Adenovirus có thể lây qua giọt bắn, tiếp xúc với dịch tiết, bề mặt nhiễm virus, qua nước ô nhiễm và đường phân - miệng.
Adenovirus là một trong những virus thường gặp nhất gây bệnh ở người, đặc biệt ở trẻ nhỏ. Virus này có thể gây nhiều bệnh lý như viêm đường hô hấp, viêm kết mạc (đau mắt đỏ), viêm dạ dày - ruột, viêm bàng quang xuất huyết và một số bệnh nhiễm trùng khác.
ThS.BS Nguyễn Văn Ngân, Khoa Hô Hấp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết con đường lây truyền phổ biến nhất của Adenovirus là qua các giọt bắn đường hô hấp. Khi người bệnh ho, hắt hơi, nói chuyện hoặc tiếp xúc ở khoảng cách gần, các giọt dịch tiết chứa virus có thể phát tán vào không khí và bám lên niêm mạc mắt, mũi hoặc miệng của người xung quanh. Nguy cơ lây nhiễm đặc biệt cao trong các không gian kín, đông người hoặc thông khí kém, nơi các giọt bắn hoặc hạt khí dung (những hạt nhỏ li ti lơ lửng trong không khí) có nhiều cơ hội tiếp xúc với người khác.
Lây truyền qua đường hô hấp không phải cơ chế duy nhất. Adenovirus là virus không có vỏ bọc lipid (lớp màng chất béo bao quanh mà nhiều virus khác có, ví dụ virus cúm), nhờ đó có khả năng chống chịu tốt hơn với điều kiện môi trường so với nhiều virus khác. Virus tồn tại nhiều ngày, thậm chí lên đến khoảng 30 ngày nếu ở nhiệt độ phòng trên các bề mặt như bàn ghế, tay nắm cửa, đồ chơi, điện thoại, vòi nước hoặc các vật dụng dùng chung. Nếu một người chạm vào những bề mặt đã nhiễm virus rồi đưa tay lên mắt, mũi hoặc miệng trước khi rửa tay, virus có thể xâm nhập vào cơ thể và gây bệnh.
Người nhiễm Adenovirus có thể lây bệnh cho người khác qua các giọt bắn đường hô hấp khi ho hoặc hắt hơi. Ảnh: Dương Anh
Nếu nguồn nước bị ô nhiễm, không được xử lý đúng quy chuẩn (ví dụ nồng độ clo khử khuẩn không đủ), con người có thể nhiễm Adenovirus khi vô tình nuốt phải nước ô nhiễm hoặc hít phải các giọt khí dung phát sinh trong quá trình bơi lội, vui chơi dưới nước. Tuy nhiên, đây là con đường ít gặp hơn so với lây qua tiếp xúc gần và giọt bắn hô hấp, theo bác sĩ Ngân.
Một số chủng Adenovirus còn lây qua đường phân - miệng. Virus được đào thải qua phân của người bệnh, có thể truyền sang người khác nếu vệ sinh tay sau khi đi vệ sinh hoặc sau thay tã cho trẻ không đúng cách. Đây là con đường lây truyền thường gặp đối với các chủng Adenovirus gây viêm dạ dày - ruột, đặc biệt ở trẻ nhỏ.
Đặc điểm khiến Adenovirus dễ lan rộng trong cộng đồng còn là ở khả năng đào thải virus kéo dài. Ngay cả khi các triệu chứng như sốt, ho hoặc đau họng đã giảm, người bệnh vẫn có thể tiếp tục mang virus trong dịch tiết đường hô hấp hoặc phân và vô tình lây sang người khác.
Để phòng ngừa lây nhiễm Adenovirus, bác sĩ khuyến cáo thực hiện những biện pháp đơn giản như rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, che miệng khi ho hoặc hắt hơi. Mỗi người hạn chế chạm tay lên mắt, mũi, miệng khi chưa rửa tay, không dùng chung đồ dùng cá nhân. Thường xuyên vệ sinh các bề mặt tiếp xúc nhiều và ở nhà khi đang mắc bệnh. Người đi bơi nên lựa chọn cơ sở bảo đảm chất lượng nước, đồng thời tránh đến bơi khi đang có triệu chứng bệnh hô hấp hoặc đau mắt đỏ để hạn chế nguy cơ lây nhiễm cho cộng đồng.
Minh Dương
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh hô hấp tại đây để bác sĩ giải đáp
