Chế độ ăn đa dạng đủ 9 nhóm thực phẩm (gồm cả thịt) giúp tăng khả năng sống thọ trên 100 tuổi hiệu quả hơn ăn chay nghiêm ngặt.
Những năm gần đây, khi ý thức chăm sóc sức khỏe ngày càng nâng cao, xu hướng ăn chay dưỡng sinh trở nên phổ biến. Tuy nhiên, liệu chế độ này có thực sự tốt hơn cho sức khỏe? Một nghiên cứu mới đây chỉ ra rằng, nếu muốn sống thọ, việc duy trì sự đa dạng trong khẩu phần ăn quan trọng hơn nhiều so với việc kiểm soát chế độ ăn khắt khe hàng tuần.
Theo đưa tin từ truyền thông nước ngoài, không hút thuốc, tăng cường vận động và ăn uống đa dạng là những yếu tố quan trọng nhất quyết định tuổi thọ. Nghiên cứu phát hiện ra rằng, những người có chế độ ăn đa dạng hơn mỗi tuần (bao gồm cả thịt) có khả năng sống qua mốc 100 tuổi cao hơn 23% so với những người áp dụng chế độ ăn kiêng nghiêm ngặt (người ăn chay thuần).
Nghiên cứu này được công bố trên tạp chí y khoa JAMA Network Open. Từ năm 1980, dự án đã bắt đầu tuyển chọn người cao tuổi tham gia khảo sát định kỳ sau mỗi vài năm. Tổng cộng đã có 5.222 cụ già trên 80 tuổi tham gia, với độ tuổi trung bình là 94, phần lớn là phụ nữ và sống rải rác ở hầu hết các tỉnh thành thuộc Trung Quốc.
Để tìm hiểu tác động của sự đa dạng thực phẩm đối với tuổi thọ, tình nguyện viên được hỏi về tần suất tiêu thụ 9 nhóm thực phẩm: ngũ cốc, rau củ, trái cây, đậu và các sản phẩm từ đậu, trứng, thịt, cá, sữa và các sản phẩm từ sữa, cùng với dầu ăn. Kết quả cho thấy, những người ăn đủ ít nhất 9 nhóm thực phẩm này mỗi tuần có xác suất sống tới 100 tuổi cao hơn.
Báo cáo cũng dẫn lại một bài báo nghiên cứu năm 2022 tại Australia về mức tiêu thụ thịt và tuổi thọ trung bình ở các quốc gia. Kết quả cho thấy các nước có lượng tiêu thụ thịt trung bình cao hơn thì tuổi thọ trung bình của người dân cũng cao hơn. Trên thực tế, thịt được xem là nguồn cung cấp protein và nhiều dưỡng chất thiết yếu quan trọng khác. Trong đó bao gồm vitamin B12 - loại vitamin không tồn tại trong thực vật, giúp cơ thể chuyển hóa năng lượng từ thức ăn và duy trì tế bào máu khỏe mạnh. Các chuyên gia cho biết, thịt cũng là nguồn giàu sắt, giúp hồng cầu vận chuyển oxy đi nuôi toàn bộ cơ thể.
Trong nghiên cứu năm 2022 tại Australia, tiến sĩ Arthur Saniotis, nhà nghiên cứu chính tại thời điểm đó, từng chia sẻ rằng đóng góp của thịt đối với sức khỏe tổng thể không chỉ dừng lại ở lượng calo dung nạp, mà còn nằm ở chính các thành phần dinh dưỡng của nó. Nếu chế độ ăn hoàn toàn thiếu thịt, chúng ta khó có thể phát triển một cách tối ưu. Trong khi đó, một bài báo nghiên cứu khác vào năm 2015 lại chỉ ra rằng, những người duy trì ăn chay liên tục trong 10 năm có nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân cao hơn 20% so với những người ăn thịt.
Mâm cỗ chay ngày rằm. Ảnh: Bùi Thủy
Ăn thịt thế nào để tốt cho sức khỏe nhất?
