Lọc máu đúng lịch, dùng thuốc đúng chỉ định, chăm sóc da đúng cách giúp người bệnh giảm ngứa khi chạy thận nhân tạo.
Ngứa là một trong những triệu chứng phổ biến ở người bệnh suy thận mạn giai đoạn cuối đang chạy thận nhân tạo. Ngứa kéo dài khiến nhiều người mất ngủ, gãi đến trầy xước da, ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống.
BS.CKII Hồ Tấn Thông, Đơn vị Nội thận - Lọc máu, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, cho biết ngứa ở người chạy thận không chỉ là biểu hiện ngoài da mà thường liên quan đến nhiều rối loạn trong cơ thể. Khi chức năng thận suy giảm, các chất độc tích tụ cùng với rối loạn chuyển hóa như tăng phospho máu, mất cân bằng canxi, cường tuyến cận giáp, viêm mạn tính và tình trạng khô da có thể kích thích các đầu dây thần kinh dưới da, gây ngứa kéo dài. Ngoài ra, một số trường hợp còn liên quan đến hiệu quả lọc máu chưa tối ưu hoặc tác dụng của thuốc.
Bác sĩ Thông khám cho một người bệnh đang chạy thận. Ảnh minh họa: Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7
Để cải thiện tình trạng ngứa kéo dài, người bệnh cần lưu ý những điều dưới đây:
Lọc máu đầy đủ, đúng lịch
Người bệnh cần tuân thủ lịch chạy thận, không tự ý bỏ buổi lọc hoặc rút ngắn thời gian chạy thận vì có thể khiến độc chất tích tụ nhiều hơn, khiến triệu chứng ngứa tiến triển nặng hơn.
Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, công nghệ lọc máu thẩm tách siêu lọc trực tuyến (HDF Online) kết hợp giữa khuếch tán và đối lưu cũng giúp cải thiện triệu chứng ngứa ở một số bệnh nhân. HDF Online loại bỏ hiệu quả các phân tử có kích thước trung bình và lớn vốn khó được đào thải bằng phương pháp chạy thận nhân tạo thông thường, giúp giảm ngứa đồng thời góp phần giảm viêm mạn tính, hạn chế biến chứng tim mạch.
Ăn uống và dùng thuốc đúng chỉ định
Tăng phospho máu là một trong những nguyên nhân thường gặp khiến người suy thận bị ngứa. Vì vậy, người bệnh cần tuân thủ chế độ ăn theo hướng dẫn của bác sĩ và chuyên gia dinh dưỡng, hạn chế các thực phẩm giàu phospho như nội tạng động vật, nước ngọt có gas, thực phẩm chế biến sẵn và một số loại hạt.
Nếu được chỉ định thuốc gắn phospho, người bệnh cần uống đúng thời điểm, đúng liều lượng, đồng thời kiểm soát tốt nồng độ canxi, phospho và hormone tuyến cận giáp nhằm cải thiện triệu chứng ngứa và hạn chế các biến chứng ở xương, tim mạch.
Người bệnh không nên tự ý mua thuốc chống dị ứng hoặc các loại thuốc bôi ngoài da khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Trên thực tế, ngứa do suy thận không phải lúc nào cũng đáp ứng với thuốc kháng histamin. Tùy nguyên nhân, bác sĩ có thể chỉ định các thuốc điều hòa thần kinh, thuốc kiểm soát cường tuyến cận giáp hoặc các phương pháp điều trị khác để cải thiện triệu chứng.
Chăm sóc da đúng cách
Da của người chạy thận thường khô hơn bình thường, khiến cảm giác ngứa càng rõ rệt hơn. Người bệnh nên sử dụng kem dưỡng ẩm không chứa hương liệu ngay sau khi tắm và thoa thêm 1-2 lần trong ngày nếu da khô.
Khi tắm, nên dùng nước ấm vừa phải, tránh nước quá nóng vì có thể làm mất lớp dầu tự nhiên bảo vệ da. Ưu tiên các loại sữa tắm dịu nhẹ, không chứa chất tẩy rửa mạnh để hạn chế kích ứng. Mặc quần áo rộng rãi, chất liệu cotton mềm, giữ môi trường sống thoáng mát để giảm kích ứng lên da.
Khi ngứa dữ dội, không gãi mạnh khiến da trầy xước, chảy máu, tăng nguy cơ nhiễm trùng, đặc biệt ở người suy thận vốn suy giảm sức đề kháng.
Bác sĩ Thông khuyến cáo nếu cơn ngứa kéo dài nhiều tuần, gây mất ngủ, ảnh hưởng sinh hoạt hoặc xuất hiện các dấu hiệu như da trầy xước nhiều, chảy máu, nhiễm trùng hay phát ban bất thường, người bệnh cần khám để bác sĩ tìm nguyên nhân bởi đây có thể là dấu hiệu cho thấy việc lọc máu chưa đạt hiệu quả hoặc cơ thể đang bị rối loạn chuyển hóa cần điều chỉnh.
Đình Lâm
