TP HCMHai tuần sau tai nạn xe máy, ông Minh, 81 tuổi, đau ngực trái dữ dội, nhập viện phát hiện gãy 7 xương sườn, nhiều đoạn gãy chồng lên nhau.
Ông Minh bị tai nạn giao thông, toàn bộ phần ngực đập mạnh xuống đường. Ông được đưa vào bệnh viện tỉnh cấp cứu, bác sĩ chẩn đoán gãy xương sườn, điều trị nội trú một tuần. Sau xuất viện, ông đau ngực trái nhiều, chụp CT tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM ghi nhận gãy 7 xương sườn bên trái, từ xương số 2 đến số 8, xương bị gãy chồng lên nhau, trong đó có 3 xương gãy vụn, khiến khung xương lồng ngực mất vững.
Theo ThS.BS.CKI Lê Chí Hiếu, Trung tâm Ngoại Lồng ngực - Mạch máu, thông thường xương sườn gãy ít sẽ tự lành và can xương chắc lại theo thời gian. Quá trình này kéo dài ít nhất 3 tháng ở người không có bệnh lý nền kết hợp chế độ dinh dưỡng, chăm sóc tốt. Trường hợp ông Minh, đoạn xương gãy di lệch chồng lên nhau, khả năng không thể tự liền, nếu có cũng không thẳng như lúc đầu, chỗ liền xương yếu, nguy cơ gãy lại.
Nếu bệnh nhân gãy xương sườn phía sau, xung quanh còn có lớp cơ bao bọc. Trường hợp ông Minh, xương gãy nằm phía trước, gần lớp da và sờ thấy được. Vì thế một cử động nhỏ cũng gây đau, cơn đau tăng khi người bệnh xoay người hay di chuyển. Nếu không can thiệp cố định lại xương sườn, bệnh nhân phải chịu đựng cơn đau kéo dài nhiều tháng, tăng nguy cơ co thắt cơ thành ngực, biến dạng lồng ngực, khó thở, xẹp phổi, viêm phổi kéo dài.
Bác sĩ Hiếu (phải) cùng êkíp phẫu thuật nẹp vít xương sườn cho bệnh nhân. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Bác sĩ phẫu thuật kết hợp xương bằng nẹp vít cho người bệnh - kỹ thuật nẹp hai đầu xương gãy sau khi được nắn chỉnh về tư thế bình thường. Mục đích nhằm cố định vững chắc ổ gãy xương, hạn chế các biến chứng nặng về sau, đồng thời đẩy nhanh quá trình liền xương giúp người bệnh sớm trở lại sinh hoạt thường ngày.
Sau khi mở đường mổ bên ngực, êkíp sắp xếp lại các xương sườn 6, 7, 8 gãy vụn, sau đó dùng nẹp và vít để cố định lại. Bệnh nhân lớn tuổi, xương giòn dễ gãy, bác sĩ phải thao tác tỉ mỉ, đồng thời rút ngắn thời gian mổ để vừa đảm bảo lành xương tốt mà không làm tăng nguy cơ tim mạch, hô hấp sau mổ.
Ca mổ kết thúc sau hơn một giờ, những xương gãy còn lại không di lệch đáng kể nên có khả năng tự liền, chưa cần nẹp vít.
Ông Minh không còn đau ngực nhiều, được hướng dẫn tập hít thở sâu để tránh viêm phổi, xẹp phổi, ăn uống, sinh hoạt bình thường, xuất viện sau 5 ngày.
Bác sĩ Hiếu cho biết, phương pháp kết hợp xương bằng nẹp vít được chỉ định cho các trường hợp bị gãy di lệch xương, gãy xương phạm khớp, gãy nát nhiều tầng thân xương hay ổ gãy xương không tự lành sau thời gian điều trị bảo tồn. Tùy cơ địa người bệnh, mức độ tổn thương, chế độ tập luyện, dinh dưỡng, thời gian hồi phục trung bình của gãy xương sườn kéo dài 1-6 tháng. Nếu gãy xương kèm tổn thương cơ quan khác như phổi, gan, lách, thận... thời gian phục hồi có thể kéo dài hơn.
Cách sơ cứu ban đầu ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả điều trị gãy xương sườn. Bác sĩ Hiếu khuyến cáo, khi nghi ngờ nạn nhân bị gãy xương sườn, cần đặt ở tư thế thoải mái, hạn chế di chuyển, nới lỏng quần áo và loại bỏ các vật cản trở hô hấp như khăn quàng, áo khoác hoặc dây nịt. Nếu có vết thương chảy máu, dùng khăn hoặc gạc sạch ép trực tiếp để cầm máu; có thể chườm lạnh vùng chấn thương nhằm giảm sưng đau tạm thời. Không tự chở nạn nhân bằng xe máy, nên gọi cấp cứu hoặc vận chuyển bằng phương tiện phù hợp để hạn chế làm tổn thương nặng hơn. Nếu nghi ngờ chấn thương cột sống, cần cố định đầu, cổ và thân người thẳng trục trong suốt quá trình vận chuyển.
Để giảm rủi ro gãy xương, người lớn tuổi cần bổ sung đủ canxi, vitamin và khoáng chất trong khẩu phần ăn. Duy trì vận động thể chất với cường độ phù hợp theo thể trạng, khám sức khỏe định kỳ (ít nhất 6 tháng một lần), điều trị loãng xương từ sớm. Phòng ngừa nguy cơ có thể gây té ngã như sàn nhà trơn, chướng ngại vật, hạn chế tự di chuyển bằng xe cơ giới.
Thu Hà
* Tên bệnh nhân đã được thay đổi
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh tim mạch tại đây để bác sĩ giải đáp
