Đề xuất hình thành cơ sở dữ liệu nhân tài quốc gia

Chính phủ đề xuất xây dựng cơ sở dữ liệu nhân tài quốc gia, kết nối chuyên gia trong và ngoài nước để phục vụ phát triển.

Đây là một trong sáu điểm đột phá của dự thảo Đề án Chiến lược quốc gia về thu hút và trọng dụng nhân tài trong kỷ nguyên mới, đang được Chính phủ lấy ý kiến.

Theo dự thảo, Việt Nam sẽ hình thành cơ sở dữ liệu và mạng lưới nhân tài quốc gia, kết nối chuyên gia, nhà khoa học, doanh nhân, người có tài năng trong nước, người Việt Nam ở nước ngoài và chuyên gia quốc tế.

Hệ thống này dự kiến sẽ được hình thành vào năm 2030, góp phần phục vụ hoạch định chính sách, điều phối nguồn lực, tạo cơ chế công khai, minh bạch và cạnh tranh trong việc lựa chọn nhân tài thực hiện các nhiệm vụ của bộ, ngành và địa phương.

Đề án được xây dựng với quan điểm phát triển và phát huy nguồn nhân tài quốc gia trở thành một trong những động lực chiến lược để phát triển đất nước. Nhân tài được xác định là nguồn lực đặc biệt quan trọng, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, phát triển lực lượng sản xuất mới, thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị quốc gia.

Các kỹ sư tại Trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) Qualcomm Hà Nội, tháng 5/2026. Ảnh: Trọng Đạt

Dự thảo đặt mục tiêu tạo chuyển biến căn bản trong phát hiện, thu hút, trọng dụng và phát huy nhân tài; hình thành môi trường thuận lợi để nhân tài phát huy năng lực, trí tuệ và khát vọng cống hiến. Chiến lược hướng tới huy động hiệu quả nguồn nhân tài trong nước, người Việt Nam ở nước ngoài và chuyên gia quốc tế.

Đến năm 2030, dự thảo đặt mục tiêu cơ bản hình thành hệ thống chính sách và cơ chế quản trị nhân tài đồng bộ, hiện đại; xây dựng đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học đáp ứng yêu cầu phát triển các ngành, lĩnh vực chiến lược.

Tầm nhìn đến năm 2045, Việt Nam hướng tới trở thành quốc gia có năng lực cạnh tranh cao về nhân tài trong khu vực châu Á. Khi đó, nhân tài trở thành nguồn lực quan trọng, góp phần đưa đất nước trở thành nước phát triển, có thu nhập cao.

Theo tờ trình của Đảng ủy Chính phủ, dự thảo được xây dựng trên cơ sở đổi mới tư duy về nhân tài và quản trị nhân tài quốc gia. Ngoài xây dựng cơ sở dữ liệu nhân tài quốc gia, điểm đột phá của Chiến lược là tạo khuôn khổ tổng thể để lãnh đạo, chỉ đạo, điều phối và tổ chức thực hiện thống nhất từ Trung ương đến địa phương, khắc phục tình trạng phân tán, thiếu liên kết của các chính sách hiện hành.

Dự thảo cũng đề xuất xây dựng Khung tiêu chí quốc gia về nhân tài và hệ thống tiêu chí theo từng ngành, lĩnh vực, địa phương. Việc phát hiện, tiến cử, tuyển chọn, đánh giá và sử dụng nhân tài sẽ dựa trên phẩm chất, năng lực, kết quả và sản phẩm cống hiến, thay vì chủ yếu dựa vào bằng cấp, chức vụ hoặc thâm niên.

Một điểm mới được đề cập trong dự thảo là cơ chế sử dụng nhân tài theo hướng giao nhiệm vụ gắn với kết quả đầu ra, mở rộng quyền tự chủ chuyên môn và tạo điều kiện để họ phát huy năng lực, đổi mới sáng tạo. Dự thảo cũng hướng đến tăng cường liên thông giữa khu vực công và khu vực tư trong thu hút, sử dụng và phát triển nhân tài.

Dự thảo đề xuất xây dựng cơ chế liên kết giữa Nhà nước, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu và trung tâm đổi mới sáng tạo; đồng thời có cơ chế đột phá trong huy động nguồn lực trong nước và quốc tế để trọng dụng, đãi ngộ nhân tài.

Điểm đột phá cuối cùng là xây dựng mô hình quản trị nhân tài quốc gia trên nền tảng dữ liệu số và chuyển đổi số; tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát. Việt Nam sẽ thiết lập hệ thống chỉ số đánh giá quốc gia về phát triển nhân tài nhằm bảo đảm việc triển khai chiến lược được đồng bộ, minh bạch và có thể kiểm chứng.

Theo Đảng ủy Chính phủ, sáu nhóm đột phá này được kỳ vọng tạo bước chuyển trong tư duy và phương thức quản trị nhân tài, phát huy nguồn lực con người, nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo và năng lực cạnh tranh quốc gia trong kỷ nguyên mới.

Trọng Đạt