Hà NộiTrong ca phẫu thuật u xơ tử cung cho một phụ nữ 43 tuổi, các bác sĩ phát hiện người bệnh mang cùng lúc nhiều dị tật bẩm sinh hiếm gặp ở hệ sinh dục và hệ tiết niệu mà trước đó chưa được chẩn đoán.
Người phụ nữ từng được phát hiện chỉ có một thận trái bẩm sinh từ năm 2008. Thận trái lớn hơn bình thường để bù trừ chức năng, trong khi các cơ quan sinh sản chưa ghi nhận bất thường.
Sau khi kết hôn, người bệnh sảy thai liên tiếp nhiều lần dù đã được điều trị giữ thai. Qua thăm khám, các bác sĩ phát hiện tử cung có vách ngăn - một dị tật bẩm sinh làm tăng nguy cơ sảy thai. Sau khi được phẫu thuật cắt vách ngăn tử cung, chị mang thai trở lại vào năm 2013. Trải qua thai kỳ nhiều nguy cơ và nhập viện theo dõi liên tục, chị sinh em bé khỏe mạnh vào năm 2014.
Bệnh nhân ổn định sau phẫu thuật. Ảnh: Bệnh viện cung cấp
Đến năm 2020, người bệnh được phát hiện có u xơ tử cung nhỏ, vẫn theo dõi định kỳ nhưng đến 2026 khối u mới tăng nhanh gây đau bụng do chèn ép vào đại tràng nên được chỉ định phẫu thuật tại Bệnh viện Việt Pháp Hà Nội. Trong quá trình mổ, êkíp phát hiện thêm hàng loạt bất thường hiếm gặp như không có buồng trứng phải, vòi trứng phải và dây chằng tròn phải.
"Sự kết hợp giữa bất sản thận phải, bất sản phần phụ phải và dị tật tử cung là một tổ hợp dị tật bẩm sinh rất hiếm gặp trong sản phụ khoa", ThS. BSCKII. Ngô Thị Bằng, bác sĩ trực tiếp thực hiện ca phẫu thuật, nói.
Thông thường, với u xơ tử cung kích thước lớn, bác sĩ ưu tiên cắt tử cung toàn bộ. Nhưng ở trường hợp này, êkíp chọn hướng tiếp cận khác dựa trên đặc điểm giải phẫu đặc biệt của người bệnh. Vì chị chỉ có một thận và một niệu quản hoạt động, việc bóc tách sâu quanh cổ tử cung có thể làm tổn thương niệu quản duy nhất này.
Do kết quả xét nghiệm trước mổ không phát hiện tổn thương ở cổ tử cung, bác sĩ quyết định chỉ cắt tử cung bán phần, vừa đảm bảo an toàn vừa giữ hiệu quả điều trị. Buồng trứng và vòi trứng bên trái cũng được bảo tồn tối đa nhằm duy trì chức năng nội tiết cho người bệnh.
Bác sĩ Bằng giải thích hệ sinh dục và hệ tiết niệu có cùng nguồn gốc phát triển trong giai đoạn phôi thai, nên bất thường ở một hệ cơ quan thường kéo theo dị tật ở hệ còn lại. Tuy nhiên, việc thiếu buồng trứng, vòi trứng và dây chằng tròn cùng một bên, đi kèm bất sản thận, là tình huống hiếm gặp trong y văn.
Từ trường hợp này, bác sĩ Bằng nhấn mạnh dị tật bẩm sinh ở cơ quan sinh sản không đồng nghĩa với vô sinh. Nếu được chẩn đoán và can thiệp đúng nguyên nhân, đúng thời điểm, nhiều phụ nữ mang dị tật tương tự vẫn có thể mang thai và sinh con khỏe mạnh như người bệnh trong ca mổ này.
Lê Nga
