Nhiều người tuổi 20-30 phải thay khớp háng do hoại tử chỏm xương đùi - căn bệnh ngày càng trẻ hóa bởi rượu bia, thuốc lá và lạm dụng corticoid.
TS.BS Phan Đình Mừng, Phó giám đốc Bệnh viện Quân y 175, tại tập huấn Những đóng góp của khớp háng chuyển động đôi trong việc điều trị cho bệnh nhân trẻ tuổi và năng động ngày 23/6, cho biết trước đây chỉ định thay khớp háng chủ yếu dành cho người từ 50 tuổi trở lên bị thoái hóa khớp nặng. Tuy nhiên, vài năm gần đây, ngày càng nhiều bệnh nhân trẻ phải phẫu thuật thay khớp, chủ yếu do hoại tử chỏm xương đùi.
"Tỷ lệ thay khớp háng ở người trẻ tăng khoảng 20-30%, nhiều trường hợp phải thay cả hai bên khớp háng khi mới 20-30 tuổi", bác sĩ nói.
Hoại tử chỏm xương đùi xảy ra khi nguồn máu nuôi phần chỏm bị suy giảm hoặc tắc nghẽn, khiến mô xương chết dần, biến dạng và sụp lún. Khi bệnh tiến triển nặng, thay khớp háng thường là lựa chọn điều trị cuối cùng để phục hồi vận động.
Theo bác sĩ Mừng, các nghiên cứu dịch tễ cho thấy nhóm người hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia hoặc sử dụng corticoid dài ngày có nguy cơ hoại tử chỏm xương đùi cao hơn rõ rệt so với dân số chung. Các yếu tố nguy cơ này có thể làm tổn thương thành mạch, gây co thắt hoặc tắc nghẽn những mạch máu rất nhỏ nuôi chỏm xương đùi, từ đó làm tăng nguy cơ hoại tử.
Ngoài thói quen sinh hoạt, một số nghề nghiệp đặc thù như thợ lặn sâu, lao động hầm mỏ cũng có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn do thường xuyên chịu áp lực môi trường.
Phẫu thuật thay khớp háng tại Bệnh viện Quân y 175. Ảnh: Bệnh viện cung cấp
Bác sĩ khuyến cáo người trẻ nên hạn chế rượu bia, bỏ thuốc lá, tránh tự ý dùng corticoid kéo dài và khám sớm khi xuất hiện đau vùng bẹn, đau háng, hạn chế vận động khớp háng. Phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm có thể điều trị giúp trì hoãn hoặc tránh phải thay khớp.
Theo bác sĩ Mừng, một thách thức khác của phẫu thuật thay khớp háng ở người trẻ là yêu cầu vận động cao hơn so với người lớn tuổi. Trước đây mục tiêu chủ yếu khi thay khớp là giúp bệnh nhân đi lại không đau, còn nay nhiều người mong muốn sau phẫu thuật có thể tiếp tục lao động nặng hoặc chơi thể thao.
Trong bối cảnh đó, khớp háng chuyển động đôi được xem là một cải tiến đáng chú ý trong phẫu thuật thay khớp háng hiện đại. Thiết kế hai bề mặt chuyển động giúp tăng biên độ vận động, tăng độ vững khớp và giảm nguy cơ trật khớp sau mổ. Những ưu điểm này đặc biệt phù hợp với nhóm bệnh nhân trẻ, năng động, giúp họ sớm quay lại sinh hoạt thường ngày, lao động và hoạt động thể chất an toàn hơn.
Chương trình tập huấn tại Bệnh viện Quân y 175 có sự tham gia của GS Kouyoumdjian, Trưởng khoa Chỉnh hình và Cột sống, Trung tâm Bệnh viện và Đại học Nîmes (Pháp) cùng nhiều bác sĩ chấn thương chỉnh hình trong nước, nhằm cập nhật kỹ thuật mới và chia sẻ kinh nghiệm các ca thay khớp phức tạp.
Lê Phương
