Tiêm kích MiG-29 - Ảnh: REUTERS
Theo Hãng tin AFP ngày 30-6, Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Wladyslaw Kosiniak - Kamysz cho biết ông từng đề xuất một thỏa thuận "MiG đổi lấy máy bay không người lái (drone)".
Cụ thể, Ba Lan sẽ chuyển các tiêm kích MiG-29 còn lại trong thỏa thuận để đổi lấy công nghệ và năng lực phát triển drone mà Ukraine đã tích lũy trong bốn năm xung đột với Nga.
Theo ông Kosiniak - Kamysz, phía Ukraine ban đầu chấp nhận đề xuất nhưng sau đó không thực hiện cam kết.
"Sẽ không có tiêm kích MiG nào được chuyển cho Ukraine vì Ba Lan cũng không nhận được drone hay năng lực liên quan đến drone", ông nói trên kênh Polsat News ngày 29-6.
Chính phủ Ba Lan từng xác nhận hồi tháng 1 rằng nước này đã phê duyệt việc chuyển giao tối đa chín tiêm kích MiG-29 cho Ukraine khi dần loại biên các máy bay thời Liên Xô để thay thế bằng F-16, FA-50 và trong tương lai là 32 tiêm kích F-35 đã đặt mua từ Mỹ.
Tuy nhiên, các quan chức Ba Lan cho biết việc bàn giao bị đình lại do các cuộc đàm phán về chuyển giao công nghệ quân sự từ Ukraine vẫn chưa đạt được đồng thuận.
Trước đó, Ba Lan đã viện trợ 14 tiêm kích MiG-29 cho Ukraine vào năm 2023 và là quốc gia đầu tiên cung cấp máy bay chiến đấu cho Kiev sau khi Nga phát động chiến dịch quân sự đặc biệt vào năm 2022.
Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan đánh giá Ukraine hiện sở hữu cả công nghệ drone quân sự tiên tiến lẫn kinh nghiệm tác chiến thực tế rất giá trị, có thể chia sẻ với các đối tác.
Ông cho biết Thủ tướng Donald Tusk cũng từng thông báo Kiev đồng ý hỗ trợ Ba Lan xây dựng lực lượng drone hiện đại, song sau đó đã rút khỏi thỏa thuận. Đến nay, phía Ukraine chưa bình luận về những tuyên bố này.
Diễn biến trên xảy ra trong bối cảnh quan hệ giữa hai đồng minh tiếp tục căng thẳng vì vấn đề lịch sử.
Quan hệ song phương xấu đi từ cuối tháng 5 sau khi Tổng thống Volodymyr Zelensky đặt tên một đơn vị quân đội nước này theo Quân đội Nổi dậy Ukraine (UPA) - lực lượng mà Ba Lan cáo buộc gây ra các vụ thảm sát khiến hơn 100.000 người Ba Lan thiệt mạng trong Thế chiến thứ 2.
Đáp lại, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã tuyên bố tước bỏ huân chương cao quý nhất mà nước này từng trao cho ông Zelensky.
Bộ trưởng Quốc phòng Kosiniak - Kamysz cũng cảnh báo Ukraine sẽ gặp rất nhiều trở ngại trên con đường gia nhập Liên minh châu Âu (EU) nếu tiếp tục tôn vinh UPA và Tổ chức Những người theo chủ nghĩa dân tộc Ukraine (OUN).
"Nếu còn tôn vinh (Stepan) Bandera, Ukraine sẽ không thể gia nhập EU", ông nói, nhắc đến Stepan Bandera - thủ lĩnh của OUN và là người sáng lập UPA.
Dù vậy, Ba Lan vẫn là một trong những trung tâm trung chuyển quan trọng nhất đối với các lô viện trợ quân sự và nhân đạo dành cho Ukraine, trong khi chính phủ của Thủ tướng Donald Tusk vẫn kêu gọi hạ nhiệt căng thẳng giữa hai nước.
