Đi cùng những chiến sĩ quả cảm rà phá bom mìn ở mặt trận Vị Xuyên

1 giờ trước 10

Rà phá tầng lớp bom mìn tìm hài cốt liệt sĩ ở mặt trận Vị Xuyên - Ảnh 1.

Chiến sĩ Đặng Văn Thông cầm trên tay đạn súng cối B60 mới được tìm thấy trong rừng vầu - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH

Đối mặt tử thần mỗi ngày

Tuyên Quang nắng tháng 7 như đổ lửa. Hơn 200 cán bộ, công nhân của Công ty Xử lý bom mìn vật nổ 319, Tổng công ty 319 (Bộ Quốc phòng) mồ hôi ướt đẫm trong bộ áo giáp, muỗi bám đầy cổ tay nhưng vẫn tỉ mỉ dò từng tấc đất. 

Ở mặt trận Vị Xuyên (tỉnh Tuyên Quang), những nơi giao tranh ác liệt như các cao điểm 772, 685, bình độ 400, 223, 1509... bom mìn còn sót lại thành nhiều tầng, nhiều lớp.

Những người ở tuyến đầu đào từng hố nhỏ để bước chân, dùng dao dọn bề mặt. Tuyến thứ hai là những người mặc bộ áo giáp, đồ bảo hộ cả chục cân, bình tĩnh, kiên nhẫn luồn chiếc dùi kim loại chỉ to hơn que hương xuống đất. 

Có khi là một quả lựu đạn còn nguyên ngòi nổ, một quả đạn cối, mảnh pháo... hay nhiều nhất là những quả mìn chống bộ binh 652A nhỏ hơn cái bát ăn cơm. Loại này do đối phương sản xuất, vỏ nhựa, phần kíp bằng kim loại cực nhỏ rất khó phát hiện bằng máy dò.

Rà phá tầng lớp bom mìn tìm hài cốt liệt sĩ ở mặt trận Vị Xuyên - Ảnh 2.

Một chiến sĩ cẩn thận luồn chiếc dùi kim loại xuống mặt đất để tìm những dị vật có dấu hiệu nghi là bom mìn vật nổ - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH

Rà phá tầng lớp bom mìn tìm hài cốt liệt sĩ ở mặt trận Vị Xuyên - Ảnh 3.

Mìn chống bộ binh 652A là loại mìn còn sót lại rất nhiều sau chiến tranh. Do được làm bằng nhựa nên loại mìn này rất khó bị phát hiện bằng các thiết bị chuyên dụng - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH

Mìn chống bộ binh 652A là loại mìn rất nguy hiểm, nó hay được rải trên mặt đất để phòng thủ. Chỉ cần bị đè một lực khoảng hai cân rưỡi là phát nổ. Những quả mìn này còn cướp đi bao phần cơ thể và cả tính mạng của người dân trong vùng ngay cả sau khi chiến tranh kết thúc.

Chỉ trong một buổi sáng, hơn chục quả mìn, lựu đạn được lôi lên khỏi lòng đất, tháo kíp, xếp cẩn thận vào chiếc hòm gỗ chèn cát.

Bóc bom mìn dưới lòng đất, đảm bảo an toàn cho lực lượng tìm kiếm hài cốt và người dân

Muốn tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, trước tiên là phải rà phá bom mìn. Cả tỉnh Tuyên Quang hiện có đến hơn 20 đơn vị làm nhiệm vụ này. Trong đó, đơn vị thi công của Công ty Xử lý bom mìn vật nổ 319, Tổng công ty 319 (Bộ Quốc phòng) và các đơn vị công binh của Sư đoàn 316 (Quân khu 2), Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Hà Giang (cũ) đã rà phá, tháo dỡ bom mìn trên suốt tuyến biên giới thuộc Hà Giang từ năm 2015.

Trung tá Nguyễn Văn Triệu - Chỉ huy công trường, người đàn ông đã có 37 năm gắn bó với công việc rà phá bom mìn, vật liệu nổ, từ Móng Cái (Quảng Ninh) đến Vị Xuyên và dọc tuyến biên giới Hà Giang (cũ).

