, trẻ được kiểm tra đường huyết, đo chiều cao, cân nặng, tính BMI theo tuổi và giới, đo vòng eo, huyết áp. Bác sĩ sẽ hỏi thói quen ăn uống, vận động, giấc ngủ, thời gian dùng thiết bị điện tử và tiền sử bệnh trong gia đình.
Trẻ có thể được chỉ định xét nghiệm đường huyết lúc đói, xét nghiệm máu đo lường lượng đường glucose gắn với hemoglobin (HbA1c) hoặc nghiệm pháp dung nạp glucose nếu cần. Các kiểm tra khác có thể được chỉ định như xét nghiệm insulin, mỡ máu, men gan, chức năng gan thận, dấu hiệu gan nhiễm mỡ, rối loạn nội tiết hoặc các bệnh đi kèm béo phì.
Nếu kết quả cho thấy trẻ bị tiền đái tháo đường, điều trị đầu tiên thường là thay đổi lối sống. Trẻ cần giảm đồ uống có đường, trà sữa, nước ngọt, bánh kẹo, thức ăn nhanh. Tăng rau, chất xơ, đạm phù hợp, kiểm soát khẩu phần tinh bột. Ăn đúng bữa, hạn chế ăn khuya. Gia đình không nên cho trẻ nhịn ăn cực đoan hoặc ép giảm cân nhanh vì có thể ảnh hưởng đến tăng trưởng, tâm lý và thói quen ăn uống lâu dài.
Trẻ nên hoạt động thể lực hằng ngày như đi bộ nhanh, đạp xe, bơi, chơi thể thao, nhảy dây hoặc các môn phù hợp sở thích. Mục tiêu là giúp trẻ tiêu hao năng lượng, cải thiện độ nhạy insulin, kiểm soát cân nặng và giảm nguy cơ tiến triển thành đái tháo đường type 2.
Người bệnh không tự ý dùng thuốc giảm cân, hạ đường huyết khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Phát hiện sớm tiền đái tháo đường giúp gia đình có thời gian điều chỉnh lối sống, kiểm soát cân nặng và giảm nguy cơ trẻ mắc đái tháo đường type 2 khi còn rất trẻ.
ThS.BS Đỗ Tiến Sơn
Đơn vị Nhi
Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy
Độc giả đặt câu hỏi về bệnh tiểu đường tại đây để bác sĩ giải đáp
