Ngoài lo ngại bị loại khỏi hệ sinh thái xanh toàn cầu, khó hút vốn FDI, các chuyên gia cảnh báo về rủi ro "bị động" nếu doanh nghiệp chậm chân trong chuyển đổi - Ảnh: C.T.
Rủi ro bị loại khỏi "hệ sinh thái xanh" toàn cầu, khó hút vốn FDI
Chiều muộn 8-7, phiên thảo luận "Không xanh, không lấp đầy: Luật chơi mới của bất động sản Việt Nam" - thuộc khuôn khổ Triển lãm Solar & Storage Live Vietnam 2026 - đã diễn ra tại TP.HCM.
Tại đây, các chuyên gia nhấn mạnh ngành xây dựng đang trở thành tâm điểm của các quy định thắt chặt về môi trường khi chiếm tới gần 40% tổng lượng phát thải khí nhà kính.
Thị trường đang chuyển dịch mạnh mẽ từ giai đoạn "nhận thức" sang "tiêu chuẩn hóa", với những đòi hỏi khắt khe từ thực tế vận hành xanh.
Nhận định về xu hướng 5 năm tới, ông William Badger, Giám đốc chiến lược và vận hành Hội đồng Công trình xanh Việt Nam (VGBC), khẳng định "yêu cầu xanh" không còn là điểm cộng khuyến khích, mà đã trở thành ràng buộc pháp lý và tài chính. Xanh là yếu tố then chốt để giữ chân dòng vốn FDI.
Ông William cảnh báo có một rủi ro lớn, nếu doanh nghiệp Việt không áp dụng các tiêu chuẩn công trình xanh phù hợp có thể mất đi nguồn vốn đầu tư FDI trong lĩnh vực sản xuất. Việc này còn khiến Việt Nam bỏ lỡ cơ hội trở thành một phần của hệ sinh thái sản xuất xanh toàn cầu.
Theo ông, hiện các khách thuê văn phòng và nhà máy quốc tế đòi hỏi công trình phải đạt chuẩn để phục vụ mục tiêu ESG (môi trường - xã hội - quản trị) và truy xuất dấu chân carbon của sản phẩm ngay từ nhà máy sản xuất.
Ông Đào Ngọc Long, Giám đốc điều hành Greenpan với lĩnh vực chính là vật liệu xây dựng, cho hay khách hàng hiện nay ưu tiên kiểm soát hiệu suất của vật liệu. Thay vì hỏi giá đầu tiên, họ quan tâm đến các chứng nhận độc lập, tính tuần hoàn và khả năng tiết kiệm năng lượng thực tế của sản phẩm.
Với việc chiếm tới gần 40% tổng lượng phát thải khí nhà kính, ngành xây dựng đang trở thành tâm điểm của các quy định thắt chặt về môi trường - Ảnh: C.T.
Đầu tư sớm để tránh bị động
Nói thêm tại phiên thảo luận, bà Nguyễn Trình Thùy Trang, Phó tổng giám đốc Khối vận hành Coteccons, cảnh báo về rủi ro "bị động" nếu doanh nghiệp chậm chân trong chuyển đổi.
Bởi theo bà nếu hiện các công trình không theo bộ tiêu chí xanh thì 5 - 10 năm nữa, khi các quy định của Chính phủ về Net Zero trở nên khắt khe, doanh nghiệp sẽ phải quay lại để sửa chữa, cải tạo. Lúc đó chi phí có thể gấp 10 lần so với việc đầu tư đúng ngay từ đầu.
Bà nhấn mạnh mô hình thiết kế và thi công sớm được xem là giải pháp tối ưu để kiểm soát hiệu suất công trình và giảm thiểu các chi phí phát sinh không đáng có.
Đồng quan điểm về sự chuyển dịch, bà Lưu Thị Thanh Mẫu - Phó chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp xanh TP.HCM, Tổng giám đốc Công ty cổ phần đầu tư và xây dựng Phúc Khang - cho biết dữ liệu thực tế từ các dự án xanh cho thấy tín hiệu rất tích cực. Khả năng tiết kiệm điện, nước tại các công trình xanh có thể đạt trên 50% thông qua các giải pháp tích hợp như năng lượng mặt trời và thiết kế thông minh.
Đặc biệt, chi phí vận hành thường thấp hơn khoảng 30% so với các công trình truyền thống cùng thời đại, giúp tài sản có tính thanh khoản cao và giá trị tăng trưởng mạnh theo thời gian.
Tuy nhiên các chuyên gia cũng lưu ý rằng để đạt được hiệu quả này, cần sự minh bạch về dữ liệu trong suốt quá trình từ thiết kế đến vận hành. Việc đo lường chính xác lượng phát thải carbon, tiêu thụ năng lượng là cơ sở duy nhất để chứng minh một công trình có thực sự "xanh" hay chỉ là "greenwash" (tẩy xanh bề ngoài).
