Đà NẵngHơn nửa thế kỷ, nữ điệp báo Ngô Thị Huệ sống trọn vẹn với tình yêu được nhen nhóm từ tận cùng nỗi đau thể xác nơi ngục tù tăm tối.
Năm nay, nữ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Ngô Thị Huệ bước sang tuổi 87, còn bạn đời của bà, ông Trần Viết Trí đã ở ngưỡng 90. Mỗi ngày, bà tự nấu cháo, xay nhuyễn, nhờ người chở từ nhà ở đường Tân Lập 2, phường Hải Châu, lên Bệnh viện C Đà Nẵng nơi ông đang điều trị bệnh vì "chỉ khi có tôi, ông mới chịu ăn".
Những năm 1959-1962, bà Ngô Thị Huệ gia nhập đội điệp báo thuộc Ban An ninh Quảng Đà. Để xây dựng cơ sở và hoàn thành các nhiệm vụ giao liên, vận chuyển vũ khí vào nội thành Đà Nẵng, bà phải dùng nhiều bí danh như Hiệp, Huệ... và biến hóa. Khi thì bà nhập vai làm người ở cho sĩ quan Việt Nam Cộng hòa, lúc làm con buôn, gái "cao bồi" hay đóng giả làm vợ lính để qua mắt mạng lưới mật vụ và các chốt kiểm soát dày đặc của địch.
Năm 1962, sau một trận đánh du kích khiến 5 kẻ địch bị tiêu diệt tại chỗ, bà Huệ bị bắt. Bà bị chúng đổ nước vôi xà phòng vào miệng, tra điện, đánh gãy chân, bắn nát đầu gối và vùng bẹn. Chúng còn dùng đòn tâm lý, cột tóc treo bà lên đánh kiểu "tàu bay", nhấn chìm mặt xuống nước vôi. Có lần chúng cho hai tên lính say rượu vào phòng giam hòng làm nhục. Bà gào lên, những nữ tù khác cũng hét "có kẻ làm nhục trẻ em", vì thế bà thoát nạn.
Ông Trí khi đó cũng đang bị tù đày, phải làm tạp dịch tại nhà lao Hội An. Chứng kiến nữ điệp viên nhỏ thó, bị kéo về buồng giam khi quần áo rách bươm, người bê bết máu, nhưng quyết không khai nửa lời, ông đã thầm thán phục. "Người nó bị tra tấn rách hết nhưng không khai thì cố gắng chăm cho nó sống", bà Huệ nhớ lại lời ông dặn dò các nữ tù chung buồng giam với mình.
Mỗi lần gia đình từ Đà Nẵng gửi vật dụng vào trại thăm, ông Trí lại tìm cách tuồn từng hộp sữa, viên vitamin B1, B6 qua khe cửa cho bà Huệ. Giữa họ đơn thuần là sự hàm ơn của những đồng chí cùng chung chí hướng.
Bức ảnh chân dung hai vợ chồng và hình ảnh tư liệu từ những ngày tham gia kháng chiến được treo trang trọng trong phòng khách gia đình. Ảnh: Nguyễn Đông
Đám cưới đặc biệt do Bộ trưởng Công an làm chủ hôn
Sau khi ra tù, hai người rẽ hai ngả. Ông Trí về khu Nam công tác và lập gia đình tại Tam Kỳ. Đến năm 1968, họ tình cờ gặp lại nhau tại Bệnh viện E (tỉnh Hà Tây cũ). Lúc này, bà Huệ bị mảnh bom B52 găm vào đầu, những cơn đau khiến bà mất kiểm soát, quậy phá đồ đạc trong bệnh viện. Khi bà tỉnh lại sau liều thuốc an thần, ông Trí đến hỏi thăm và nhận ra người đồng đội cũ ở chốn nhà lao.
Ông Trí khi đó là bố đơn thân. Vợ ông cùng tham gia cách mạng, qua đời vì bạo bệnh, để lại hai con thơ. Nhìn thấy hoàn cảnh ốm đau triền miên của bà Huệ, biết di chứng từ những đòn tra tấn đã tước đi khả năng làm mẹ, ông Trí vẫn ngỏ lời gắn bó để được danh chính ngôn thuận chăm sóc bà.
