Hormone tổng hợp trong thuốc tránh thai có thể ảnh hưởng đến các cơ chế điều hòa cảm xúc và cảm giác thèm ăn - Ảnh: Shutterstock
Thuốc tránh thai kết hợp là loại phổ biến hiện nay, chứa hai hormone tổng hợp là estrogen và progestin nhằm ngăn ngừa mang thai. Bên cạnh tác dụng tránh thai, các hormone này cũng có thể ảnh hưởng đến hoạt động của não bộ, cảm xúc và hành vi ăn uống.
Trong nghiên cứu, các nhà khoa học theo dõi 422 phụ nữ sử dụng thuốc tránh thai kết hợp trong 49 ngày liên tiếp.
Đặc biệt, hầu hết các vỉ thuốc đều gồm hai giai đoạn: những viên thuốc chứa hormone (viên hoạt tính) và những viên giả dược không chứa hormone. Điều này cho phép các nhà nghiên cứu so sánh sự thay đổi của chính mỗi người khi có và không có tác động của hormone tổng hợp.
Mỗi ngày, người tham gia ghi nhận mức độ ăn uống theo cảm xúc (emotional eating), hành vi ăn nhiều hơn để đối phó với căng thẳng, buồn bã, lo âu hoặc các cảm xúc tiêu cực khác. Kết quả cho thấy tình trạng ăn uống theo cảm xúc xuất hiện nhiều hơn trong thời gian dùng các viên thuốc chứa hormone so với những ngày dùng viên giả dược.
Xu hướng này được ghi nhận ở cả những phụ nữ từng có tiền sử rối loạn ăn uống và những người chưa từng mắc các triệu chứng nghiêm trọng.
Theo các tác giả, phát hiện này cho thấy hormone tổng hợp trong thuốc tránh thai có thể ảnh hưởng đến các cơ chế điều hòa cảm xúc và cảm giác thèm ăn.
Kết quả nghiên cứu chỉ áp dụng đối với thuốc tránh thai kết hợp đường uống và không thể suy rộng cho các phương pháp tránh thai nội tiết khác như thuốc chỉ chứa progestin, que cấy, thuốc tiêm hoặc vòng tránh thai nội tiết - Ảnh: WebMD
Kết quả được công bố trên tạp chí JAMA Network Open, dựa trên dữ liệu theo dõi hơn 400 phụ nữ sử dụng thuốc tránh thai kết hợp. Tuy nhiên, các nhà khoa học nhấn mạnh điều này không đồng nghĩa thuốc tránh thai gây ra rối loạn ăn uống vô độ và không phải ai sử dụng thuốc cũng gặp tình trạng trên.
Nhóm nghiên cứu lưu ý rằng ăn uống theo cảm xúc không đồng nghĩa với rối loạn ăn uống vô độ (Binge Eating Disorder). Đây chỉ là một biểu hiện hành vi có thể liên quan đến việc ăn nhiều hơn khi chịu áp lực tâm lý và không đủ để chẩn đoán một bệnh lý tâm thần.
Giáo sư Kelly Klump, tác giả chính của nghiên cứu, nhấn mạnh rằng thuốc tránh thai vẫn an toàn với phần lớn phụ nữ. Theo bà, nguy cơ có thể chỉ xuất hiện ở một số người vốn đã có các yếu tố dễ bị tổn thương về tâm lý hoặc rối loạn ăn uống trước đó.
Ngoài ra, kết quả nghiên cứu chỉ áp dụng đối với thuốc tránh thai kết hợp đường uống và không thể suy rộng cho các phương pháp tránh thai nội tiết khác như thuốc chỉ chứa progestin, que cấy, thuốc tiêm hoặc vòng tránh thai nội tiết.
Điểm đáng chú ý của nghiên cứu là những phụ nữ thường xuyên tự theo dõi hành vi ăn uống hằng ngày có xu hướng giảm các triệu chứng ăn uống theo cảm xúc, ngay cả trong thời gian sử dụng thuốc tránh thai.
Theo các nhà nghiên cứu, việc ghi chép hoặc theo dõi cảm giác đói, cảm xúc và lượng thức ăn tiêu thụ có thể giúp phụ nữ nhận biết sớm những thay đổi trong hành vi ăn uống, từ đó điều chỉnh kịp thời.
Nhóm nghiên cứu kỳ vọng phát hiện này sẽ giúp các bác sĩ tư vấn phù hợp hơn cho những phụ nữ có nguy cơ cao, đồng thời mở đường cho các chiến lược chăm sóc sức khỏe cá thể hóa trong tương lai.
Các tác giả cho biết đây là nghiên cứu quan sát trên nhóm phụ nữ sử dụng thuốc tránh thai kết hợp và chưa thể khẳng định mối quan hệ nhân quả giữa hormone trong thuốc với rối loạn ăn uống. Do đó phụ nữ không nên tự ý ngừng sử dụng thuốc tránh thai nếu chưa có chỉ định của bác sĩ.
Các chuyên gia cho rằng cần thêm các nghiên cứu để xác định nhóm phụ nữ nào có nguy cơ cao hơn và làm rõ cơ chế sinh học đứng sau mối liên hệ này.
