
Bà Bùi Mai Hương không cầm được nước mắt khi nhắc về anh trai là liệt sĩ của mình - Ảnh: MINH PHƯƠNG
Ngày 23-7, Công an tỉnh Đắk Lắk tổ chức thu nhận mẫu sinh phẩm ADN của gần 3.000 thân nhân liệt sĩ chưa xác định danh tính tại 12 điểm trên địa bàn tỉnh, phục vụ đối sánh, xác định danh tính liệt sĩ.
Chuẩn bị để không bỏ sót thân nhân
Đằng sau gần 3.000 mẫu sinh phẩm được thu nhận là hàng nghìn gia đình đã chờ đợi tin người thân suốt nhiều thập kỷ.
Từ sáng sớm, thân nhân các liệt sĩ đã cẩn thận mang theo giấy tờ đến điểm thu nhận. Trong dòng người ấy có nhiều cụ già ngoài 80, 90 tuổi, chân tay run rẩy, phải nhờ con cháu dìu dắt nhưng vẫn gắng có mặt với niềm hy vọng tìm được người thân trước khi nhắm mắt xuôi tay.
Nhắc đến người anh trai là liệt sĩ Bùi Dương Mẫn (sinh năm 1930, hy sinh năm 1950 tại Lào Cai khi mới 20 tuổi), bà Bùi Mai Hương (83 tuổi, trú phường Buôn Ma Thuột) không cầm được nước mắt.
"Lúc anh hy sinh, tôi còn rất bé. Cả gia đình đã ròng rã đi tìm suốt bao năm, chỉ mong có ngày đưa được anh về lại với quê hương, với gia đình...", bà nói.
Không chỉ gia đình bà Hương, bà Trương Thị Quỳnh (87 tuổi, trú phường Buôn Ma Thuột) cũng nhờ con gái đưa đến lấy mẫu ADN với hy vọng xác định danh tính em trai là liệt sĩ Trương Đình Quý, hy sinh tại Lào.
"Khi biết có chương trình thu nhận mẫu ADN, gia đình tôi rất hồi hộp và hy vọng. Chúng tôi mong đây sẽ là cơ hội để xác định được danh tính em trai, giúp gia đình có thể đón em về sau hơn nửa thế kỷ chờ đợi", bà Quỳnh xúc động nói.
Đợt thu nhận mẫu được Công an tỉnh Đắk Lắk phối hợp với Trung tâm Dữ liệu quốc gia về dân cư và Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội triển khai.
Với nhiều thân nhân, đây không chỉ là một lần lấy mẫu mà còn là thêm một cơ hội để hành trình tìm kiếm người thân sau nhiều năm mòn mỏi chờ đợi có thể đi đến hồi kết.
Kết nối dữ liệu ADN, tìm lại tên tuổi người đã hy sinh
Nếu việc thu nhận mẫu ADN là bước khởi đầu thì việc đối sánh dữ liệu sẽ mở thêm cơ hội xác định danh tính các liệt sĩ sau khi hài cốt được tìm thấy.
Ông Bùi Minh Đức - phụ trách đội thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ tại Đắk Lắk của Công ty cổ phần Phân tử Sinh học GeneViet - cho biết mọi công đoạn lấy mẫu đều được thực hiện theo quy trình nghiêm ngặt, bảo đảm chính xác từ khâu thu nhận, bảo quản đến cập nhật thông tin.

Chị Trịnh Thị Thanh Hòa cùng bác ruột thực hiện kiểm tra thông tin, đối chiếu giấy tờ và lấy máu với hy vọng qua dữ liệu ADN sẽ tìm được liệt sĩ Nguyễn Xuân Quý - Ảnh: MINH PHƯƠNG
"Mỗi mẫu ADN chúng tôi tiếp nhận không đơn thuần là một mẫu sinh phẩm. Đó là niềm hy vọng của một gia đình đã chờ đợi hàng chục năm. Chúng tôi luôn nhắc nhau phải làm cẩn trọng nhất, bởi chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến cơ hội tìm lại tên tuổi của một liệt sĩ", ông Đức chia sẻ.
Theo đại tá Trần Bình Hưng - Phó giám đốc Công an tỉnh Đắk Lắk, toàn tỉnh đã khảo sát, thu thập thông tin của 10.235 liệt sĩ, trong đó còn 4.321 liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Có 2.706 liệt sĩ còn thân nhân đủ điều kiện lấy mẫu ADN, với tổng số 3.865 thân nhân cần thu nhận mẫu.
"Mỗi sự chậm trễ đều có thể làm giảm đi cơ hội xác định danh tính các anh hùng liệt sĩ. Vì vậy, các đơn vị phải thu đúng đối tượng, thu đủ số lượng, bảo đảm tuyệt đối chính xác thông tin để dữ liệu được cập nhật đầy đủ lên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, phục vụ hiệu quả công tác đối sánh", đại tá Hưng nhấn mạnh.

Đắk Lắk ra quân lấy mẫu ADN cho 3.000 liệt sĩ - Đồ họa: MINH PHƯƠNG
Hơn 6.000 mộ liệt sĩ chờ được quy tập
Theo Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Đắk Lắk, trong Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, tỉnh đặt mục tiêu quy tập 270 hài cốt; riêng năm 2026 phấn đấu quy tập 180 hài cốt.

Ông Cao Văn Bé (90 tuổi, trú phường Buôn Ma Thuột) cùng con trai đến lấy sinh phẩm ADN với hy vọng tìm được anh trai là liệt sĩ Cao Mậu - Ảnh: MINH PHƯƠNG
Song song với việc thu nhận mẫu ADN thân nhân, tỉnh sẽ lấy mẫu sinh phẩm đối với 4.019 mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính để phục vụ giám định ADN.
Trung tá Vũ Hồng Hiến - Đội K51 (Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Đắk Lắk) - cho hay đơn vị vẫn bám địa bàn xác minh những khu vực có thể còn hài cốt liệt sĩ. Theo rà soát, Đắk Lắk hiện còn 584 khu vực với khoảng 6.062 mộ liệt sĩ chưa được quy tập.
"Mỗi thông tin từ người dân, mỗi mẫu ADN từ thân nhân và mỗi dấu tích tìm thấy giữa rừng đều là một cơ hội để đưa những người đã hy sinh trở về với đúng tên tuổi, gia đình và quê hương", trung tá Hiến chia sẻ.








