Bangkok là một trong những thành phố ở Đông Nam Á có tốc độ chìm nhanh - Ảnh: CNN
Một nghiên cứu do các nhà khoa học thuộc Đại học Kỹ thuật Munich (Đức) và Đại học Tulane (Mỹ) thực hiện cho thấy người dân sống tại các thành phố và vùng ven biển đông dân đang chứng kiến mực nước biển tương đối tăng trung bình khoảng 6mm mỗi năm.
Mức này gần gấp ba tốc độ trung bình dọc các bờ biển trên thế giới (2,1mm mỗi năm) và cao gần gấp đôi tốc độ nước biển dâng tuyệt đối do biến đổi khí hậu (khoảng 3,15mm mỗi năm).
Các nhà nghiên cứu cho rằng nguyên nhân nằm ở hiện tượng sụt lún mặt đất. Trong khi đại dương tiếp tục dâng lên do nước biển ấm lên và băng tan, mặt đất tại nhiều đô thị ven biển lại từ từ hạ thấp, làm gia tăng nguy cơ ngập.
Theo ông Julius Oelsmann, tác giả chính của nghiên cứu và là nhà khoa học tại Viện Nghiên cứu trắc địa Đức, các hoạt động của con người, đặc biệt là khai thác quá mức nước ngầm và tài nguyên dưới lòng đất, đang khiến nhiều khu vực ven biển đông dân lún nhanh hơn.
Sức nặng của các công trình đô thị cùng những quá trình địa chất kéo dài cũng có thể làm tình trạng này nghiêm trọng thêm.
Jakarta đang chìm với tốc độ 'chóng mặt' - Ảnh: NBC NEWS
Nghiên cứu xác định Thái Lan, Bangladesh, Nigeria, Ai Cập, Trung Quốc và Indonesia nằm trong nhóm quốc gia có tốc độ mực nước biển tương đối tăng cao nhất, dao động khoảng 7-10mm mỗi năm.
Đáng chú ý, nhiều thành phố Đông Nam Á xuất hiện trong nhóm điểm nóng về sụt lún.
Jakarta (Indonesia) có tốc độ lún trung bình khoảng 13,7mm mỗi năm. Một số khu vực trong thành phố thậm chí chìm tới 42mm mỗi năm, tương đương hơn 4cm.
Bangkok (Thái Lan) lún trung bình khoảng 8,5mm mỗi năm. Ngoài khu vực Đông Nam Á, thành phố Thiên Tân (Trung Quốc) lún khoảng 13,5mm mỗi năm, Lagos (Nigeria) khoảng 6,7mm và Alexandria (Ai Cập) khoảng 4mm.
Các nhà nghiên cứu cũng lưu ý tốc độ sụt lún có thể khác nhau ngay trong cùng một thành phố. Tại Jakarta, có nơi chìm nhanh nhưng cũng có khu vực mặt đất ổn định hoặc nâng lên, vì vậy việc đánh giá nguy cơ cần thực hiện ở quy mô chi tiết.
Kết quả nghiên cứu được công bố trên tạp chí Nature Communications.
Khai thác nước là yếu tố có thể kiểm soát
Ông Florian Seitz, Giám đốc Viện Nghiên cứu trắc địa Đức, cho rằng việc quản lý chặt khai thác nước ngầm, bổ sung nước cho các tầng chứa nước và phát triển các nguồn cấp nước thay thế có thể giúp làm chậm tốc độ sụt lún.
Nghiên cứu dẫn trường hợp Tokyo, nơi từng ghi nhận tốc độ lún tới 24cm mỗi năm. Sau khi chính quyền hạn chế khai thác nước ngầm và mở rộng hệ thống cấp nước, tình trạng này đã giảm đáng kể.
