Giá vật liệu tăng, nguồn cung chưa đáp ứng nhu cầu
Những tháng gần đây, thị trường vật liệu xây dựng tại Khánh Hòa liên tục "nóng" lên khi nhu cầu đất san lấp, cát và đá xây dựng tăng mạnh. Hàng loạt dự án hạ tầng, khu đô thị, khu công nghiệp đồng loạt triển khai, cùng với nhu cầu xây dựng, sửa chữa nhà ở của người dân sau đợt mưa lũ cuối năm 2025, khiến nguồn cung vật liệu ngày càng khan hiếm.
Ông Nguyễn Thiện Trí, một nhà thầu xây dựng tại Nha Trang, cho biết giá cát xây dựng hiện đã tăng khoảng 25% so với trước Tết Nguyên đán. Nếu trước đây một xe cát xây dựng 2,5 m³ có giá khoảng 1,4 triệu đồng thì nay đã tăng lên khoảng 1,75 triệu đồng. Giá cát tô cũng tăng từ khoảng 1,5 triệu đồng lên gần 2 triệu đồng mỗi xe.
Theo ông Trí, giá vật liệu tăng khiến chi phí xây dựng đội lên đáng kể, ảnh hưởng trực tiếp đến người dân và các nhà thầu.
Một mỏ vật liệu xây dựng tại Khánh Hòa tạm dừng hoạt động do vướng thủ tục pháp lý
ẢNH: KỲ NAM
Áp lực càng lớn khi Khánh Hòa bước vào giai đoạn tăng tốc đầu tư với nhiều dự án quy mô, cần khối lượng đất san lấp rất lớn như Khu đô thị hỗn hợp Nha Trang, Khu công nghiệp Cà Ná, Khu đô thị mới Tây Bắc và Khu đô thị hành chính Diên Khánh. Trong khi nhu cầu tăng nhanh, nhiều mỏ khoáng sản vẫn chưa được cấp phép hoặc chưa thể đưa vào khai thác, khiến thị trường rơi vào tình trạng cung không đủ cầu.
Doanh nghiệp phản ánh nhiều vướng mắc về thủ tục
Không chỉ thiếu nguồn cung, nhiều doanh nghiệp cho rằng thủ tục cấp phép kéo dài đang làm chậm quá trình bổ sung vật liệu cho thị trường.
Đại diện Công ty TNHH đầu tư xây dựng Phương Đài cho biết doanh nghiệp đã đề nghị cấp phép thăm dò mỏ cát tại sông Tô Hạp (xã Sơn Bình, H.Khánh Sơn cũ) với diện tích 4 ha. Tuy nhiên, gần 3 năm qua doanh nghiệp vẫn chưa nhận được ý kiến chính thức từ cơ quan có thẩm quyền.
Tương tự, đại diện Công ty CP Tập đoàn Globe cho biết doanh nghiệp đã gửi hơn 40 văn bản kiến nghị đến các cơ quan từ địa phương đến trung ương nhưng những vướng mắc pháp lý liên quan dự án vẫn chưa được tháo gỡ. Theo doanh nghiệp, việc hồ sơ kéo dài nhiều tháng khiến hoạt động sản xuất, kinh doanh gần như đình trệ, thiệt hại ngày càng gia tăng.
Theo UBND tỉnh Khánh Hòa, nhiều nội dung liên quan đến pháp luật đất đai và khoáng sản đang trong giai đoạn chuyển tiếp khi các quy định mới có hiệu lực. Tỉnh đã giao Sở Nông nghiệp và Môi trường tổng hợp hồ sơ, báo cáo Trung ương để được hướng dẫn, tháo gỡ các vướng mắc trong quá trình cấp phép.
Trong khi nguồn vật liệu xây dựng Khánh Hòa hợp pháp khan hiếm, hoạt động khai thác khoáng sản trái phép lại có dấu hiệu gia tăng.
Chỉ trong tháng 6, Công an tỉnh Khánh Hòa đã khởi tố, bắt tạm giam một bị can về hành vi khai thác đất trái phép tại xã Diên Lạc, thu lợi bất chính hàng trăm triệu đồng. Hai đối tượng khác cũng bị khởi tố vì tổ chức hút cát trái phép trên sông Cái để bán ra thị trường.