Ông Triệu nói dù đã đi qua nhiều điểm nóng về bom mìn còn sót lại sau chiến tranh, nhưng chưa từng gặp trận địa nào lại có nhiều tầng lớp bom mìn như ở Vị Xuyên. 

"Thực sự đây là công việc rất hiểm nguy, nhưng chúng tôi ý thức được rằng mình rà phá được bom mìn càng nhiều, đổi lại đồng đội thuộc lực lượng tìm kiếm hài cốt liệt sĩ và người dân sẽ an toàn hơn" - trung tá Nguyễn Văn Triệu chia sẻ. 

Rà phá tầng lớp bom mìn tìm hài cốt liệt sĩ ở mặt trận Vị Xuyên - Ảnh 5.

Trung tá Nguyễn Văn Triệu cho biết đơn vị của ông thực hiện dự án rà phá bom mìn, vật nổ khắc phục hậu quả sau chiến tranh giai đoạn 2025 - 2027 trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang với diện tích gồm 500ha. Trong đó có đến 230ha bãi mật độ 1 dò sâu tới 1m, 200ha bãi mật độ 1 dò sâu tới 3m. Còn lại 70ha bãi mìn mật độ rất dày đặc - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH

Khi thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sĩ, công việc rà phá bom mìn được ưu tiên ở những trận địa, nơi còn nhiều liệt sĩ nằm lại chiến trường.

Công trường của Công ty rà phá bom mìn vật nổ 319 tăng từ 60 người lên 242 người. Đây là đơn vị có kinh nghiệm, được trang bị hiện đại, được giao nhiệm vụ rà phá ở những địa điểm có mật độ bom mìn nhiều nhất.

Ở Tuyên Quang hiện còn khoảng 70.000ha đất ô nhiễm bom mìn, chủ yếu nằm dọc tuyến biên giới phía Bắc. Trong Chiến dịch 500 ngày đêm, mục tiêu đặt ra là làm sạch 4.000ha, tập trung vào các địa bàn trọng điểm phục vụ cho công tác tìm kiếm, quy tập liệt sĩ.

Trung tá Nguyễn Văn Triệu cho biết đơn vị của ông thực hiện dự án rà phá bom mìn, vật nổ khắc phục hậu quả sau chiến tranh giai đoạn 2025 - 2027 trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang gồm 500ha. Trong đó có đến 230ha bãi mật độ 1 dò sâu tới 1m, 200ha bãi mật độ 1 dò sâu tới 3m. Còn lại 70ha bãi mìn mật độ rất dày đặc.

"Đến thời điểm hiện tại, đơn vị đã thực hiện xong 250ha, bằng 50% diện tích cần thi công. Phấn đấu đến hết năm 2026, đơn vị sẽ hoàn thành 100% diện tích để trả mặt bằng sạch cho công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ" - trung tá Nguyễn Văn Triệu cho biết.

Một số hình ảnh rà phá bom mìn vật nổ tại thôn Nặm Ngặt (cũ), xã Thanh Thủy (Tuyên Quang)

Rà phá tầng lớp bom mìn tìm hài cốt liệt sĩ ở mặt trận Vị Xuyên - Ảnh 6.

Trung tá Nguyễn Văn Triệu phân công nhiệm vụ tới các tổ công việc, trước khi các chiến sĩ lên thực địa - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH

Rà phá tầng lớp bom mìn tìm hài cốt liệt sĩ ở mặt trận Vị Xuyên - Ảnh 7.

Các thiết bị dò mìn chuyên dụng hiện đại được sử dụng để phát hiện bom mìn vật nổ còn sót lại sau chiến tranh - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH

Rà phá tầng lớp bom mìn tìm hài cốt liệt sĩ ở mặt trận Vị Xuyên - Ảnh 8.

Con đường mòn dẫn tới khu vực rà phá bom mìn vật nổ được cắm biển cấm và luôn có một chiến sĩ túc trực canh gác - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH

Rà phá tầng lớp bom mìn tìm hài cốt liệt sĩ ở mặt trận Vị Xuyên - Ảnh 9.

