Chính phủ đề xuất quản lý bưu gửi theo mức độ rủi ro dựa trên cơ sở thông tin người gửi, đặc điểm bưu gửi, hành trình vận chuyển và các dấu hiệu phát sinh trong quá trình cung cấp dịch vụ.
Thông tin được Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân thay mặt cơ quan soạn thảo, nêu tại tờ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội về dự án Luật Bưu chính (sửa đổi), sáng 16/7.
Một trong những chính sách quan trọng của dự án Luật là quản lý bưu gửi theo mức độ rủi ro. Cơ quan soạn thảo phân tích sự phát triển nhanh của thương mại điện tử làm cho khối lượng bưu gửi phát sinh trên thị trường đạt quy mô hàng tỷ đơn hàng mỗi năm. Trong điều kiện đó, việc áp dụng cùng một biện pháp quản lý đối với mọi bưu gửi không còn phù hợp, làm gia tăng chi phí xã hội và ảnh hưởng đến hiệu quả cung cấp dịch vụ.
Theo đó, doanh nghiệp bưu chính tập trung nguồn lực đối với các trường hợp có nguy cơ cao, đồng thời giảm thiểu các biện pháp kiểm tra, xác minh không cần thiết đối với bưu gửi thông thường. Theo mức độ rủi ro từ thấp đến cao, các biện pháp quản lý tương ứng được áp dụng là: cung cấp thông tin định danh; kiểm tra bưu gửi; xác thực thông tin.
Đây là cách tiếp cận hiện đại, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu bảo đảm an ninh bưu chính, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân và tạo thuận lợi cho sự phát triển của thị trường bưu chính.
Đồng thời, Chính phủ cũng đề xuất siết chặt quy định kiểm soát dữ liệu bưu chính, đây là yêu cầu từ thực tiễn của thị trường bưu chính trong giai đoạn mới.
Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân báo cáo tại phiên họp sáng 16/7. Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội
Cơ quan soạn thảo cho biết sản lượng bưu gửi tăng nhanh, trong đó hơn 90% là gói, kiện hàng hóa, làm phát sinh khối lượng dữ liệu lớn trong toàn bộ quá trình chấp nhận, chia chọn, vận chuyển và phát bưu gửi. Phương thức quản lý chủ yếu dựa trên báo cáo hành chính và thanh tra, kiểm tra truyền thống không còn đáp ứng yêu cầu.
Việc luật hóa các quy định về dữ liệu bưu chính nhằm tạo cơ sở pháp lý cho việc kết nối, chia sẻ và quản lý dựa trên dữ liệu và quản lý rủi ro, bảo đảm an toàn, an ninh trong hoạt động bưu chính. Chính sách này nhằm hỗ trợ công tác phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, hàng cấm và thúc đẩy phát triển bưu chính số.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho rằng sự bùng nổ của thương mại điện tử khiến ranh giới giữa chuyển phát với vận tải, kho bãi, giao hàng nội bộ của tài xế công nghệ hay xe khách trở nên cực kỳ mong manh. Nếu quản lý quá rộng, coi mọi hoạt động vận chuyển là bưu chính và áp giấy phép bưu chính sẽ gây chồng chéo với Luật Đường bộ và tạo rào cản cho kinh tế chia sẻ.
Ngược lại, nếu buông lỏng sẽ có khoảng trống về an ninh bưu gửi và thất thu thuế. Vì vậy, ông đề nghị Chính phủ định nghĩa dựa trên mạng bưu chính thay vì hành vi vận chuyển. Chỉ những dịch vụ có quy trình thu gom, chia chọn, phân loại qua các trung tâm khai thác và phát theo địa chỉ mới thuộc phạm vi điều chỉnh của luật này.
Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý cần có giải pháp định danh khách hàng hiệu quả để ngăn chặn hàng lậu, hàng cấm. Ông đề nghị cơ quan thẩm tra và chủ trì soạn thảo phối hợp, hoàn thiện dự án Luật, cố gắng đảm bảo điều kiện trình Quốc hội thông qua tại kỳ họp đầu tháng 8.
Sơn Hà