Các vụ án cho thấy khi nguồn cung hợp pháp chưa đáp ứng được nhu cầu, nguy cơ khai thác khoáng sản trái phép có thể diễn biến phức tạp hơn, gây thất thoát tài nguyên và ảnh hưởng đến môi trường.
Hiện trường vụ khai thác đất trái phép tại xã Diên Lạc, tỉnh Khánh Hòa đã bị cơ quan chức năng phát hiện, xử lý
ẢNH: KỲ NAM
Theo Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Khánh Hòa, trong năm 2025, lực lượng chức năng đã xử lý 49 trường hợp khai thác khoáng sản trái phép, xử phạt gần 1,5 tỉ đồng và thu giữ hàng trăm phương tiện liên quan.
Khánh Hòa cần hơn 320 triệu m³ đất san lấp
Liên quan vấn đề này, nhiều đại biểu HĐND tỉnh Khánh Hòa bày tỏ lo ngại tình trạng thiếu vật liệu xây dựng đang ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ các dự án đầu tư công và đầu tư ngoài ngân sách.
Đại biểu Nguyễn Tấn Đại cho rằng nguồn cung đất đắp, cát và đá xây dựng hiện chưa đáp ứng nhu cầu thực tế, đề nghị ngành chức năng sớm có giải pháp chủ động nhằm tránh tình trạng dự án chậm tiến độ và giá vật liệu tiếp tục leo thang.
Ông Nguyễn Duy Quang, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Khánh Hòa, cho biết tỉnh không thiếu tài nguyên khoáng sản mà chủ yếu thiếu nguồn cung do nhu cầu tăng quá nhanh trong cùng thời điểm.
Khánh Hòa bước vào giai đoạn tăng tốc đầu tư với nhiều dự án quy mô, cần khối lượng đất san lấp rất lớn
ẢNH: KỲ NAM
Theo tính toán của UBND tỉnh Khánh Hòa, giai đoạn 2026 - 2030, địa phương cần khoảng 320,31 triệu m³ đất san lấp, 19,34 triệu m³ đá xây dựng và 6,78 triệu m³ cát xây dựng. Riêng các dự án ngoài ngân sách đã cần gần 300 triệu m³ đất san lấp, tạo áp lực rất lớn đối với việc cân đối nguồn vật liệu.
Theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường, nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là nhiều công trình trọng điểm quốc gia, dự án đầu tư công và dự án tư nhân đồng loạt triển khai; công tác dự báo nhu cầu vật liệu ở một số dự án chưa sát thực tế; nhiều mỏ khoáng sản còn vướng thủ tục về đất đai, đầu tư, môi trường hoặc chưa khai thác hết công suất.
Người đứng đầu Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết thời gian tới, ngành sẽ tập trung triển khai 5 nhóm giải pháp. Trong đó, ưu tiên đẩy nhanh cấp phép, gia hạn và nâng công suất các mỏ đủ điều kiện; tháo gỡ các vướng mắc về đất đai, đầu tư và môi trường để sớm đưa các mỏ vào khai thác.
Bên cạnh đó, tỉnh sẽ triển khai hiệu quả các cơ chế đặc thù của luật Địa chất và khoáng sản; thường xuyên cập nhật dữ liệu cung - cầu để điều phối nguồn vật liệu giữa các dự án; phát triển vật liệu thay thế; đồng thời tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi khai thác trái phép, đầu cơ, găm hàng và nâng giá vật liệu xây dựng.
Đẩy mạnh sử dụng cát nghiền
Để giảm phụ thuộc vào nguồn cát tự nhiên, góp phần hạn chế sạt lở và bảo vệ môi trường, Sở Nông nghiệp và Môi trường Khánh Hòa đang đẩy mạnh phát triển cát nghiền và các nguồn vật liệu thay thế từ đá, vật liệu nạo vét, đất đá dôi dư...
Hiện, Sở đã hướng dẫn 5 doanh nghiệp nghiên cứu đầu tư các dự án sản xuất cát nghiền, đồng thời sẽ phối hợp với Sở Xây dựng xây dựng hướng dẫn sử dụng loại vật liệu này trong các công trình theo đúng quy chuẩn kỹ thuật.
