Nguồn hình ảnh, EPA/Shutterstock
- Tác giả, Imogen Foulkes
- Vai trò, Phóng viên tại Geneva
Được đăng 2 phút trước
Thời gian đọc: 7 phút
Hàng ngàn người đã tập trung tại một ngôi làng nhỏ ở Thụy Sĩ để chứng kiến lễ tấn phong bốn tân giám mục Công giáo, bất chấp lời kêu gọi của Giáo hoàng Leo XIV.
Bốn vị này, gồm một người đến từ Mỹ, một từ Thụy Sĩ và hai từ Pháp, đều là thành viên của Hiệp hội Thánh Pius X (SSPX), một tổ chức gây nhiều tranh cãi, còn được gọi là Lefebvristes, theo tên của người sáng lập là Tổng Giám mục Marcel Lefebvre.
SSPX bác bỏ nhiều cải cách quan trọng nhằm hiện đại hóa Giáo hội do Vatican thực hiện trong thập niên 1960 và 1970, trong đó có việc cho phép cử hành Thánh lễ bằng ngôn ngữ bản địa mà giáo dân sử dụng, thay vì chỉ bằng tiếng Latin.
Đầu tuần này, Giáo hoàng Leo XIV đã đưa ra lời kêu gọi vào phút chót, đề nghị các lãnh đạo của SSPX không tiến hành lễ tấn phong. Ông mô tả việc này là một "hành động ly giáo", có thể "xé rách tấm áo liền mạch của Chúa Kitô" – hình ảnh ẩn dụ chỉ sự hiệp nhất của Giáo hội.
Tuy nhiên, vào sáng 1/6, dưới bầu trời xám lạnh của vùng núi Alps, SSPX đã phớt lờ lời kêu gọi của Giáo hoàng – người được hàng triệu tín hữu Công giáo xem là đại diện của Thiên Chúa trên trần gian – và vẫn tiến hành lễ tấn phong.
Ít nhất 15.000 người đã tập trung tại làng Écône để chứng kiến hàng trăm linh mục trong phẩm phục tiến qua các con đường trong làng, tay cầm nến và thánh giá, xông hương, trước khi tiến đến một cánh đồng cỏ, nơi một chiếc lều lớn đã được dựng lên để cử hành nghi lễ.
Nguồn hình ảnh, EPA/Shutterstock
Tại đây, bốn ứng viên giám mục đã phủ phục trước bàn thờ, đầu tựa vào những chiếc gối nhung đỏ.
Tiếng đàn organ vang lên trong nghi lễ, và các lời tuyên thệ tấn phong, như thường lệ, đều được đọc bằng tiếng Latin.
Tuy nhiên, thời gian giữ cương vị giám mục của bốn người này có thể sẽ rất ngắn.
Lần gần nhất SSPX tấn phong các giám mục mới, vào năm 1988, những người được tấn phong đã bị rút phép thông công (vạ tuyệt thông) ngay sau đó.
Mặc dù Giáo hoàng Benedict XVI đã bãi bỏ án phạt này vào năm 2009 trong một nỗ lực không thành nhằm hàn gắn sự chia rẽ, Giáo hoàng Leo XIV được cho là cũng sẽ loại bốn tân giám mục khỏi sự hiệp thông với Giáo hội Công giáo.
Đối với một số người, sự phản đối của Vatican đối với SSPX có vẻ là thái quá.
Xét cho cùng, nhiều giáo hội trên thế giới cũng có các nhánh riêng, trong đó có những nhánh bảo thủ hơn các nhánh khác.
Tuy nhiên, việc tấn phong giám mục mà không có sự chấp thuận của Giáo hoàng được Giáo hội Công giáo coi là một hành vi vi phạm nghiêm trọng đối với sự hiệp nhất của Giáo hội.
Nguồn hình ảnh, AFP via Getty Images
Sự chia rẽ không chỉ xoay quanh mong muốn của SSPX là chỉ cử hành Thánh lễ bằng tiếng Latin.
Được Tổng Giám mục người Pháp gây nhiều tranh cãi Marcel Lefebvre thành lập vào năm 1970, SSPX từ lâu muốn gìn giữ một mô hình Giáo hội mang đậm màu sắc Trung Cổ, trong đó các linh mục, giám mục, hồng y và chính Thánh lễ được xem là gần gũi với Thiên Chúa hơn, vì thế tách biệt với các tín hữu bình thường.
SSPX cũng nhiều lần công khai bất đồng với Vatican về hàng loạt chính sách nhằm giúp Giáo hội trở nên cởi mở và bình đẳng hơn, bao gồm việc thúc đẩy đối thoại với các tôn giáo khác, công nhận quyền tự do tôn giáo, cũng như tham gia vào các cuộc tranh luận về những vấn đề xã hội và chính trị lớn.
Tổ chức này thậm chí còn phản đối quyết định của Vatican yêu cầu các linh mục quay mặt về phía cộng đoàn tín hữu khi cử hành Thánh lễ.
Thay vào đó, SSPX muốn duy trì tập tục thời Trung Cổ, trong đó linh mục quay mặt về phía bàn thờ và quay lưng về phía giáo dân trong suốt nghi thức.
Bề trên Tổng quyền của SSPX, ông Davide Pagliarani, phủ nhận việc tổ chức này muốn duy trì sự chia rẽ.
Phát biểu trước các tín hữu tại Écône, ông nói lễ tấn phong được tổ chức "chính vì chúng tôi yêu mến Giáo hoàng với tư cách là Đại diện của Chúa Kitô, là người đứng đầu Giáo hội... Chúng tôi không muốn thấy Giáo hoàng tiếp tục bị hạ nhục bởi những mục tử giả đại diện cho các tôn giáo giả."
Hành động thách thức này đặt ra một bài toán khó đối với Giáo hoàng Leo XIV, người mới đảm nhận cương vị lãnh đạo Giáo hội.
Mặc dù SSPX là một tổ chức tương đối nhỏ, với khoảng 600.000 tín đồ, so với hơn 1,4 tỷ tín hữu của Giáo hội Công giáo, tổ chức này hiện đã có mặt tại hàng chục quốc gia, trong đó có Mỹ, nơi SSPX nhận được sự ủng hộ nhiệt thành, đặc biệt ở bang Kansas.
SSPX cũng cho thấy họ có tiềm lực tài chính đáng kể.
Lễ tấn phong được phát trực tiếp trên YouTube bằng bảy ngôn ngữ.
Hàng ngàn người đến chứng kiến buổi lễ còn được phát mũ lưỡi trai mang dòng chữ "Écône2026".
Ngoài ra còn có các hộp quà lưu niệm gồm rượu vang Thụy Sĩ, giá 92 USD, với mỗi chai đều dán hình mũ mitra – chiếc mũ nghi lễ đặc trưng của giám mục.
Vì vậy, dù khẳng định rõ rằng mình xem các tân giám mục này là không có tính hợp pháp theo giáo luật, và việc tấn phong là một hành động công khai thách thức Giáo hội Công giáo, Giáo hoàng Leo XIV có thể sẽ không muốn thực hiện thêm những biện pháp mạnh hơn để tránh làm trầm trọng thêm nguy cơ ly giáo mà chính ông đã cảnh báo.
