Bộ Nội vụ đề xuất sửa luật cho cá nhân trực tiếp tham gia hưu trí bổ sung theo hướng tự nguyện mà không phải qua chủ sử dụng.
Lấy ý kiến dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội, Bộ Nội vụ đề xuất điều chỉnh chính sách hưu trí bổ sung theo hướng cho phép cá nhân được trực tiếp tham gia loại hình này trên cơ sở tự nguyện mà không bắt buộc phải thông qua người sử dụng lao động.
Đề xuất được cơ quan soạn thảo nêu ra trong bối cảnh cần huy động các nguồn lực cho phát triển kinh tế, thu hút đa dạng người có nhu cầu tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung. Trong đó nhiều cá nhân thu nhập cao, nhưng không có hợp đồng lao động với chủ sử dụng, gồm cả trường hợp đang đóng bảo hiểm hưu trí bổ sung nhưng nghỉ việc. Vì thế, mở rộng diện tham gia là cần thiết nhằm đóng góp vào nguồn vốn dài hạn cho hoạt động đầu tư của Quỹ.
Giờ giao dịch tại một ngân hàng, tháng 2/2025. Ảnh: Giang Huy
Hưu trí bổ sung là hình thức bảo hiểm tự nguyện dành cho người sử dụng lao động và người lao động đã đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc. Chương trình do người sử dụng lao động và doanh nghiệp quản lý quỹ chủ động xây dựng.
Từ ngày 10/5, ngoài chế độ BHXH bắt buộc, lao động có hợp đồng có thể đóng hưu trí bổ sung tự nguyện qua thỏa thuận với chủ sử dụng và doanh nghiệp quản lý quỹ. Mức đóng do hai bên tự thỏa thuận. Quỹ hưu trí bổ sung được phép đầu tư để tăng giá trị thông qua trái phiếu Chính phủ, công trái, tiền gửi ngân hàng, cổ phiếu.
Bộ Nội vụ cho biết các doanh nghiệp quản lý quỹ hưu trí bổ sung bắt đầu thành lập từ năm 2021 và quản lý 7 quỹ vào năm 2025. Tổng giá trị tài sản ròng khoảng 2.200 tỷ đồng, tăng 53% so với năm 2024 và gấp 26 lần so với năm 2021.
Toàn hệ thống hưu trí bổ sung ghi nhận hơn 28.500 người tham gia với tổng giá trị tài sản gần 2.300 tỷ đồng. Cơ cấu tài sản của hệ thống quỹ gần 50% là trái phiếu Chính phủ, 8% tiền và tương đương tiền; hơn 15% là chứng chỉ quỹ đầu tư chứng khoán và 26,6% là khoản phải thu từ lãi, cổ tức được nhận.
Hiện, lao động sau độ tuổi nghỉ hưu được hưởng lương hưu từ khoản đóng góp vào Quỹ Bảo hiểm xã hội theo hình thức bắt buộc với người có hợp đồng, tự nguyện cho khu vực phi chính thức. Hết năm 2025, cả nước có hơn 21,5 triệu lao động tham gia BHXH, bao phủ 45% lực lượng lao động trong độ tuổi. Trong số này, hơn 19,3 triệu người khu vực bắt buộc và 2,2 triệu người khu vực tự nguyện.
Cả nước có 3,4 triệu người hưởng lương hưu, trợ cấp với các mức khác nhau: hơn 11.500 người hưởng 20 triệu đồng mỗi tháng trở lên; gần 418.500 người hưởng 10 đến dưới 20 triệu đồng; 1,063 triệu người hưởng 6 đến dưới 10 triệu đồng; 1,347 triệu người hưởng 3 đến dưới 6 triệu đồng; 144.850 người hưởng 2,34 đến dưới 3 triệu đồng và gần 419.400 người hưởng dưới 2,34 triệu đồng - tương đương mức lương cơ sở.
Hồng Chiêu