Trước khi đưa các thiết bị chuyên dụng để dò bom mìn vật nổ, các chiến sĩ phải dọn dẹp bề mặt chủ yếu là cỏ cây bụi - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH

Rà phá tầng lớp bom mìn tìm hài cốt liệt sĩ ở mặt trận Vị Xuyên - Ảnh 10.

Một chiến sĩ cắm cờ đỏ phát hiện bom mìn vật nổ dưới lòng đất - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH

Rà phá tầng lớp bom mìn tìm hài cốt liệt sĩ ở mặt trận Vị Xuyên - Ảnh 11.

Một chiến sĩ dùng chiếc dùi kim loại cắm chéo xuống mặt đất. Cứ mỗi lần cái dùi khựng lại vì đá, vì cây hay vì vật gì cứng là họ bình tĩnh, cắm cờ màu đỏ để đánh dấu tìm kiếm - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH

Rà phá tầng lớp bom mìn tìm hài cốt liệt sĩ ở mặt trận Vị Xuyên - Ảnh 12.

Một chiến sĩ cắm những chiếc cờ trắng tạo thành hành lang di chuyển an toàn, ở Tuyên Quang hiện còn khoảng 70.000ha đất ô nhiễm bom mìn, chủ yếu lượng bom mìn này nằm ở dọc tuyến biên giới phía Bắc - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH

Rà phá tầng lớp bom mìn tìm hài cốt liệt sĩ ở mặt trận Vị Xuyên - Ảnh 13.

Công việc rà phá bom mìn vật nổ tiềm ẩn rất nhiều nguy hiểm, từ hiểm họa phát nổ từ bom mìn cho đến bị côn trùng, bò sát tấn công - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH

Rà phá tầng lớp bom mìn tìm hài cốt liệt sĩ ở mặt trận Vị Xuyên - Ảnh 14.

Một chiến sĩ đang dùng máy dò mìn MinNex 4600 để phát hiện mìn còn sót lại sau chiến tranh - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH

Rà phá tầng lớp bom mìn tìm hài cốt liệt sĩ ở mặt trận Vị Xuyên - Ảnh 18.

Mỗi ngày làm việc của những người mặc áo lính là khoảng thời gian đối mặt với tử thần trong lòng đất. Họ khoanh vùng, dọn bề mặt, mũi đầu tiên rà phá bề mặt khoảng 30cm, tiếp theo là các mũi dùng máy móc hiện đại rà soát ở những tầng sâu hơn. Có những địa điểm họ phải dò sâu tới 3m. Trong ảnh, một quả lựu đạn ẩn sâu trong lòng đất chuẩn bị được đưa lên khỏi lòng đất - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH

Rà phá tầng lớp bom mìn tìm hài cốt liệt sĩ ở mặt trận Vị Xuyên - Ảnh 19.

Chiến sĩ Bồn Văn Giầu cầm trên tay một quả lựu đạn mới được tìm thấy trong lòng đất - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH

Rà phá tầng lớp bom mìn tìm hài cốt liệt sĩ ở mặt trận Vị Xuyên - Ảnh 21.

Chỉ trong 1 tiếng làm việc, tổ rà phá bom mìn vật nổ đã phát hiện được một số mìn chống bộ binh 652A, đạn súng cối B60 và lựu đạn - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH

Rà phá tầng lớp bom mìn tìm hài cốt liệt sĩ ở mặt trận Vị Xuyên - Ảnh 22.

Mìn chống bộ binh 652A đang được tháo rút ngòi nổ trước khi tập kết vào trong thùng chứa - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH

Rà phá tầng lớp bom mìn tìm hài cốt liệt sĩ ở mặt trận Vị Xuyên - Ảnh 23.

Anh Pa Văn Bích, tổ trưởng tổ máy, đang phân loại tập kết bom, mìn vào một số thùng gỗ. Đây chỉ là một phần rất nhỏ số bom mìn, vật liệu nổ còn sót lại sau chiến tranh được tập kết về đơn vị. Một số lượng lớn sau khi tìm thấy sẽ được cho nổ tiêu hủy, phần nhỏ được giữ lại là giáo cụ đào tạo - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH

Đọc toàn bộ bài viết