Tuổi trung niên, lão hóa, thay đổi nội tiết, bệnh mạn tính và một số loại thuốc có thể khiến nhiều người khó ngủ, dễ thức giấc hoặc dậy sớm.
Ở tuổi trung niên, nhiều người bắt đầu gặp những thay đổi về giấc ngủ do quá trình lão hóa tự nhiên, ngay cả khi thói quen sinh hoạt không thay đổi.
Đồng hồ sinh học thay đổi
Từ tuổi trung niên, đồng hồ sinh học của cơ thể bắt đầu có xu hướng dịch chuyển về sớm. Nhiều người cảm thấy buồn ngủ sớm hơn vào buổi tối, thức dậy sớm vào buổi sáng và khó ngủ lại nếu tỉnh giấc giữa đêm.
Theo Healthline, quá trình lão hóa cũng làm giảm sản xuất melatonin - hormone giúp điều hòa chu kỳ ngủ - thức. Sự thay đổi này khiến giấc ngủ trở nên gián đoạn hơn dù tổng thời gian ngủ không giảm nhiều.
Giấc ngủ sâu giảm dần
Không chỉ thay đổi thời điểm ngủ, cấu trúc giấc ngủ cũng thay đổi theo tuổi tác. Thời gian dành cho giấc ngủ sâu - giai đoạn quan trọng giúp cơ thể phục hồi - có xu hướng giảm khi một người già đi.
Đồng thời, cơ thể trở nên nhạy cảm hơn với các tác động từ môi trường như tiếng ồn, ánh sáng hoặc thay đổi nhiệt độ trong phòng, theo Verywell Mind. Vì vậy, nhiều người ngủ đủ số giờ nhưng vẫn cảm thấy mệt mỏi, thiếu tỉnh táo sau khi thức dậy.
Chu kỳ giấc ngủ gồm nhiều giai đoạn, trong đó giấc ngủ sâu (màu xanh đậm) đóng vai trò quan trọng trong phục hồi cơ thể. Ảnh: Bảo Bảo
Bệnh mạn tính và thuốc điều trị
Ở tuổi trung niên, nguy cơ mắc các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, trào ngược dạ dày thực quản, viêm khớp hoặc bệnh tim mạch bắt đầu tăng lên. Các triệu chứng đau nhức, khó thở, tiểu đêm hoặc khó chịu do bệnh có thể làm gián đoạn giấc ngủ.
Một số thuốc điều trị cũng ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ. Theo Health, thuốc lợi tiểu có thể làm tăng số lần đi tiểu vào ban đêm, trong khi một số thuốc chống trầm cảm, corticosteroid hoặc thuốc điều trị tăng huyết áp có thể khiến người bệnh khó ngủ hoặc thức giấc nhiều lần.
Nguy cơ rối loạn giấc ngủ tăng
Một số rối loạn giấc ngủ trở nên phổ biến hơn từ tuổi trung niên. Trong đó, ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn là nguyên nhân thường gặp khiến người bệnh thức giấc nhiều lần mà không nhận ra, dẫn đến mệt mỏi và buồn ngủ vào ban ngày.
Hội chứng chân không yên và rối loạn cử động chân khi ngủ cũng có thể khiến giấc ngủ bị gián đoạn, làm giảm chất lượng nghỉ ngơi.
Uống cà phê vào buổi tối hoặc gần giờ đi ngủ có thể làm gián đoạn chu kỳ ngủ. Ảnh: Bảo Bảo
Thói quen sinh hoạt
Lối sống cũng góp phần không nhỏ vào chất lượng giấc ngủ. Ít vận động, ngủ trưa quá lâu, sử dụng cà phê hoặc rượu bia vào buổi tối và dành nhiều thời gian nằm trên giường khi chưa buồn ngủ đều có thể khiến việc đi vào giấc ngủ trở nên khó khăn hơn.
Các chuyên gia khuyến cáo người trung niên nên duy trì giờ đi ngủ và thức dậy cố định mỗi ngày, tập thể dục đều đặn, hạn chế caffeine và rượu bia vào buổi tối, đồng thời giữ phòng ngủ yên tĩnh, tối và mát. Những thói quen này không chỉ giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ mà còn hỗ trợ sức khỏe tim mạch và tinh thần.
Thức giấc một vài lần trong đêm không phải lúc nào cũng là dấu hiệu bất thường, đặc biệt nếu có thể ngủ lại nhanh. Tuy nhiên, nếu tình trạng khó ngủ kéo dài nhiều tuần, gây mệt mỏi vào ban ngày, ngủ ngáy lớn kèm nghẹt thở hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày, nên đi khám để xác định nguyên nhân.
Bảo Bảo (Tổng hợp)
