Bộ CHQS tỉnh Quảng Ngãi gặp y sĩ 96 tuổi có cuốn sổ ghi tên 181 liệt sĩ

Chiều 6-8, Đại tá Trịnh Công Sơn - Phó chính ủy Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Quảng Ngãi - đã đến thăm, trao đổi với vợ chồng y sĩ Đào Ngọc Thạnh (96 tuổi) và dược sĩ Mai Thị Kim Ngân (81 tuổi, trú phường Cẩm Thành) về những thông tin liên quan đến ba khu vực từng chôn cất các liệt sĩ tại Bệnh xá quân y B23 trong thời chiến.

Cuộc gặp của hai thế hệ người lính cùng đau đáu tìm liệt sĩ

Cuộc gặp không chỉ là giữa lực lượng vũ trang hôm nay, với những người từng trực tiếp cứu chữa thương binh nơi chiến trường năm xưa, mà còn là cuộc nối tiếp của hai thế hệ người lính cùng chung một nỗi đau đáu: tìm lại đồng đội đã nằm xuống trong chiến tranh.

Đại tá Trịnh Công Sơn ân cần thăm hỏi sức khỏe, bày tỏ sự trân trọng và lòng biết ơn sâu sắc đối với những đóng góp của y sĩ Đào Ngọc Thạnh và dược sĩ Mai Thị Kim Ngân trong những năm tháng kháng chiến.

Trong câu chuyện kéo dài nhiều giờ, ký ức về Bệnh xá quân y B23 dần hiện lên qua lời kể của hai nhân chứng lịch sử.

Y sĩ Đào Ngọc Thạnh nhớ lại, năm 1965, Bệnh xá quân y B23 được thành lập. Bà Mai Thị Kim Ngân là một trong những người đầu tiên đến công tác tại đây, trực tiếp chăm sóc các thương binh.

Ông lặng người rồi chỉ tay về phía vợ và nói: "Ngày 2-9-1965 Bệnh xá quân y B23 được thành lập, vợ tôi là một trong những người đầu tiên đến công tác, chăm sóc bộ đội bị thương. Bà cũng là người chôn cất nhiều liệt sĩ nhất".

Ngồi cạnh chồng, bà Ngân có lúc dùng tay lau vội nước mắt, bà nói: "Nhắc đến tôi cứ nghĩ mọi chuyện như mới vừa xảy ra".

Trong ký ức của những người làm công tác quân y năm xưa, có rất nhiều chiến sĩ đã được cứu sống, khỏe mạnh trở lại đơn vị để tiếp tục chiến đấu. Nhưng cũng không ít người mãi mãi nằm lại Bệnh xá B23, gửi tuổi xuân nơi núi rừng Trà Bồng.

Từng ký ức được chắp nối để tìm đường đưa các liệt sĩ về nhà

Trao đổi với Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Quảng Ngãi, y sĩ Đào Ngọc Thạnh lần lượt mô tả ba khu vực từng chôn cất các liệt sĩ.

Theo ông, khu A nằm bên cạnh đỉnh dốc Bà Dũng, phía đối diện là núi Ông. Sau khi vượt qua đỉnh dốc sẽ đến một khu đất bằng phẳng trên núi, nơi các liệt sĩ được an táng.

Khu B nằm tại vị trí vuông góc giữa suối Loa và sông Giang. Trước đây, khu vực này thuộc vùng núi xã Trà Tân, huyện Trà Bồng cũ, gần giáp thôn Tân An, xã Tịnh Đông, huyện Sơn Tịnh cũ.

Khu C thuộc khu vực xã Trà Nham và Trà Bùi, huyện Trà Bồng cũ. Đây là nơi nằm trên địa hình rất cao, từ điểm để xe phải đi bộ hàng giờ mới có thể tiếp cận.

Năm 2000, ông Thạnh từng quay trở lại khu vực này. Dù thời gian đã lùi xa hàng chục năm, ông vẫn nhớ khá rõ địa hình, những cánh rừng và khu vực chôn cất các liệt sĩ.

Ông cũng cho biết bản thân từng tham gia quy tập hài cốt liệt sĩ. Tuy nhiên, sau khi quy tập, ông không biết các hài cốt được đưa về an táng tại nghĩa trang nào, bởi khu vực quanh núi Cà Đam có nghĩa trang liệt sĩ.

Lắng nghe những chia sẻ ấy, Đại tá Trịnh Công Sơn cho biết công tác lấy mẫu ADN tại các nghĩa trang liệt sĩ quanh khu vực núi Cà Đam đã hoàn thành. Đây sẽ là cơ sở quan trọng để đối chiếu, xác định danh tính, tìm thân nhân cho các liệt sĩ còn thiếu thông tin.

Trong cuộc trò chuyện, nhiều chi tiết tưởng như đã bị thời gian phủ mờ tiếp tục được vợ chồng y sĩ Thạnh chắp nối, bổ sung thành những dữ liệu quý phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.

Hai ông bà cũng cung cấp thông tin ban đầu về một số y, bác sĩ từng công tác tại Bệnh xá quân y B23 hiện còn sinh sống ở Quảng Ngãi và nhiều tỉnh, thành trong cả nước. Tuy nhiên, hầu hết đều đã ở tuổi xế chiều, sức khỏe giảm sút.

Theo Đại tá Trịnh Công Sơn, những thông tin do y sĩ Đào Ngọc Thạnh cung cấp có giá trị quan trọng trong việc xác lập cơ sở dữ liệu phục vụ tìm kiếm liệt sĩ.

"Trên cơ sở nguồn tin của bác Thạnh, chúng tôi sẽ phối hợp với chính quyền địa phương, các nhân chứng khác để xác định vị trí Bệnh xá B23 trước đây, đối chiếu bản đồ thực địa, nghiên cứu tư liệu lịch sử, khoanh vùng và triển khai công tác tìm kiếm hài cốt liệt sĩ", Đại tá Sơn nói.

Thay mặt Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sĩ tỉnh Quảng Ngãi cùng lực lượng vũ trang tỉnh, Đại tá Trịnh Công Sơn bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với những thông tin mà các cựu quân y đã gìn giữ suốt nhiều thập niên.

Ông cũng mong các nhân chứng trong và ngoài tỉnh từng tham gia chiến đấu, công tác trên chiến trường Quảng Ngãi tiếp tục cung cấp thông tin, góp thêm những manh mối, sớm đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với quê hương, gia đình và đồng đội.