Một ca cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Tiền Giang - Ảnh: BSCC
Những chi tiết được cơ quan điều tra hé lộ khiến bất kỳ ai có lòng tự trọng trong nghề y cũng phải bàng hoàng: từ việc dùng sữa đậu nành bơm vào niệu đạo để giả dịch mủ, bôi thuốc mỡ lên cổ tử cung rồi soi chiếu cho ra hình ảnh mưng mủ, cho đến việc dùng dụng cụ kim loại cố ý gây đau đớn ngay trên bàn thủ thuật nhằm uy hiếp tinh thần người bệnh.
Lợi dụng lúc người bệnh hoảng loạn, đau đớn nhất, họ ép bệnh nhân ký vào những "gói điều trị" hàng chục triệu đồng chỉ cho vài thao tác súc rửa đơn giản.
Gần cả cuộc đời gắn bó với chiếc áo blouse trắng, đi qua bao thăng trầm của ngành y, cảm xúc lớn nhất trong tôi lúc này không phải là sự giận dữ bột phát, mà là một nỗi chua chát âm trầm.
Hai chữ thầy thuốc bị vấy bẩn bởi những hành vi bất chấp đạo lý
Chua chát cho những người dân quê thật thà đã trót trao trọn niềm tin nhầm chỗ. Chua chát cho bao nhiêu đồng nghiệp vẫn đang thầm lặng thức trắng đêm cứu người nơi các bệnh viện công lập. Và xót xa cho chính hai chữ "thầy thuốc" thiêng liêng đang bị vấy bẩn bởi những hành vi bất chấp đạo lý.
Nếu những hành vi này được cơ quan chức năng xác minh và kết luận là đúng, thì đây không còn là một sự cố chuyên môn hay sai sót kỹ thuật thông thường. Đó là sự phản bội cay đắng đối với niềm tin của con người.
Bởi lẽ, người bệnh khi bước chân qua cánh cửa bệnh viện hay phòng khám, họ luôn ở thế yếu. Có người mang theo cơn đau hành hạ thể xác, có người mang theo nỗi sợ hãi tinh thần, lại có người cầm trên tay tờ kết quả xét nghiệm mà tim đập liên hồi.
Họ không biết đọc phim X-quang, không thuộc lòng các chỉ số y khoa, càng không thể tự đánh giá xem một thủ thuật đưa vào cơ thể mình có thực sự cần thiết hay không.
Vũ khí duy nhất họ mang theo bên mình chính là niềm tin.
Họ tin người bác sĩ đối diện sẽ nói thật. Họ tin mọi chỉ định đưa ra đều vì sức khỏe của họ. Họ tin rằng, dù căn bệnh có nan y đến đâu, người thầy thuốc cũng sẽ giữ lòng tử tế để không bao giờ cố ý làm tổn hại đến mình. Thế nhưng, nếu nỗi sợ hãi và sự thiếu hiểu biết của người bệnh lại bị lợi dụng để làm công cụ trục lợi thì đó là điều đau đớn nhất của y đức.
Nghề y không phải là một nghề kiếm tiền được xây dựng trên sự hoang mang của người bệnh, càng không phải là nơi biến bệnh nhân thành đối tượng để khai thác tài chính bằng mọi giá.
Mỗi chỉ định xét nghiệm, mỗi viên thuốc cho uống, mỗi thủ thuật can thiệp... đều phải bắt đầu từ lòng trắc ẩn và sự cần thiết cho tính mạng con người. Nếu không đặt sự an toàn của người bệnh lên trên hết thì phòng khám có nguy nga, máy móc có hiện đại đắt tiền đến đâu cũng chỉ là vỏ bọc vô hồn.
Bác sĩ điều trị cho bệnh nhân nhiễm ký sinh trùng sán bò - Ảnh: BVCC
Điều gì làm nên một bác sĩ giỏi?