Thông thường, các món thịt nướng được ưa chuộng cũng như thịt hun khói chế biến qua thời gian dài, do nấu ở nhiệt độ cao hoặc tiếp xúc trực tiếp với ngọn lửa như nướng, chiên rán... có thể chứa lượng lớn các chất gây ung thư như amine dị vòng (HCAs) và hydrocarbon thơm đa vòng (PAHs). Do đó, các chuyên gia khuyến cáo nên hạn chế tối đa việc tiêu thụ các loại này.
Để ăn thịt một cách lành mạnh, bạn có thể chọn phương pháp luộc hoặc hấp chín thịt trước nhằm giảm thời gian nấu ở nhiệt độ cao. Nếu muốn ăn thịt nướng, cần chú ý tránh để thịt bị quá nhiệt cục bộ và không ăn phần bị cháy xém. Bên cạnh nguy cơ ung thư, mọi người cũng cần chú ý đến các vấn đề sức khỏe phổ biến khác như tăng huyết áp, béo phì và bệnh lý tim mạch. Ngoài ra, do thịt đỏ chứa hàm lượng chất béo và tỷ lệ axit béo bão hòa cao hơn thịt trắng, dễ dẫn đến béo phì và tăng cholesterol trong máu; còn thực phẩm chế biến sẵn chứa hàm lượng natri cao, nên cần đặc biệt lưu ý nếu muốn bảo vệ sức khỏe tim mạch lâu dài.
Gợi ý cách lựa chọn và chế biến thịt
- Ưu tiên chọn thịt trắng như gia cầm hoặc cá, vì chúng có hàm lượng chất béo và chất béo bão hòa thấp hơn.
- Khi chọn thịt đỏ, nên ưu tiên các phần ít mỡ như bắp bò, thịt thăn sau của lợn..., đồng thời lọc bỏ bớt phần mỡ thừa trước khi chế biến.
- Kiểm soát lượng thịt đỏ tiêu thụ không quá 500 g mỗi tuần (tương đương một miếng bít tết 16oz) và hạn chế tối đa thực phẩm chế biến sẵn.
- Chú ý nhiệt độ nấu nướng, duy trì nhiệt độ không quá 100 độ C. Thông thường, nhiệt độ của các món chiên rán có thể lên tới 160-180 độ C.
- Khi nấu, nên cắt thịt thành từng miếng nhỏ và lật mặt thường xuyên để rút ngắn thời gian làm chín.
- Tránh ăn những phần thịt bị cháy xém hoặc ám khói đen.
Tất nhiên, bên cạnh việc tránh tiêu thụ quá nhiều thịt hoặc thực phẩm chế biến sẵn để giảm thiểu độc tố nạp vào cơ thể, bản thân cơ thể chúng ta cũng có cơ chế tự phục hồi. Mặc dù vậy, cơ chế này cần sự tham gia của các chất dinh dưỡng khác mới đạt hiệu quả tối đa. Do đó, bạn nên tăng cường bổ sung các thực phẩm giàu chất chống oxy hóa (vitamin A, C, E...) và các hợp chất polyphenol (như anthocyanin, catechin, isoflavone...), vốn có nhiều trong rau củ quả tươi.
Trong sinh hoạt hàng ngày, bạn có thể áp dụng nguyên tắc "Ăn uống cầu vồng" - nạp đa dạng các chất dinh dưỡng từ nhiều màu sắc thực phẩm khác nhau. Phụ nữ trưởng thành nên tiêu thụ 7 phần rau củ quả mỗi ngày (gồm 4 phần rau và 3 phần trái cây); nam giới trưởng thành nên tiêu thụ 9 phần rau củ quả mỗi ngày (gồm 5 phần rau và 4 phần trái cây).
Tác động của thực phẩm đối với cơ thể không phải là chuyện ngày một ngày hai. Rèn luyện thói quen ăn uống cân bằng, lành mạnh và đủ chất càng sớm chính là phương pháp bảo vệ sức khỏe tối ưu nhất.
Mỹ Ý (Theo HK01)
