Vì sao rạn san hô Hòn Chồng được bảo vệ nghiêm ngặt?

Ngày 21-7, ông Đàm Hải Vân - Giám đốc Ban Quản lý vịnh Nha Trang - cho biết thời gian qua đơn vị đã phối hợp Chi nhánh ven biển thuộc Trung tâm Nhiệt đới Việt - Nga khảo sát rạn san hô, khu vực biển Hòn Chồng. Đây là khu đang có hệ sinh thái san hô đa dạng nhất của Khu bảo tồn biển vịnh Nha Trang.

Biển Hòn Chồng cũng là nơi xảy ra việc nhóm du khách "vô tư" bẻ san hô để rồi 2 người trong số đó bị phạt mỗi người 25 triệu đồng, gây xôn xao dư luận những ngày gần đây.

62 loài san hô quý ven bờ

Theo Ban Quản lý vịnh Nha Trang, khu vực biển Hòn Chồng - Đặng Tất (phường Bắc Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa) là nơi còn gần như nguyên vẹn các rạn san hô, trong đó có nhiều loài quý hiếm. Hiện nơi đây đang có diện tích san hô khoảng 4,8ha, trong đó khu vực Hòn Chồng là 1,56ha và khu vực Đặng Tất khoảng 3,19ha.

Từ năm 2023, theo sự chỉ đạo của UBND tỉnh Khánh Hòa, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh, Ban Quản lý vịnh Nha Trang phối hợp với Chi nhánh ven biển, Trung tâm Nhiệt đới Việt - Nga khảo sát để nghiên cứu san hô khu vực Hòn Chồng và Đặng Tất.

Kết quả, các nhà nghiên cứu đã xác định được tổng số 62 loài san hô thuộc 12 họ tại cả hai khu vực giám sát đã nêu. Trong đó, họ Faviidae chiếm ưu thế nhất với 17 loài, tiếp theo là họ Acroporidae với 14 loài, họ Poritidae với 9 loài; còn các họ khác có từ 1 - 4 loài.

"Đến nay đây là khu vực đa dạng nhất trong vịnh Nha Trang về san hô với số lượng loài Acropora còn lại nhiều nhất (8 loài). Khu vực này đang phát triển tốt, có độ phủ san hô tạo rạn trung bình toàn vùng là 32,4%" - ông Vân nhìn nhận.

Kết quả khảo sát của các nhà khoa học cho thấy, đối chiếu với bảng phân hạng tình trạng sức khỏe rạn của English và CS (1997) thì tổng thể rạn san hô ở Hòn Chồng - Đặng Tất hiện sức khỏe ở hạng trung bình. Độ phủ trung bình của san hô tạo rạn tại từng điểm khảo sát dao động 15,7 - 65,7%.

Trong đó tại khu vực có độ phủ cao nhất ở tây bắc Hòn Chồng với 65,7%, tiếp đến là nam Đặng Tất với 50,3% và thấp nhất tại bắc Đặng Tất với 15,7%.

"So sánh với các điểm nghiên cứu khác trong vịnh Nha Trang của Trung tâm Nhiệt đới Việt - Nga, độ phủ san hô tại Hòn Chồng - Đặng Tất cao hơn và đang có sức khỏe rạn tốt (độ phủ > 50%) so với các khu khác trong khu bảo tồn" - ông Vân cho hay.

'Cái nôi' để nghiên cứu, bảo tồn rạn san hô

Cũng theo ông Vân, khu vực biển Hòn Chồng đang là "cái nôi" để các nhà nghiên cứu, nhà khoa học có bước tiến lịch sử trong hành trình nhân giống tự nhiên để phục hồi san hô một cách bền vững.

"Tại khu vực này, lần đầu tiên một nhóm nghiên cứu thuộc Phòng Sinh thái nhiệt đới thuộc Chi nhánh ven biển, Trung tâm Nhiệt đới Việt - Nga đạt được một kết quả 'có một không hai' khi thu được mẫu giao tử san hô từ tự nhiên. Đây là lần đầu tiên ở nước ta, các nhà nghiên cứu thu được mẫu giao tử từ các cá thể san hô ngoài tự nhiên; tạo bước tiến mới trong nghiên cứu sinh sản hữu tính của san hô ở nước ta" - ông Vân nói.

Theo các nghiên cứu thuộc Phòng Sinh thái nhiệt đới, việc thu được mẫu giao tử các loài san hô ngoài tự nhiên sẽ được giải quyết được vấn đề bảo tồn san hô một cách chủ động hơn, bằng phương pháp hữu tính.

"Thay vì cấy ghép như trước đây, nay có thể kết hợp trứng và tinh trùng từ hai cá thể khác nhau, giúp tạo ra nhiều san hô non trên phạm vi rộng, tăng tính đa dạng di truyền. Nhân giống san hô bằng phương pháp này sẽ giúp tạo ra thế hệ san hô mới khỏe mạnh, thích ứng tốt hơn với môi trường, giảm nguy cơ tuyệt chủng của quần thể san hô trong điều kiện biến đổi khí hậu, tác động tiêu cực từ con người nhanh, mạnh như hiện nay" - ông Đàm Hải Vân giải thích.

Nhóm nghiên cứu kỳ vọng sẽ phát triển thành công phương pháp nhân giống hiệu quả, bền vững hơn, để có thể chủ động nguồn giống san hô cho các dự án phục hồi quy mô lớn trong thời gian tới không chỉ trong vịnh Nha Trang mà nhiều nơi khác trên cả nước.

Ngoài ra, việc nhân giống san hô bằng phương pháp hữu tính giúp tạo ra thế hệ san hô mới khỏe mạnh, thích ứng tốt hơn với môi trường, giảm nguy cơ tuyệt chủng của quần thể san hô trong điều kiện biến đổi khí hậu, tác động tiêu cực từ con người nhanh, mạnh như hiện nay.