Trường THPT chuyên Tuyên Quang - Ảnh: NGUYÊN BẢO
Chiều 9-7, tại cuộc họp báo cung cấp thông tin về kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Tuyên Quang Hoàng Minh Cảnh cho biết cơ quan chức năng xác định công tác coi thi môn toán tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang có dấu hiệu bất thường, hiện đang tiếp tục điều tra.
Về phía Sở Giáo dục và Đào tạo Tuyên Quang, đơn vị đã tham mưu UBND tỉnh trình Bộ Giáo dục và Đào tạo xem xét phương án tổ chức thi lại môn toán đối với thí sinh tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang. Đề xuất này hiện đang thu hút nhiều ý kiến trái chiều.
Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết sẽ xem xét, quyết định phương án xử lý sau khi có kết quả xác minh từ các cơ quan chức năng. Còn các chuyên gia giáo dục cho rằng việc xử lý cần đặt trên nguyên tắc thượng tôn pháp luật, bảo đảm công bằng cho tất cả thí sinh và tuân thủ quy chế thi hiện hành.
Không thể cho thi lại nếu chưa có căn cứ pháp lý
Ngày 10-7, trao đổi với Báo điện tử Tuổi Trẻ, TS Hoàng Ngọc Vinh - chuyên gia trong lĩnh vực giáo dục - cho rằng vụ việc hiện vẫn trong quá trình điều tra, nên chưa thể vội kết luận bản chất, động cơ cũng như mức độ liên quan của từng cá nhân.
Theo ông, việc có tổ chức thi lại hay không không thể áp dụng chung cho tất cả thí sinh mà cần phân loại cụ thể.
"Cần xác định ai là người bị ảnh hưởng khách quan, ai có dấu hiệu tham gia hoặc hưởng lợi từ hành vi gian lận, ai vi phạm quy chế thi độc lập với vụ việc", ông Vinh nói.
Ông cũng cho rằng nếu đúng có việc giáo viên vào nhiều phòng thi đọc đáp án thì cần làm rõ thái độ, hành vi của từng thí sinh.
"Các em chỉ bị động nghe, có chép theo hay không, có phối hợp, che giấu hoặc phản ánh sự việc hay không đều phải được làm rõ. Không thể mặc nhiên coi toàn bộ thí sinh là nạn nhân, nhưng cũng không thể quy kết tất cả là đồng phạm khi chưa có kết luận điều tra", ông phân tích.
Theo TS Hoàng Ngọc Vinh, nếu Bộ Giáo dục và Đào tạo quyết định cho thi lại thì phải dựa trên quy chế thi, quy chế tuyển sinh và một quyết định xử lý đặc biệt có căn cứ pháp lý rõ ràng.
"Nếu không phân loại cụ thể mức độ liên quan sẽ nảy sinh câu hỏi về công bằng. Những thí sinh ở nơi khác bị đình chỉ chỉ vì mang điện thoại vào phòng thi, đến muộn hoặc vi phạm quy chế sẽ đặt vấn đề như thế nào? Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ giải quyết ra sao?", ông đặt vấn đề.
Một giáo viên THPT tại TP.HCM cũng cho rằng nếu cơ quan điều tra xác định giáo viên Nguyễn Hà Duy đã vào phòng thi hướng dẫn, nhắc bài cho một số thí sinh làm bài môn toán và những thí sinh này hưởng lợi từ hành vi của Duy cũng là vi phạm, nên cũng phải được xử lý theo đúng quy chế.
"Công bằng là gốc rễ của giáo dục. Cứ theo đúng quy chế thi đã ban hành để xử lý, vừa có tính răn đe, vừa không tạo tiền lệ. Đồng thời cũng phải bảo đảm công bằng với những thí sinh làm bài bằng năng lực thực sự của mình", giáo viên này nói.
Quy chế hiện hành chưa có căn cứ để tổ chức thi lại
Trong khi đó ông Sái Công Hồng, chuyên gia về khảo thí và đánh giá chất lượng giáo dục, cho rằng đề xuất cho toàn bộ 328 thí sinh thi lại thể hiện sự nhân văn. Tuy nhiên theo ông, mọi giải pháp đều phải đặt trong khuôn khổ pháp luật.
"Quy chế thi hiện hành không có quy định về việc tổ chức thi lại trong trường hợp xảy ra như tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang", ông Hồng nói.
Ông dẫn điều 57 của quy chế thi, trong đó quy định thí sinh có hành vi để người khác làm bài thay dưới mọi hình thức sẽ bị hủy kết quả thi.
Theo ông Hồng, cơ quan chức năng cần xác minh rõ những thí sinh nào đã làm bài theo hướng dẫn của giáo viên Nguyễn Hà Duy để xử lý theo quy định. Nếu xác định thí sinh làm bài theo sự hướng dẫn thì phải hủy kết quả thi. Ngược lại, những em không làm theo, không chép bài và không vi phạm quy chế thì cần được bảo lưu kết quả.
Vị chuyên gia nhấn mạnh việc hủy kết quả, bảo lưu hay tổ chức thi lại đều phải dựa trên căn cứ pháp lý. Theo ông, đến thời điểm này chưa có căn cứ pháp lý để tổ chức thi lại. Cần chờ kết luận của các cơ quan chức năng trước khi quyết định phương án xử lý đối với bài thi môn toán của 328 thí sinh tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang.
Đồ họa và dữ liệu: THẢO THƯƠNG