Đôi khi nghe trẻ nhỏ hay người đời hỏi: "Điều gì làm nên một bác sĩ giỏi?". Tôi thường nghĩ bác sĩ giỏi trước hết phải là một người tử tế. Biết nói thật khi chẩn đoán chưa rõ ràng, biết xin hội chẩn khi còn băn khoăn, biết cúi đầu chuyển tuyến khi vượt quá khả năng chuyên môn, và biết kiên quyết từ chối một thủ thuật nếu nó không đem lại lợi ích cho người bệnh.
Nói được câu "tôi chưa làm được" đôi khi khó khăn hơn nhiều so với việc cố sức can thiệp. Nhưng chính sự trung thực ấy mới tạo nên bản lĩnh của một thầy thuốc chân chính.
Tài năng có thể rèn luyện qua trường lớp, kỹ thuật có thể thuần thục theo thời gian, nhưng cái tâm làm nghề thì không sách vở nào dạy nổi. Y đức không nằm ở những khẩu hiệu hoa mỹ treo trên tường bệnh viện.
Y đức nằm ở chỗ biết xót xa trước cơn đau của người bệnh, biết đắn đo từng đồng tiền thuốc vì sợ người bệnh nghèo kiệt quệ, biết thức trắng đêm theo dõi một ca cấp cứu nặng, và biết dũng cảm nhận lỗi để sửa chữa khi chẳng may xảy ra sự cố.
Tôi rất buồn vì sau những sự việc như thế này, niềm tin của nhân dân vào ngành y lại bị sứt mẻ. Trong khi đó, ở khắp các bệnh viện từ miền Tây sông nước cho đến vùng sâu vùng xa, biết bao đồng nghiệp của tôi vẫn đang âm thầm gác lại niềm vui riêng, bỏ dở bữa cơm gia đình để giành giật từng hơi thở cho bệnh nhân.
Họ không lên mạng xã hội, không cần ai tung hô, chỉ mong người bệnh được bình an trở về nhà. Đừng để những con người tận tụy ấy phải mang chung nỗi day dứt vì hành vi của một vài cá nhân đi ngược lại đạo lý.
Mong rằng các cơ quan chức năng sẽ làm rõ và xử lý nghiêm minh nếu có sai phạm. Không phải để xoa dịu dư luận, mà là để bảo vệ sự trong sạch của ngành y.
Tôi cũng mong bà con mình khi đi khám bệnh, nếu gặp những chỉ định phức tạp hay chẩn đoán quá bất ngờ, đừng ngại ngần hỏi lại hoặc tìm kiếm thêm ý kiến ở các cơ sở y tế uy tín khác. Một người bác sĩ chân chính sẽ luôn rộng lòng giải thích và tôn trọng sự cẩn trọng đó của bệnh nhân.
Đằng sau mỗi y lệnh là sinh mệnh
Sau tất cả những trăn trở, điều tôi luôn muốn chia sẻ cùng các thế hệ đồng nghiệp trẻ là sự cẩn trọng trước ngưỡng cửa nghề nghiệp. Mỗi lần chạm ống nghe lên ngực bệnh nhân, hay đặt bút ký một đơn thuốc, xin hãy dừng lại một giây để nhìn sâu vào mắt họ. Đằng sau đôi mắt lo âu ấy không chỉ là một ca bệnh, mà là cả sinh mệnh, sự tích góp tiền bạc và niềm hy vọng của cả một gia đình.
Tiền bạc hay danh tiếng mất đi đều có thể gầy dựng lại, nhưng một khi chiếc cầu niềm tin giữa bệnh nhân và thầy thuốc đã gãy đổ thì không một danh y hay thứ thần dược nào có thể hàn gắn nổi.
Giá trị thiêng liêng nhất của chiếc áo blouse không đến từ sự sang trọng hay quyền uy chẩn đoán, mà đến từ nguyên tắc cổ xưa nhất của y học thế giới: "Primum non nocere" - Trước khi nghĩ đến việc chữa lành, người thầy thuốc tuyệt đối không được phép gây tổn hại cho người bệnh.
