Trung QuốcLợi dụng chính sách hoàn tiền, một người đàn ông ở Hồ Nam dùng AI làm giả ảnh trái cây hỏng để đòi hoàn tiền, khiến cả huyện bị các sàn thương mại từ chối giao hàng.
Từ tháng 10/2025 đến tháng 1/2026, người dân huyện Hành Sơn đối mặt một hiện tượng kỳ lạ. Mọi đơn đặt mua hoa quả trên các sàn thương mại điện tử đều bị từ chối giao hàng hoặc được cửa hàng hoàn tiền ngay khi đặt hàng thành công.
Mọi người nhận ra cả huyện đã bị các nền tảng đưa vào danh sách đen, từ chối bán hàng.
Cảnh sát Zhao Siqi, Công an huyện Hành Sơn, cho biết khi thấy địa chỉ đặt hàng tại khu vực này, hệ thống an ninh mạng của các nền tảng mua sắm tự động đóng giao dịch và liệt vào nhóm rủi ro cao về gian lận.
Tháng 1/2026, một nền tảng mua sắm trình báo sự việc cho Công an huyện Hành Sơn. Tình trạng này không do lỗi hệ thống hay thương nhân tẩy chay, mà bắt nguồn từ Tan. Người đàn ông này đã dùng AI tạo ảnh trái cây thối hỏng, viện cớ khiếu nại hoàn tiền.
Các múi sầu riêng được Tan "phù phép" mốc xanh bằng phần mềm AI, nhằm đòi tiền bồi thường, đầu năm 2026. Ảnh: Sina
Theo hồ sơ điều tra, trong 4 tháng, Tan đặt hơn 100 đơn hàng. Nghi phạm dùng phần mềm tạo ảnh sầu riêng, cherry nấm mốc, sau đó lấy cớ hàng kém chất lượng để yêu cầu "hoàn tiền không trả hàng". Trung tâm Chứng nhận giá huyện Hành Sơn xác định Tan chiếm đoạt 60 quả sầu riêng Monthong, 5 thùng cherry, cùng 75 điện thoại di động phục vụ quá trình phạm tội. Tổng trị giá hàng hóa hơn 16.000 nhân dân tệ (khoảng 62 triệu đồng).
"Nghi phạm lợi dụng chính sách hậu mãi để lấy trái cây miễn phí, sau đó bán lại để lấy tiền mặt", cảnh sát Zhao Siqi nói.
Giữa tháng 7, Tòa án Nhân dân huyện Hành Sơn tuyên phạt Tan một năm tù và 5.000 nhân dân tệ (khoảng 19 triệu đồng) về tội lừa đảo. Dù khắc phục toàn bộ hậu quả, Tan vẫn chịu án tù do từng lĩnh án với tội danh tương tự vào đầu năm 2024.
Từ vụ án, thẩm phán Song Jian, Tòa án quận Tây Thành (Bắc Kinh), cho biết các chủ gian hàng có quyền khởi kiện, đòi bồi thường dân sự nhằm bù đắp thiệt hại kinh doanh.
Quy định "hoàn tiền không trả hàng" ban đầu mang ý nghĩa bảo vệ người tiêu dùng, giảm chi phí vận chuyển ngược. Tuy nhiên, sự quản lý của các nền tảng biến chính sách này thành lỗ hổng, sinh ra các nhóm trục lợi chuyên nghiệp. Nhiều chủ shop mất hàng, mất tiền, cuối cùng trút rủi ro lên vai nhân viên giao hàng bằng các khoản phạt.
Từ tháng 2, cơ quan quản lý ban hành quy định cấm các nền tảng ép buộc người bán chịu trách nhiệm hậu mãi bất hợp lý. Các chuyên gia kinh tế đề xuất sàn thương mại cần xây dựng hệ thống chấm điểm tín dụng, cấm vĩnh viễn tài khoản gian lận và mở kênh khiếu nại nhanh cho người bán.
Minh Phương (Theo Sina, Southcn)
