Vinamilk: từ ba nhà máy dừng hoạt động đến thương hiệu sữa tỷ USD

Vinamilk được thành lập năm 1976 trên cơ sở tiếp quản ba nhà máy sữa đang ngừng hoạt động sau ngày đất nước thống nhất. Trong bối cảnh thiếu nguyên liệu, thiết bị và công nghệ, nhiệm vụ trước mắt của doanh nghiệp là khôi phục dây chuyền, duy trì sản xuất và đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng trong nước.

Nhìn lại giai đoạn này, bà Mai Kiều Liên, Thành viên Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc Vinamilk, cho biết điều Vinamilk nhìn thấy khi đó không chỉ là những nhà máy cần được khôi phục, mà còn là sứ mệnh lớn hơn: để mọi trẻ em Việt Nam được tiếp cận nguồn dinh dưỡng chất lượng, mỗi gia đình Việt Nam có thêm điều kiện chăm lo sức khỏe và để ngành sữa Việt Nam có thể đứng vững trên đôi chân mình.

"Với Vinamilk, dinh dưỡng của người Việt Nam phải do chính người Việt Nam làm chủ", bà Liên nói.

Từ định hướng đó, Vinamilk từng bước tìm kiếm nguồn nguyên liệu, khôi phục nhà máy và phát triển các sản phẩm phù hợp với nhu cầu trong nước. Năm 1989, doanh nghiệp sản xuất thành công lô sữa bột "Made in Vietnam" đầu tiên, đánh dấu bước tiến về năng lực tự chủ sản xuất.

Đầu thập niên 1990, Vinamilk tiếp tục khởi xướng chương trình "Cách mạng trắng", góp phần đặt nền móng cho việc phát triển vùng nguyên liệu sữa tươi trong nước. Khi năng lực sản xuất và chuỗi cung ứng dần được hoàn thiện, doanh nghiệp bắt đầu mở rộng ra bên ngoài. Năm 1997, những lô sản phẩm đầu tiên được xuất khẩu, mở đầu quá trình đưa thương hiệu sữa Việt đến các thị trường quốc tế.

Nếu giai đoạn đầu tập trung giải quyết bài toán sản xuất và nguyên liệu, những năm gần đây, Vinamilk chuyển trọng tâm sang đổi mới thương hiệu, sản phẩm, công nghệ và mô hình vận hành. Đến cuối năm 2025, doanh nghiệp đã tung mới và tái tung hơn 300 sản phẩm (SKUs) thuộc 15 ngành hàng, trong đó có các dòng dinh dưỡng cao cấp, chuyên biệt và phát triển theo hướng bền vững.

Quá trình mở rộng danh mục được thực hiện song song với đầu tư công nghệ chế biến. Doanh nghiệp đưa vào ứng dụng công nghệ kép hút chân không, siêu vi lọc, xay nguyên hạt và công thức 6HMO đầu tiên tại Việt Nam. Theo Vinamilk, việc nâng cấp công nghệ giúp sản phẩm đáp ứng yêu cầu của nhiều thị trường và được ghi nhận tại các giải thưởng, chứng nhận quốc tế như Monde Selection, Clean Label Project, Purity Award, First 1,000 Day Promise Certification, Superior Taste Award và World Dairy Innovation Awards.

Năng lực sản xuất cũng được củng cố thông qua hệ thống trang trại và vùng nguyên liệu. Từ một quốc gia không có nhiều lợi thế về chăn nuôi bò sữa, Vinamilk hiện sở hữu 15 trang trại trong và ngoài nước đạt chuẩn Global S.L.P., quản lý đàn bò khoảng 130.000 con, với năng lực cung ứng khoảng 1,1 triệu lít sữa tươi mỗi ngày.

Với bà Mai Kiều Liên, giá trị lớn nhất mà Vinamilk đạt được sau 50 năm không chỉ là các danh hiệu hay thành tích kinh doanh mà chính là niềm tin của nhiều thế hệ người tiêu dùng. Theo bà, đây là động lực để doanh nghiệp không ngừng đổi mới, sáng tạo, để mỗi thế hệ Việt Nam được thụ hưởng nền dinh dưỡng tốt hơn thế hệ trước, để một thương hiệu dinh dưỡng Việt Nam có thể bước ra thế giới bằng chính chất lượng toàn cầu của mình.

Những dấu mốc phát triển trong nửa thế kỷ của Vinamilk đã được ghi nhận tại lễ kỷ niệm. Ông Nguyễn Anh Tuấn, Phó trưởng Ban Thi đua - Khen thưởng Trung ương, công bố quyết định phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động lần thứ hai cho Vinamilk. Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Phó chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân trao danh hiệu cho đại diện doanh nghiệp.

Phát biểu tại buổi lễ, Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân đánh giá cao những đóng góp của Vinamilk đối với ngành sữa, sức khỏe cộng đồng và sự phát triển của con người Việt Nam. Theo bà, hành trình của Vinamilk cho thấy doanh nghiệp muốn phát triển bền vững cần có khát vọng, tầm nhìn dài hạn, đổi mới sáng tạo và năng lực quản trị để nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Cùng với sản xuất, kinh doanh, Vinamilk nhiều năm triển khai các chương trình dinh dưỡng cộng đồng. Dịp này, doanh nghiệp trao 100.000 hộp sữa cho Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam và 500.000 hộp sữa cho Quỹ Bảo trợ trẻ em Việt Nam thông qua chương trình Quỹ sữa Vươn cao Việt Nam.

Sau gần hai thập kỷ, chương trình đã trao hơn 43 triệu hộp sữa, tổng giá trị gần 210 tỷ đồng, cho hơn 550.000 trẻ em trên cả nước. Ghi nhận những đóng góp trong hoạt động chăm sóc và hỗ trợ sự phát triển của trẻ em, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan thay mặt Bộ Y tế trao Bằng khen cho Vinamilk.

Sau 50 năm, quy mô tài chính của doanh nghiệp cũng mở rộng đáng kể. Đến cuối năm 2025, vốn điều lệ của Vinamilk đạt gần 20.900 tỷ đồng, gấp 14 lần thời điểm cổ phần hóa năm 2003. Trong giai đoạn 2004-2025, doanh thu hợp nhất tăng hơn 15 lần, từ 4.227 tỷ đồng lên 63.724 tỷ đồng. Lợi nhuận sau thuế tăng hơn 18 lần, từ 518 tỷ đồng lên 9.414 tỷ đồng.

Ở thị trường quốc tế, từ những đơn hàng đầu tiên xuất khẩu sang Iraq gần ba thập kỷ trước, sản phẩm Vinamilk hiện có mặt tại 65 quốc gia và vùng lãnh thổ. Kim ngạch xuất khẩu lũy kế đạt gần 3,9 tỷ USD.

"Vinamilk hôm nay đã trở thành một doanh nghiệp xuất siêu, mang nguồn ngoại tệ về đóng góp vào sự thịnh vượng chung của dân tộc", bà Mai Kiều Liên chia sẻ.

Vinamilk hiện được định giá 2,6 tỷ USD, là doanh nghiệp sữa Việt Nam duy nhất góp mặt trong Fortune Southeast Asia 500 và nhóm 36 doanh nghiệp sữa có doanh thu lớn nhất thế giới. Theo Brand Finance, doanh nghiệp thuộc Top 10 thương hiệu sữa giá trị nhất toàn cầu và đạt mức xếp hạng sức mạnh thương hiệu AAA+.

Nội dung: Ngọc Lệ | Ảnh: Ngọc Thành, Vinamilk