Dọc tuyến đường sắt TP HCM - Cần Thơ dài hơn 175 km, 28 khu vực quanh các nhà ga được đề xuất nghiên cứu phát triển đô thị nén theo mô hình TOD.
Thông tin nêu trong kết quả nghiên cứu các khu vực có tiềm năng phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) dọc tuyến đường sắt TP HCM - Cần Thơ vừa được Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận báo cáo Bộ Xây dựng
Tuyến đường sắt dài hơn 175 km, đi qua TP HCM, Tây Ninh, Đồng Tháp, Vĩnh Long và Cần Thơ; điểm đầu tại ga An Bình, phường Dĩ An, TP HCM, điểm cuối tại ga Cần Thơ, phường Hưng Phú, TP Cần Thơ.
Tại TP HCM, 8 khu TOD được đề xuất nghiên cứu trong bán kính một km quanh 6 ga, trạm gồm An Bình, Vĩnh Phú, Thạnh Xuân, Tân Chánh Hiệp, Tân Tạo và Tân Kiên. Diện tích nghiên cứu sơ bộ mỗi khu khoảng 24-115 ha. Trong đó, khu vực ga Thạnh Xuân và Tân Tạo mỗi nơi có hai khu TOD; bốn ga, trạm còn lại mỗi nơi một khu.
Hướng tuyến đường sắt TP HCM - Cần Thơ và các ga quy hoạch TOD. Đồ hoạ: Tâm Thảo
Tại Tây Ninh, hai ga Thạnh Đức và Tân An mỗi nơi dự kiến bố trí hai khu TOD, diện tích khoảng 7,9-418 ha mỗi khu.
Đồng Tháp được đề xuất 7 khu TOD quanh các ga Tam Hiệp, Cai Lậy, Cái Bè và trạm An Hữu, diện tích mỗi khu khoảng 51-486 ha. Vĩnh Long có hai khu rộng khoảng 398-664 ha quanh ga Mỹ Thuận và Bình Minh.
Ở cuối tuyến, khu vực quanh ga Cần Thơ được đề xuất nghiên cứu 7 khu TOD, diện tích mỗi khu từ khoảng 16 ha đến hơn 1.238 ha.
Theo Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận, các địa phương có tuyến đi qua đều thống nhất nghiên cứu phát triển TOD gắn với dự án đường sắt. Tuy nhiên, một số nội dung cần tiếp tục làm rõ như phạm vi nghiên cứu, cơ chế thực hiện, kết nối hạ tầng và phương án khai thác quỹ đất.
Ban kiến nghị Bộ Xây dựng làm việc với các địa phương để thống nhất phương án, hoàn thiện hồ sơ và bảo đảm triển khai đồng bộ với dự án đường sắt.
TOD là mô hình phát triển đô thị lấy giao thông công cộng làm trung tâm. Các khu vực quanh nhà ga được quy hoạch với mật độ cao, tích hợp nhà ở, thương mại, văn phòng cùng tiện ích giáo dục, y tế, thể thao. Mô hình này giúp khai thác hiệu quả quỹ đất, tăng khả năng tiếp cận giao thông công cộng, hạn chế ùn tắc và ô nhiễm.
Dự án đường sắt TP HCM - Cần Thơ đang được lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi để trình cấp thẩm quyền xem xét chủ trương đầu tư. Theo phương án nghiên cứu giai đoạn một, dự án có tổng mức đầu tư hơn 171.000 tỷ đồng, xây dựng đường đơn khổ 1.435 mm, vận chuyển hành khách và hàng hóa.
Tàu khách có tốc độ thiết kế 160 km/h, tàu hàng 120 km/h. Dự án dự kiến được trình Quốc hội xem xét chủ trương đầu tư trong tháng 8, khởi công năm 2028 và cơ bản hoàn thành năm 2035.
Khi đưa vào khai thác, tuyến đường sắt sẽ hình thành trục vận tải khối lượng lớn kết nối TP HCM với miền Tây, đồng thời mở thêm các hành lang phát triển kinh tế, đô thị dọc tuyến.
Giang Anh
