Tình trạng són tiểu có thể được kiểm soát bằng điều trị bảo tồn, dùng thuốc, can thiệp ít xâm lấn hay phẫu thuật bằng robot.
Són tiểu hay tiểu không kiểm soát có thể xảy ra khi người bệnh ho, hắt hơi, cười lớn. Ở phụ nữ, són tiểu thường xảy ra sau nhiều lần sinh nở, mãn kinh hoặc sa cơ quan vùng chậu. Suy giảm nội tiết tố estrogen khiến niệu đạo và các cơ nâng đỡ vùng chậu yếu đi, làm cho nước tiểu dễ rò rỉ khi vận động.
Ở nam giới, nguyên nhân phổ biến là phì đại tuyến tiền liệt gây cản trở dòng nước tiểu, khiến bàng quang phải co bóp quá mức trong thời gian dài. Một số trường hợp xuất hiện sau phẫu thuật điều trị ung thư tuyến tiền liệt hoặc các bệnh lý thần kinh. Bệnh còn có thể liên quan đến đái tháo đường, đột quỵ, bệnh Parkinson, táo bón kéo dài, nhiễm trùng đường tiết niệu, béo phì hoặc tác dụng phụ của một số loại thuốc.
TS.BS Lê Phúc Liên, Trưởng đơn vị Niệu nữ, Trung tâm Tiết niệu - Thận học - Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết tùy nguyên nhân, mức độ bệnh, tuổi tác, giới tính và các bệnh lý đi kèm, bác sĩ sẽ chỉ định điều trị bằng các phương pháp dưới đây.
Điều trị bảo tồn
Nếu người bệnh mới xuất hiện triệu chứng hoặc tiểu són mức độ nhẹ, bác sĩ thường ưu tiên các biện pháp điều trị bảo tồn. Người bệnh được hướng dẫn tập cơ sàn chậu (bài tập kegel) nhằm tăng sức mạnh của các cơ nâng đỡ bàng quang và niệu đạo, đồng thời luyện tập bàng quang để kéo dài khoảng cách giữa các lần đi tiểu, giảm cảm giác tiểu gấp.
Song song, người bệnh cần điều chỉnh lối sống như giảm cân (nếu thừa cân), điều trị táo bón, hạn chế những đồ uống có thể kích thích bàng quang như cà phê, trà đặc, rượu bia, nước ngọt có gas... Người bệnh cũng được tư vấn xây dựng chế độ uống nước hợp lý thay vì nhịn uống nước do sợ tiểu són.
Dùng thuốc
Nếu các biện pháp bảo tồn chưa mang lại hiệu quả hoặc bàng quang tăng hoạt, người bệnh có thể được chỉ định dùng thuốc giúp làm giảm các cơn co thắt bất thường của bàng quang, tăng khả năng chứa nước tiểu và giảm số lần tiểu gấp, tiểu són.
Ở phụ nữ sau mãn kinh, một số trường hợp có thể được cân nhắc điều trị estrogen tại chỗ nhằm cải thiện tình trạng teo niêm mạc niệu đạo và âm đạo.
Can thiệp ít xâm lấn
Với người bệnh tiểu són khi gắng sức mức độ trung bình hoặc không đáp ứng với điều trị bảo tồn, bác sĩ có thể chỉ định các kỹ thuật ít xâm lấn nhằm tăng khả năng nâng đỡ niệu đạo và cải thiện cơ chế đóng kín đường tiểu.
Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, bác sĩ có thể chỉ định một số thủ thuật phổ biến như đặt dải băng nâng niệu đạo (TOT/TVT) giúp hạn chế rò rỉ nước tiểu khi ho, hắt hơi hoặc vận động. Ở một số trường hợp, đặc biệt là người cao tuổi hoặc không phù hợp phẫu thuật, bác sĩ có thể tiêm chất làm đầy quanh niệu đạo nhằm tăng khả năng khép kín của niệu đạo, giúp giảm tiểu són.
Phụ nữ bị sa bàng quang hoặc sa các cơ quan vùng chậu kèm tiểu són có thể cân nhắc phẫu thuật phục hồi sàn chậu hoặc treo các cơ quan bị sa bằng mô tự thân hoặc vật liệu tổng hợp khi có chỉ định phù hợp. Việc lựa chọn phương pháp phụ thuộc vào tuổi, mức độ sa, mong muốn sinh hoạt và tình trạng sức khỏe của người bệnh.
Phẫu thuật bằng robot
Nếu người bệnh bị són tiểu mức độ trung bình đến nặng, không thể can thiệp ít xâm lấn hoặc nguyên nhân xuất phát từ các bất thường về cấu trúc như sa cơ quan vùng chậu, phì đại tuyến tiền liệt, tổn thương cơ thắt niệu đạo hoặc các bệnh lý khác thì cần phẫu thuật.
Hiện nay, nhiều bệnh lý gây són tiểu có thể được điều trị bằng các phẫu thuật xâm lấn tối thiểu, giúp giảm đau, ít mất máu và rút ngắn thời gian hồi phục.
Bác sĩ Liên (ngồi) điều khiển robot Da Vinci Xi phẫu thuật điều trị són tiểu cho một người bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Với trường đặc biệt như phẫu thuật điều trị ung thư tuyến tiền liệt, sa cơ quan vùng chậu hoặc tái tạo đường tiết niệu - những bệnh lý có thể gây tiểu không kiểm soát, bác sĩ có thể chỉ định điều trị bằng robot Da Vinci Xi.
Nhờ hình ảnh 3D phóng đại 10-15 lần, cùng các cánh tay robot có khả năng xoay 540 độ linh hoạt như cổ tay người, bác sĩ có thể thao tác chính xác trong vùng chậu - nơi tập trung nhiều mạch máu, thần kinh và cơ thắt kiểm soát tiểu tiện, bảo tồn tối đa các cấu trúc thần kinh và cơ vòng niệu đạo. Người bệnh giảm nguy cơ tiểu không kiểm soát sau mổ, phục hồi khả năng kiểm soát tiểu tiện sớm hơn các kỹ thuật truyền thống.
Bác sĩ Liên khuyến nghị khi xuất hiện tình trạng rò rỉ nước tiểu kéo dài, tiểu gấp nhiều lần trong ngày, tiểu đêm liên tục, tiểu khó, tiểu máu hoặc tiểu són ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày, người bệnh nên đi khám sớm để tìm nguyên nhân và điều trị phù hợp.
Đình Lâm
