Bệnh tim mạch ở phụ nữ có thể biểu hiện triệu chứng không điển hình như đau bụng, mệt mỏi, chóng mặt, buồn nôn.
ThS.BS Đỗ Văn Khả, Đơn vị Tim mạch, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, cho biết nữ giới có nguy cơ mắc các bệnh lý tim mạch cao hơn so với nam giới ở tuổi mãn kinh do có sự khác biệt về giải phẫu, hormone và sinh học. Về mặt hormone, estrogen giúp giữ cho thành mạch máu duy trì tính đàn hồi, mềm mại và kiểm soát mỡ máu xấu (LDL-cholesterol). Khi đến giai đoạn mãn kinh, lượng estrogen sụt giảm kéo theo tăng nguy cơ xơ cứng mạch máu và tăng mỡ xấu. Về mặt giải phẫu, ở phụ nữ, mạch máu nuôi tim (động mạch vành) có kích thước nhỏ và mảnh hơn, khiến nguy cơ mắc bệnh lý về mạch máu cao hơn.
Phụ nữ còn có những yếu tố khác về mặt sinh học làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch, bao gồm bệnh lý liên quan thai kỳ (đái tháo đường thai kỳ, tiền sản giật), bệnh tự miễn (lupus ban đỏ, viêm khớp dạng thấp). Yếu tố tâm lý và căng thẳng cũng gặp ở nữ nhiều hơn, có thể gây bệnh cơ tim Takotsubo hoặc thúc đẩy quá trình xơ vữa mạch máu nhanh hơn.
Một số người mắc bệnh tim nhưng không có triệu chứng rõ rệt. Số còn lại xuất hiện những dấu hiệu như:
Mệt mỏi: Khi tim suy yếu, cung lượng tim giảm khiến các cơ quan không nhận đủ lượng máu và oxy cần thiết cho hoạt động bình thường, người bệnh sẽ luôn ở trạng thái mệt. Mức độ mệt mỏi tăng lên khi suy tim tiến triển sang giai đoạn nặng như suy tim độ 3, độ 4. Triệu chứng này dễ nhận biết nhất khi người bệnh hoạt động thể chất hoặc gắng sức.
Chóng mặt: Đây là dấu hiệu tiềm ẩn nguy cơ rối loạn nhịp tim, suy tim, nhất là khi có kèm theo các triệu chứng khác như đổ nhiều mồ hôi, khó thở, ngất xỉu.
Buồn nôn: Buồn nôn hoặc nôn thường là biểu hiện của bệnh tiêu hóa, nhưng không loại trừ khả năng cảnh báo bệnh tim. Người bệnh xuất hiện cơn đau ngực kèm theo tình trạng buồn nôn, khó tiêu, chướng bụng.
Đau vùng cổ, hàm hoặc họng: Khi đau ở những vị trí này, phụ nữ cần hết sức chú ý vì nó có khả năng là dấu hiệu của nhồi máu cơ tim. Nếu cơn đau tái đi tái lại nhiều lần mà không rõ nguyên nhân, mức độ đau tăng dần, người bệnh cần đến bệnh viện khám sớm.
Đau ngực: Triệu chứng này điển hình ở cả hai giới. Người bệnh thường khó chịu, đau tức ngực âm ỉ hoặc đau nặng ngực. Nếu cảm giác đè nặng ở ngực có thể là dấu hiệu của bệnh mạch vành. Trong khi đó, một cơn nhồi máu cơ tim thường báo trước bằng những cơn đau ngực dữ dội, dồn dập với cường độ tăng dần, đau lan lên vai và xuống hai cánh tay.
Đau vùng bụng trên hoặc lưng: Không nên chủ quan với cơn đau lưng hay vùng thượng vị khi đang nghỉ ngơi hoặc hoạt động thể chất. Bởi đây có thể liên quan đến bệnh lý tim mạch.
Khó thở, hụt hơi: Đây là một trong những biểu hiện thường gặp khi phụ nữ mắc bệnh mạch vành, suy tim, rung nhĩ.
Hồi hộp, đánh trống ngực: Khi tim đập quá nhanh, người bệnh sẽ cảm thấy như bị đánh trống ngực, có thể nghe rõ nhịp tim đập thình thịch. Triệu chứng này cảnh báo tình trạng rung nhĩ, loạn nhịp nhanh.
Phù chân: Chân bị phù ở một số thời điểm trong ngày cảnh báo bệnh tim do dịch ứ đọng. Hiện tượng phù xuất hiện ở mặt, mí mắt trĩu nặng cũng là dấu hiệu cảnh báo suy tim.
Ho dai dẳng: Ở bệnh nhân suy tim, dịch, máu thoát mạch vào mô kẽ và vào các phế nang gây ra những cơn ho kéo dài, nhất là khi nằm và ban đêm khi ngủ.
Người bệnh siêu âm tim gắng sức đánh giá chức năng co bóp cơ tim trong lúc vận động để chọn hình thức và mức độ tập luyện phù hợp. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Bác sĩ Khả khuyến cáo phụ nữ nên kiểm tra sức khỏe định kỳ, đặc biệt là người có yếu tố nguy cơ cao như tăng huyết áp, đái tháo đường, stress kéo dài, hút thuốc lá, ít vận động thể chất, thời kỳ mãn kinh, tiền sử gia đình mắc bệnh tim sớm... Một số phương pháp giúp tầm soát và phát hiện bệnh bao gồm siêu âm tim qua thành ngực, siêu âm tim thực quản, siêu âm tim gắng sức, điện tâm đồ, chụp CT mạch vành...
Lối sống lành mạnh giúp giảm nguy cơ phát triển bệnh tim ở phụ nữ. Chị em nên kiểm tra huyết áp thường xuyên, đặc biệt trong thời kỳ mang thai, kiểm soát tốt bệnh đái tháo đường, cân bằng giữa công việc và nghỉ ngơi để giảm căng thẳng. Phụ cũng nên ngủ đủ giấc, duy trì BMI 18,5-23 và tập thể dục ít nhất 150 phút mỗi tuần.
Thu Hà
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh tim mạch tại đây để bác sĩ giải đáp