Trước sự ngỏ lời của ông, nữ điệp báo từng không sợ súng đạn lại giằng xé nội tâm. Những đòn tra tấn kẻ thù trút xuống vùng bụng và bẹn đã cướp đi thiên chức làm mẹ. Bà ngậm ngùi từ chối. Nhưng rồi bức ảnh hai đứa trẻ mồ côi mẹ đội mũ rơm được gửi từ miền Nam ra cho ông Trí đã chạm đến đáy lòng nữ điệp báo. "Tôi xúc động vì thương hai đứa trẻ. Tự nghĩ bây giờ mình không có con, anh đã ngỏ lời thì tôi cũng có thể nuôi hai đứa", bà kể, mắt đỏ hoe.
Bà Ngô Thị Huệ được tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân tháng 8/1985. Ảnh: Nguyễn Đông
Bà Huệ được Bộ trưởng Công an Trần Quốc Hoàn nhận làm con nuôi. Nhưng trước chuyện hệ trọng của đời mình, bà chỉ dám tâm sự với vợ bộ trưởng. Ông Hoàn biết chuyện, lo sợ người đàn ông cao to, đẹp trai như ông Trí đến với bà Huệ trong lúc cô đơn chỉ là chuyện qua đường, liền gọi lên phòng chất vấn: "Cậu nghĩ thế nào mà cậu yêu cái Huệ. Cậu có bảo đảm chăm nó suốt cuộc đời không?". Ông Trí thẳng thắn giãi bày: "Bây giờ Huệ thường xuyên đau ốm, nhưng con muốn gắn bó một cách chính đáng để chăm sóc cô ấy".
Câu trả lời của ông Trí đã thuyết phục được cấp trên. Bà Huệ cũng cảm nhận được sự chân thành của ông Trí, chấp nhận để hai người được sống gần nhau. Ngay sau ngày 30/4/1975, Bộ trưởng Trần Quốc Hoàn đứng ra làm chủ hôn, tổ chức đám cưới cho hai người để ông Trí yên tâm lên đường vào Nam công tác.
"Trẻ thương hoa, già thương lụm cụm"
Giữ đúng lời thề năm xưa, năm 49 tuổi, ông Trí quyết định xin nghỉ hưu sớm để có thời gian toàn tâm toàn ý chăm sóc người vợ mang đầy thương tật. Bà Huệ nhiều lần ngất xỉu, gục xuống khi đang làm việc và phải đi cấp cứu, đều một tay ông lo liệu. Ông đút cho bà từng thìa cơm, ân cần bù đắp những mất mát.
Trải qua nửa thế kỷ chung sống, dù không có con chung, người thân, hàng xóm chưa từng thấy ông bà to tiếng. Họ xưng hô "anh - em" ngọt ngào, nếu có bất đồng cũng chỉ là tranh luận khi xem chương trình thời sự.
Bà Huệ, ông Trí cùng gia đình hai con của ông Trí. Ảnh: Gia đình cung cấp
Những năm gần đây, di chứng chất độc da cam khiến ông Trí bị tai biến, ung thư di căn, phải nằm liệt giường tại Bệnh viện C Đà Nẵng. Vóc dáng đã nhỏ bé lại càng gầy guộc hơn, nhưng bà Huệ vẫn vững vàng làm chỗ dựa cho chồng. "Bây giờ tôi phải giữ sức khỏe để bù lại những tháng năm ảnh lo cho tôi", bà nói.
Hàng ngày, tại căn nhà nhỏ, với sự trợ giúp của chị Thơ - cháu dâu gọi bà bằng cô ruột, bà Huệ tự tay xay nhuyễn thức ăn, nấu cháo. Bất kể trưa nắng hay chiều tối, bà đều nhờ người thân chở lên bệnh viện để đút cho ông. Bà nói hạnh phúc khi đã gặp được người đàn ông thương mình.
Nhìn ông chống chọi với bệnh tật và tuổi già, bà dặn ông đừng tỏ ra đau trước mặt mình, để bà có đủ dũng khí lo cho ông, lo cho trọn tình đồng chí, tình vợ chồng. Mối tình nảy mầm từ ngục tù, giờ đọng lại trong câu nói mộc mạc của bà: "Thủy chung phải trọn vẹn. Trẻ thương hoa, già thương lụm cụm".
Nguyễn Đông
