Viện kiểm sát nhân dân Đắk Lắk dùng quyền khởi kiện bảo vệ người yếu thế

Ngày 26-7, lãnh đạo Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đắk Lắk cho biết đơn vị tiếp tục triển khai thí điểm Nghị quyết 205/2025/QH15 về việc Viện kiểm sát nhân dân dùng quyền khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương và lợi ích công.

Thu hồi tài sản công từ quyền khởi kiện mới

Sau hơn nửa năm triển khai, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đắk Lắk và các Viện kiểm sát nhân dân khu vực đã khởi kiện bốn vụ án dân sự công ích, liên quan đến thu hồi tiền hưởng sai chế độ bảo hiểm xã hội, đất công bị chiếm dụng và bảo vệ trẻ em dân tộc thiểu số.

Ba vụ án nhằm bảo vệ tài sản công, quỹ an sinh xã hội. Trong đó, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đắk Lắk khởi kiện yêu cầu một người đàn ông hoàn trả hơn 170,8 triệu đồng cho Quỹ bảo hiểm xã hội do kê khai không đúng sự thật để hưởng chế độ theo Quyết định 613 của Thủ tướng Chính phủ.

Trong lĩnh vực đất đai, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 6 khởi kiện ông T., nguyên hiệu trưởng Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú THCS huyện Lắk (cũ), yêu cầu trả lại gần 500m² đất công được giao cho nhà trường quản lý từ năm 1996 nhưng bị sử dụng làm nhà ở sau khi nghỉ hưu.

Ngoài ra, qua rà soát, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đắk Lắk phát hiện doanh nghiệp chậm đóng bảo hiểm và đã làm việc với Công ty AM, buộc nộp khắc phục hơn 1,5 tỉ đồng tiền nợ bảo hiểm cho 148 người lao động.

Còn Viện kiểm sát nhân dân khu vực 11 ban hành 15 quyết định yêu cầu chấm dứt hành vi lấn chiếm, xây dựng trái phép trên đất công ích, tháo dỡ công trình và khôi phục hiện trạng.

Mở thêm cơ hội tiếp cận công lý cho người yếu thế

Bên cạnh bảo vệ lợi ích công, Nghị quyết 205 còn tạo cơ chế hỗ trợ nhóm yếu thế. Viện kiểm sát nhân dân khu vực 10 đã khởi kiện vụ án liên quan hai trẻ em dân tộc thiểu số thuộc hộ nghèo bị thương tích 11% và 12% sau khi bị một trẻ khác dùng cành cà phê vót nhọn tấn công.

Do người gây thương tích chưa đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự, vụ việc không bị khởi tố. Gia đình người gây thiệt hại chỉ bồi thường 5 triệu đồng rồi dừng thỏa thuận, trong khi cha mẹ hai cháu không có điều kiện tự khởi kiện.

Sau khi xác minh, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 10 đã khởi kiện, yêu cầu bồi thường hơn 72 triệu đồng chi phí điều trị, phục hồi sức khỏe và tổn thất tinh thần cho hai cháu.

Theo ông Dương Văn Đức, trưởng Phòng 9 Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đắk Lắk, việc thực hiện Nghị quyết 205 đòi hỏi kiểm sát viên trực tiếp xác minh, thu thập chứng cứ, phối hợp với các cơ quan liên quan để phát hiện, xử lý các vụ việc xâm phạm lợi ích công hoặc quyền của nhóm yếu thế.

Là một trong sáu địa phương được Quốc hội chọn thí điểm, Đắk Lắk đang từng bước kiểm nghiệm hiệu quả cơ chế khởi kiện dân sự công ích, tạo cơ sở thực tiễn để hoàn thiện quy định sau thời gian thí điểm. "Những vụ án đầu tiên không chỉ góp phần bảo vệ tài sản công, người yếu thế mà còn tạo cơ sở thực tiễn để hoàn thiện cơ chế này sau thời gian thí điểm", ông Đức nói.