Các chuyên gia Nhật và đại diện Cục bản quyền tác giả mong muốn ứng dụng công nghệ, đổi mới cơ chế để phối hợp bảo hộ, thực thi quyền tác giả.
Hội thảo về phòng chống vi phạm bản quyền trên không gian mạng, do Tổng cục Văn hóa Nhật Bản và Cục Bản quyền tác giả (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam) tổ chức, diễn ra chiều 30/7 tại Hà Nội.
Ông Kobayashi Katsuyoshi, Giám đốc Văn phòng Bản quyền Quốc tế (Cục Bản quyền tác giả Nhật Bản), cho biết năm 2025, các sản phẩm nội dung số của nước này - gồm video, xuất bản, âm nhạc và trò chơi - thiệt hại khoảng 35,7 tỷ USD do vi phạm bản quyền, cao gấp ba lần năm 2022. Trong đó, xuất bản là lĩnh vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất với mức thiệt hại 16,3 tỷ USD (so với 5 tỷ USD năm 2022), chủ yếu liên quan đến manga.
Trong số hơn 900 trang web vi phạm bản quyền manga, các trang tiếng Anh chiếm nhiều nhất, tiếp đến là tiếng Nhật, trang tiếng Việt đứng thứ ba, vượt cả tiếng Trung Quốc.
Ông Kobayashi Katsuyoshi, Giám đốc Văn phòng Bản quyền Quốc tế thuộc Cục Bản quyền tác giả Nhật Bản. Ảnh: Hoàng Hương
Ông Itō Atsushi, cố vấn Văn phòng Tổng giám đốc Nhà xuất bản Shueisha, đồng thời là Tổng thư ký Hiệp hội ABJ (tổ chức liên ngành phòng chống vi phạm bản quyền tại Nhật Bản), nhận định thực tế người Việt không chỉ vận hành các website tiếng Việt mà còn đứng sau nhiều trang sử dụng tiếng Anh và tiếng Nhật.
"Cứ 10 trang được phát hiện thì có khoảng tám trang vận hành từ Việt Nam, bao gồm cả các trang tiếng Anh và tiếng Nhật, chứ không chỉ giới hạn ở tiếng Việt. Hiện ít nhất ba trong số 10 website hàng đầu dịch manga sang tiếng Anh có nguồn gốc từ Việt Nam. Thiệt hại ước tính do các trang web manga lậu gây ra khoảng 8.500 tỷ yên mỗi năm", ông Itō Atsushi nêu nhận định.
Để ứng phó với tình trạng website manga lậu, ông Kobayashi Katsuyoshi cho biết Nhật Bản không chỉ tập trung xử lý từng trang vi phạm mà đang triển khai đồng bộ nhiều biện pháp nhằm phá vỡ toàn bộ hệ sinh thái sau hoạt động này. Các giải pháp bao gồm hạn chế người dùng tiếp cận nội dung trái phép, truy tìm và xử lý những người vận hành website, đồng thời ngăn chặn nguồn thu từ quảng cáo.
Trong khi đó, ông Itō Atsushi nhấn mạnh việc truy quét và xử lý hình sự các đối tượng vận hành là yếu tố then chốt để ngăn chặn vi phạm. Theo ông, khi người đứng sau các website bị bắt giữ, khả năng tái hoạt động gần như không còn, đồng thời tạo tác động răn đe đối với những đối tượng khác.
Ông lấy ví dụ vụ Mangamura, một trong những website manga lậu gây thiệt hại lớn nhất tại Nhật Bản giai đoạn 2017-2018. Người điều hành trang này cư trú tại Nhật Bản, đã bị bắt sau khi Nhà xuất bản Shueisha trình báo, lĩnh án ba năm tù. Ở phiên dân sự, liên minh các nhà xuất bản Nhật Bản thắng kiện, được bồi thường 1,7 tỷ yên. Theo ông Itō Atsushi, sau vụ án này, Nhật Bản gần như không còn các đối tượng vận hành website manga vi phạm bản quyền.
Ông Trần Hoàng, Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả, cho biết mong muốn phối hợp các chuyên gia để thúc đẩy việc thực thi bảo vệ bản quyền, nhất là bản quyền trên môi trường số.
"Sự gia tăng của các hành vi sao chép, truyền đạt trái phép và phát tán nội dung trên nền tảng số, website xuyên biên giới đặt ra yêu cầu phải tiếp tục hoàn thiện thể chế, ứng dụng công nghệ và đổi mới cơ chế phối hợp trong bảo hộ, thực thi quyền tác giả", ông Trần Hoàng nói.
Hoàng Hương
