Thứ năm, 18/6/2026, 08:00 (GMT+7)
Con trai tôi 6 tuổi, gần đây da xanh xao, biếng ăn, tôi mua viên uống bổ sung sắt và canxi cho con uống. Vì sao bé uống cả hai loại vào mỗi buổi sáng nhưng sau gần hai tuần vẫn chưa cải thiện? (Minh Anh, TP HCM)
Trả lời:
Trẻ nhỏ là nhóm được khuyến khích bổ sung sắt, canxi giúp sản sinh hồng cầu, phát triển hệ xương, răng, duy trì hệ miễn dịch khỏe mạnh. Bổ sung đủ các vi chất này giúp trẻ tăng trưởng toàn diện theo đúng độ tuổi, đồng thời hạn chế nguy cơ thiếu sắt, thiếu máu thiếu sắt.
Con bạn 6 tuổi nên cần khoảng 700 mg canxi và 9 mg sắt mỗi ngày. Ưu tiên vi chất tự nhiên có trong thực phẩm trước, sau đó bác sĩ mới chỉ định uống thuốc tổng hợp nếu cần.
Nếu nghi ngờ con đang bị thiếu máu thiếu sắt, bạn nên đưa bé đi xét nghiệm chuyên sâu để chẩn đoán nguyên nhân, mức độ và điều trị chứng thiếu máu. Ngoài ra, bác sĩ có thể thực hiện phân tích thành phần cơ thể bằng máy InBody 770, thực hiện xét nghiệm vi chất phù hợp bằng công nghệ sắc ký lỏng hiệu năng cao (UPLC) cho bé. Dựa trên kết quả, bác sĩ tư vấn chế độ ăn, chỉ định bổ sung vi chất cần thiết theo thể trạng.
Bố mẹ không nên bổ sung vi chất kéo dài cho con nếu không có hướng dẫn của bác sĩ. Ngoài ra, tránh ăn thực phẩm giàu canxi (sữa và chế phẩm từ sữa, hải sản, đậu nành, các loại hạt...) ngay trước hoặc sau khi uống viên sắt. Hạn chế tiêu thụ thịt bò, thịt gà, cá hồi, cá ngừ, cải xoăn, súp lơ, ngũ cốc... sát giờ uống canxi.
Bạn cho bé uống cả hai loại cùng lúc không mang lại hiệu quả, thậm chí có thể phản tác dụng. Canxi và sắt đều cùng được hấp thụ tại ruột non thông qua DMT1 - một loại protein có nhiệm vụ vận chuyển khoáng chất đến từng tế bào. Khi cả hai đi vào cơ thể trong một thời điểm, canxi có thể ức chế khả năng chuyển hóa sắt.
Tình trạng cản trở hấp thu kéo dài khiến trẻ có nguy cơ thiếu hụt ferritin huyết thanh - loại protein thường được dùng trong xét nghiệm, đánh giá mức độ dự trữ sắt trong cơ thể. Nếu thật sự thiếu sắt, điều này có thể làm bệnh trở nặng. Dần dần, các con ngày càng biếng ăn, kém tập trung, dễ mệt và chậm phát triển thể chất.
Bác sĩ khám cho trẻ nhỏ. Ảnh minh họa: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Theo khuyến cáo, trẻ cần chia thời gian uống canxi, sắt ra hai buổi khác nhau trong ngày hoặc cách nhau tối thiểu 2 giờ. Đối với trẻ 6 tuổi, khuyến khích cung cấp canxi vào buổi sáng, kèm theo uống đủ 1,3-1,5 lít nước mỗi ngày. Sau khi ăn trưa 2 tiếng thì tiếp tục bổ sung sắt hoặc ngược lại.
Thức ăn có nguy cơ hạn chế chức năng chuyển hóa nên thời điểm lý tưởng hấp thu sắt là khi dạ dày còn trống (tức trước hoặc sau bữa ăn khoảng 2 giờ). Đồng thời bồi bổ thêm nước cam, chanh hoặc các loại trái cây giàu vitamin C để cải thiện khả năng hấp thu ở trẻ.
Nên uống canxi vào buổi sáng hoặc buổi trưa, nhất là sau bữa ăn. Khoảng thời gian này, cơ thể hoạt động nhiều và tiếp xúc lượng lớn vitamin D tự nhiên từ ánh nắng mặt trời, từ đó hỗ trợ tổng hợp canxi hiệu quả. Không nên uống vào buổi chiều muộn hoặc tối vì đặc tính dễ lắng đọng và tích tụ của canxi có thể hình thành canxi oxalat, tăng nguy cơ sỏi thận, táo bón.
ThS.BS Nguyễn Anh Duy Tùng
Chuyên khoa Dinh dưỡng - Tiết chế
Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh hô hấp tại đây để bác sĩ giải đáp
