Thứ tư, 15/7/2026, 15:04 (GMT+7)
Sau nửa thế kỷ, một phần rác thải từ 400.000 người tham dự lễ hội âm nhạc Woodstock (Mỹ) năm 1969 vẫn tồn tại, theo tạp chí Ethicalist.
Nền kinh tế concert mang lại nguồn thu khổng lồ cho ngành khách sạn, vận tải, ẩm thực, thời trang, nhưng cũng để lại những "vết sẹo môi trường". Tạp chí bền vững Asparagus (được tài trợ bởi chính phủ Canada) gọi đây là "kỷ nguyên ô nhiễm của ngành âm nhạc". Khi điệu nhảy cuối cùng dừng lại trên sân khấu, rác thải của người hâm mộ sẽ còn đọng lại hàng thế kỷ, với vòng tay đèn LED, cốc nhựa, túi nilon, lều trại...
Khác với rác thông thường, rác từ concert chủ yếu là nhựa một lần (đựng nước uống, thực phẩm) hoặc PVC (lều trại), khó tái chế, phân hủy. Thêm vào đó, lượng thải tập trung mật độ cao trong một thời điểm, khiến hạ tầng xử lý tại chỗ không theo kịp.
Ví dụ, người hâm mộ tham dự đêm nhạc Glastonbury - lễ hội lớn nhất nhì nước Anh - thải trung bình 2.000 tấn rác, với 5.000 lều, 6.500 túi ngủ và 54 tấn chai nhựa. Theo Towens - đối tác xử lý chất thải sự kiện, họ phải huy động tới 1.300 tình nguyện viên dọn dẹp trong 3 tuần.
Người tham dự rời khỏi trang trại Worthy sau Lễ hội Glastonbury, Pilton, Somerset, Anh, ngày 30/6/2025. Ảnh: Reuters
Tại Anh, hơn 240 lễ hội âm nhạc được tổ chức một năm. Theo dữ liệu từ quốc hội Anh, các lễ hội thải ra 25.800 tấn rác. Lượng rác này tương đương 150 con cá voi xanh, và chỉ 37% trong số này được tái chế.
Bên cạnh đó, lượng khí thải của ngành này cũng ở mức đáng quan ngại, do phương tiện di chuyển chủ yếu dùng nhiên liệu hóa thạch. Theo nghiên cứu của Viện Công nghệ Massachusetts (MIT), các concert Anh thải 4 triệu tấn CO2e, còn lượng khí thải tại lễ hội ở Mỹ lên tới 14,3 triệu tấn CO2 trong năm 2023, tương đương 2,8 và 3,1 triệu xe xăng di chuyển trong một năm.
Thách thức lớn nhất trong nỗ lực giảm thải từ concert là đạt được sự đồng thuận của các bên tham gia. Tuy sự kiện chỉ được tổ chức ít ngày, ông Julius Lindsay, chuyên gia từ tổ chức môi trường David Suzuki (Canada), lưu ý một concert có sự tham gia của nghệ sĩ, nhà tổ chức sự kiện, cung ứng địa điểm, fan hâm mộ... Do đó, ông đề xuất toàn ngành thiết lập một tiêu chuẩn bền vững rõ ràng, để các bên tuân thủ.
Ông thêm rằng giới nghệ sĩ nổi tiếng và người hâm mộ sẽ tạo được ảnh hưởng lớn nhất, nếu họ tập trung vào các cam kết môi trường.
Gabriella Scali, quản lý các chương trình cộng đồng tại Đại học British Columbia (Canada), khuyến nghị ban tổ chức concert nên lập danh mục và kiểm kê chất thải, đảm bảo lượng thùng chứa cho từng loại. "Điều này cũng giúp các nhà tổ chức sự kiện tính toán giải pháp giảm thiểu lượng chất thải đó", bà nói.
Towens đã tính đến giải pháp này. Họ chuẩn bị tới hơn 1.600 thùng rác cho lễ hội âm nhạc Glastonbury. Nhạc hội ra đời từ năm 1970 này cũng nỗ lực xanh hóa. Ban tổ chức cấm bán chai nhựa một lần và thủy tinh từ năm 2019, buộc dùng bao bì khoai tây chiên phân hủy sinh học vào năm 2022. Họ cũng khuyên khán giả mang bình nước tái sử dụng, không bỏ lại lều và tổ chức sự kiện cách năm để đất có thời gian phục hồi.
Các nghệ sĩ và ban tổ chức cũng nỗ lực giảm dấu chân môi trường của concert. Năm 2024, ban nhạc Coldplay thông báo vòng tay LED dùng tại concert của họ đều làm từ nhựa tái chế. Họ cũng khuyến khích người hâm mộ dùng sàn nhảy và đạp xe tạo điện, góp phần cung ứng năng lượng cho các khu sân khấu nhỏ hơn tại concert.
Shawn Mendes, Billie Eilish, Harry Styles và The 1975 cũng có động thái tương tự. Eilish cam kết loại bỏ chai nước dùng một lần khỏi tour diễn và chỉ phục vụ đồ ăn chay ở hậu trường. Massive Attack đi lưu diễn bằng tàu hỏa, còn Mendez giảm một nửa lượng khí thải CO2 của mỗi buổi biểu diễn.
Người hâm mộ đạp xe tạo điện tại concert của Coldplay. Ảnh: Coldplay
Không phải người hâm mộ nào cũng coi trọng việc bảo vệ môi trường. Bất chấp quy định từ ban tổ chức lễ hội âm nhạc Glastonbury, mỗi lần kết thúc sự kiện kéo dài 5 ngày, hình ảnh trang trại đầy rác lại xuất hiện trên các trang báo và mạng xã hội.
TS Miriam Firth, giảng viên cao cấp tại Trường Môi trường, Giáo dục và Phát triển (Đại học Manchester) đã cùng nhóm nghiên cứu phỏng vấn trực tiếp và khảo sát ý kiến của những người tham dự lễ hội trên để tìm hiểu nguyên nhân. Kết quả cho thấy người tham dự nhận thức rằng họ không nên xả rác bừa bãi, nhưng lại hành động ngược lại. Bởi họ cho rằng sau khi chi trả hàng trăm bảng Anh để tham dự, họ không có trách nhiệm dọn dẹp hay bảo vệ môi trường.
Giới chuyên gia cho rằng các lễ hội cần cập nhật hạng vé mới, tích hợp dịch vụ thu gom rác thải. Bên cạnh đó, người tham dự được yêu cầu ký cam kết "không để lại dấu rác" sau sự kiện.
Chuyên trang Ngày Trái Đất (Earth Day) khuyến nghị người hâm mộ hạn chế tác động xấu đến môi trường từ việc liên tục tải lại (F5) trang bán vé concert nhiều lần mỗi phút. Họ cũng có thể chọn phương tiện công cộng, đi chung xe, hoặc mua đồ cũ thay vì chạy theo thời trang nhanh trước mỗi sự kiện.
Bảo Bảo (theo Asparagus, Ethicalist, The Guardian)
